Alle klokken luiden

door GB op 27/02/2009

in Rechtspraak, Varia

Post image for Alle klokken luiden

De scheiding tussen kerk en staat is aanleiding tot veel abstracte bespiegelingen, maar veel meer tot een hoop concreet gelazer. We herinneren ons de fantatieke pastoor uit Tilburg nog, die de revival van religie in het publieke domein concreet maakte door iedere ochtend om kwart over zeven de klok te gaan luiden. Tilburg probeerde er wat aan te doen, maar moest bakzeil halen voor de rechter.

Het College van B en W voerde voor de rechter aan dat het luiden van de klok op dit onmogelijke tijdstip niet onder de vrijheid van godsdienst viel. De rechter oordeelde anders. 

‘Het oproepen tot het bijwonen van de liturgie door middel van klokgelui valt onder de beschermende werking van de vrijheid van godsdienst als bedoeld in artikel 6, eerste lid, van de Grondwet. Niet valt in te zien waarom klokgelui ’s ochtends om 7.15 uur, gelet op het tijdstip door verweerder als excessief klokgelui aangeduid, buiten de werking van deze grondwettelijke bescherming zou vallen, zoals verweerder heeft aangegeven in het bestreden besluit. Anders dan verweerder is de rechtbank dan ook van oordeel dat beperkingen die worden gesteld aan klokgelui zoals in het onderhavige geval een beperking inhouden van de vrijheid van godsdienst.’

Het oproepen tot het bijwonen van de liturgie door de klok te luiden is dus onderdeel van de te beschermen godsdienstvrijheid. Volgens de rechter ‘valt niet in te zien’ waarom het tijdstip er dan nog toe doet. In de jurisprudentie van het EHRM is daar wel een breekijzer voor te vinden, namelijk de ‘noodzakelijkheidstest’. Het EHRM maakt dan onderscheid tussen handelingen die bij de ‘practice’ behoren, en een algemene categorie handelingen ‘influenced by religion or belief’. Niet alles wat met religieuze passie gedaan wordt is meteen onderdeel van de religie. Wanneer de noodzakelijkheidstest zou worden aangelegd, zou je nog wel kunnen beweren dat het luiden van de klok geen noodzakelijk onderdeel van de religie van de pastoor is. Subsidiair zou je kunnen aanvoeren dat het niet noodzakelijk is om die klok zo allemachtig vroeg te laten luiden. Er is wel voldoende bekend en uitgekristalliseerd over het katholieke geloof.

 

Toch begeeft de rechter zich dan op glad ijs. Want het is natuurlijk wachten op de eerste circusdirecteur wiens geloof voorschrijft vooral ’s nachts met de geluidswagen rond te rijden. Het lijkt mij dan ook een heilloze weg om de afweging tussen klokgelui en slapende omwonenden te vervuilen met de godsdienstvrijheid. Beter lijkt het om te kiezen voor een benadering waarin ‘cultuur’ centraal staat. Dan is het mogelijk om een bepaalde culturele traditie, namelijk het luiden van de klok om 7:15 of iets later toe te staan. Maar heb je ook een wapen om elke willekeurige buurman die een gettoblaster aan de gevel schroeft tot de openbare orde te roepen.
Over deze kwestie binnenkort meer in dit theater. Tilburg verloor de zaak namelijk op technische gronden, in de APV gelegen. Die gronden hebben ze gerepareerd. De pastoor gaat met religieuze ijver door, zodat de beide kemphanen elkaar binnenkort weer zien. Feit is wel dat we dat we nog maar een paar van dit soort berichten nodig hebben om het beeld van de gemoedelijke en gezellige Brabanders achter ons te laten.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: