Tekst van de laatste abdicatie

door Redactie op 28/01/2013

in Uitgelicht, Varia

Post image for Tekst van de laatste abdicatie

Of een abdicatie een Koninklijk Besluit is, leidt in het staatsrecht tot discussie. Voor een officieel Koninklijk Besluit (een besluit van de regering) pleit dat een abdicatie royaal wordt medeondertekend door ministers. Anderzijds krabbelen familieleden en Kamervoorzitters ook gezellig mee. Dat wijst er misschien wel op dat het niet om een Koninklijk Besluit van de regering gaat, maar om een Koninklijke Beschikking van de Koning persoonlijk, voor de gelegenheid versierd met de handtekening van de overig aanwezigen. Voor die lezing pleit de persoonlijke toon in de acte:

Heden, de dertigste april 1980 des voormiddags te tien ure op het Koninklijk Paleis te Amsterdam heb ik, Juliana, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz., enz., enz., in tegenwoordigheid van mijn echtgenoot en mijn oudste dochter en haar echtgenoot, bijeengeroepen: de voorzitters van de beide Kamers der Staten-Generaal, de ministers van het Koninkrijk, de vice-president van de Raad van State, de leden van de deputatie uit de Nederlandse Antillen, de commissaris der koningin in de provincie Noord-Holland, de burgemeester van Amsterdam en de directeur van het kabinet der Koningin, om in hun tegenwoordigheid in een plechtige verklaring uitvoering te geven aan het door mij op de een en dertigste januari j.l. aan alle rijksgenoten medegedeelde voornemen, mijn regering te beëindigen en afstand van de kroon te doen, zodat deze overgaat op mijn oudste dochter.

Ik verklaar dat ik na rijp beraad van dit ogenblik af geheel vrijwillig afstand doe van mijn koninklijke gezag en waardigheid in mijn koninkrijk en van al de rechten daaraan verbonden. Zodat deze overgaan op mijn oudste dochter en troonopvolgster Beatrix, prinses der Nederlanden, prinses van Oranje-Nassau, prinses van Lippe-Biesterfeld, om door haar en haar wettige nakomelingen bezeten te worden overeenkomstig de bepalingen van het statuut en de grondwet voor het Koninkrijk.

Deze mijn verklaring, met mijn handtekening bekrachtigd en van het grootzegel van het Koninkrijk voorzien, zal, nadat deze door mijn echtgenoot en mijn oudste dochter en haar echtgenoot, alsmede door alle autoriteiten thans bij mij vergaderd, ondertekend zal zijn, in het kabinet der Koningin worden bewaard.

Authentieke afschriften zullen worden gezonden aan de beide kamers der Staten-Generaal, aan de Raad van State, aan de Hoge Raad der Nederlanden en aan de Staten van de Nederlandse Antillen.

Abdiceren ziet er zo uit:

Foto: RVD

{ 4 reacties… read them below or add one }

1 JH 29/01/2013 om 08:43

De Tekst en Commentaar verwijst aar de Grondwetsgeschiedenis: Het besluit tot het doen van afstand is vormvrij. De omstandigheid dat de Koning deel uitmaakt van het ambt regering brengt niet noodzakelijk mee dat een besluit tot het doen van afstand het contraseign van de ministers behoeft, onder verwijzing naar de Memorie van Antwoord, Kamerstukken II 1980/81, 16034, nr. 9, blz. 8.
Nu contraseign niet is vereist, kan gelet op artikel 47 van de Grondwet geen sprake zijn, zo lijkt me. Dat mede-ondertekenen lijkt eerder bij te dragen aan de ceremonie en uiting te geven aan de gevoelde betrokkenheid van de (instituten vertegenwoordigd door de) mede-ondertekenaars, dan dat het bijdraagt aan de rechtsgeldigheid van de handeling.

2 tvap 29/01/2013 om 12:21

Het doen van afstand is door de Grondwetgever gezien als een persoonlijke daad van de Koning. Echter, voor de effectuering van deze beslissing dienen de minister verantwoording te nemen. (Tekst & Commentaar GW p. 59)
In het handboek van het Nederlandse staatsrecht wordt het ontbreken van het contraseign voor een van de meest gewichtige besluiten van de koning als een gemis ervaren. Door het besluit als persoonlijke daad te beschouwen, wordt volgens de schrijvers, ten onrechte maar ook ongewenst, de indruk gewekt dat de koning afstand kan doen zonder daar de ministers over in te lichten. Een grondwettelijke regeling die het besluit als KB aanmerkt zou meer recht doen aan het belang (en karakter) van de troonafstand. De handtekening van de minister(s) zou dan als formeel aanknopingspunt dienen voor het zittende kabinet om in overleg met de koning de afstand in goede banen te leiden.

3 Martin Holterman 29/01/2013 om 22:54

@tvap: Dat lijkt me niet. Hoewel het vreemd zou zijn als de koning de ministers niet inlicht over zijn//haar troonsafstand, zou het nog vreemder zijn als de koning de toestemming van wie dan ook nodig zou hebben om met pensioen te gaan. Het vereiste van een contraseign suggereert dat die ook kan worden geweigerd.

4 WV 18/02/2013 om 18:07

Een schriftelijke beslissing gericht op rechtsgevolg en niet uitgesloten in artikel 1 van de Awb.

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: