Aanhangsel van de Handelingen van Senator Dölle

door GB op 28/07/2012

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Aanhangsel van de Handelingen van Senator Dölle

Van prof. Alfons Dölle, onlangs overleden, is veel lezenswaardigs achtergebleven. Onder andere in twaalf jaargangen Handelingen van de Eerste Kamer der Staten-Generaal. Daaronder bevinden zich staatsrechtelijke hoogstandjes. Over constitutionele toetsing bijvoorbeeld. Juristen zijn in toenemende mate ongemotiveerd voor, politici om steeds opportunistischer redenen tegen. Wie naar een intelligent politiek verhaal tegen constitutionele toetsing zoekt, kan bij Dölle’s bijdrage aan de eerste lezing van het wetsvoorstel-Halsema terecht. Hij was de enige tijdens de hele eerste lezing die echt inhoudelijk oppositie voerde. De Handelingen bieden overigens slechts een beperkt zicht op het optreden van Dölle. Het dreigende dralen rond de interruptiemicrofoon en de vele andere, non-verbale bijdragen – de herinnering moet de tekst aanvullen.

De Handelingen van 17 juni 2008 zijn ook beperkt. Onderwerp van behandeling was de tweede lezing van twee grondwetsherzieningen: één om curandi stemrecht te geven en één om het voorzitterschap van raad en staten te deconstitutionaliseren. Tijdens de eerste lezing hadden twee pedante aio’s vanaf een Amsterdamse zolder zich met de kwestie bemoeid. De eerste lezing bereikte immers het Staatsblad terwijl (in één geval) de datum voor de kandidaatstelling reeds geweest was. Er ging een uitgebreide mail naar een aantal senatoren, waaronder Dölle. Die zag er wel wat in, en vroeg de regering om een reactie. De minister hield de boot af omdat hij de bezwaren nogal gezocht vond. ‘Het is volstrekt gezocht,’ antwoordde Dölle, ‘maar op een verwijt dat de regering niet constitutioneel handelt met betrekking tot de grondwetsherziening zou in beginsel echter wel degelijk een reactie passen.’ Het werd, dankzij Dölle dus, een hele brief.

Op 17 juni 2008 lag de tweede lezing voor in de Eerste Kamer. Dölle had de achter het toetsenbord dappere aio’s uitgenodigd naar de Eerste Kamer te komen en ontving hen met alle egards. Lunchen in een chique zaal met een uitgebreide rondleiding door het oude kamergebouw. Inclusief relativerende humor. Zo kregen ze het schoenenpoetsapparaat gedemonstreerd en opende Dölle de deuren van de plenaire zaal met een plechtig ‘Zie hier, heren, het bolwerk der reactie!’

Tijdens het debat zaten er twee toeschouwers op de publieke tribune. Ze werden door een eveneens aanwezige bewaker zorgvuldig weggehouden van de eerste rij, omdat die bestemd was voor een overigens afwezige pers. Gelukkig zat Dölle nog in het blikveld. Toen een SP-senator een ongelooflijke hoeveelheid maatregelen wilde loslaten op de opkomst en de begeleiding van de nu stemgerechtigde curandi, geinde Dölle geruststellend omhoog naar de tribune om de sfeer erin te houden. In de Handelingen is alleen de speech met de I-have-a-dream-proporties van Ter Horn te lezen. Veel andere bijdragen van andere senatoren probeerden de constitutionele bezwaren glad te strijken of met gewrongen constructies van tafel te vegen. Zo niet de bijdrage van Dölle. Hij zei waar het op neerkwam: bij een belangrijke grondwetswijziging, de opheffing van Fryslân bijvoorbeeld, had dit natuurlijk niet zo gemogen.

Uit de Handelingen blijkt weinig van de avonturen van de aio’s. Toch is er iets van te vinden. Het gaat verscholen achter de korte opmerking van Dölle: ‘Voor deze gang van zaken ontstond belangstelling in de staatsrechtelijke wereld. Enkele commentatoren zitten nu op de tribune.’ (Handelingen I 2008/09, 34-1426).

Terugkijkend bleek dat niet zozeer de aio’s Dölle ergens op hadden gewezen, maar dat het vooral Dölle was die de aio’s had laten zien hoe een constitutioneel argument altijd moet concurreren met andere argumenten. En dat dit niet tot cynisme of afzijdige gelijkhebberigheid hoeft te leiden, maar met veel humor gepaard kan gaan.

Het is ontzettend jammer dat Dölle niet langer zo van zijn tijd en aandacht kan delen.

Laurens Dragstra en Geerten Boogaard

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 Martin Holterman 29/07/2012 om 02:08

Dat was geen slecht team voor ons in Groningen 12 jaar geleden: 1e jaars staatsrecht met Dölle en Elzinga.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: