Alleen voor Nederlanders

door EB op 15/02/2017

in Varia

Post image for Alleen voor Nederlanders

Waarom mogen mensen die al jaren legaal in Nederland wonen, maar niet de Nederlandse nationaliteit bezitten, niet meestemmen bij Tweede Kamerverkiezingen? Het juridische antwoord op die vraag is eenvoudig. Artikel B 1, eerste lid, van de Kieswet bepaalt dat alleen Nederlanders het actief kiesrecht toekomt. En de Kieswet bepaalt dat, omdat artikel 54, eerste lid, van de Grondwet voorschrijft dat de leden van de Tweede Kamer door Nederlanders gekozen worden. En de Grondwet bepaalt dat, omdat …?

Voor het antwoord op die vraag kan worden teruggegrepen op de totstandkominggeschiedenis van de huidige tekst van artikel 54 van de Grondwet. Bij de parlementaire behandeling van die bepaling vroeg de PvdA-fractie aan de regering waarom het vereiste van Nederlanderschap wel geldt voor Tweede Kamerverkiezingen, maar niet voor gemeenteraadsverkiezingen (Kamerstukken II 1978/79,14 223, nr. 5, p. 4). De regering antwoordde daarop dat Nederland als afzonderlijke natie aan de internationale politiek deelneemt en daarin standpunten inneemt die vaak met die van andere landen overeenstemmen, maar soms ook daartegen ingaan. “Dat brengt mee dat er een onjuiste vermenging van loyaliteiten en van nationale bindingen kan optreden, wanneer aan personen van andere nationaliteit die in Nederland wonen het kiesrecht voor de Nederlandse volksvertegenwoordiging zou worden gegeven. Wij achten dit onjuist, waar de internationale samenleving uit afzonderlijke nationale staten is opgebouwd,” aldus de regering (Kamerstukken II 1979/80,14 223, nr. 9, p. 2).

Dit antwoord overtuigde nog niet alle Tweede Kamerleden. Tweede Kamerlid Van der Spek (PSP) bijvoorbeeld, stelde dat het argument dat eerder was gebruikt om niet-Nederlandse ingezetenen het kiesrecht voor gemeenteraadsverkiezingen toe te kennen – namelijk: dat niet-Nederlanders dikwijls veel belang hebben bij besluiten die door de gemeenteraad worden genomen – ook geldt voor talrijke besluiten die op nationaal niveau worden genomen (Handelingen TK 12 december 1979, 32e vergadering, p. 1947-1948). Ook de PvdA-fractie in de Tweede Kamer was nog niet gepersuadeerd (Handelingen TK 12 december 1979, 32e vergadering, p. 1925-1926). De woordvoerders van beide fracties dienden daarom, ieder afzonderlijk, een amendement in, dat tot doel had alle ingezetenen van Nederland actief en passief kiesrecht toe te (kunnen) kennen voor Tweede Kamerverkiezingen (Vgl. Kamerstukken II 1979/80,14 223, nr. 14 en Kamerstukken II 1979/80,14 223, nr. 22).

De meeste Tweede Kamerleden waren evenwel overtuigd van de juistheid van het standpunt van de regering. Niet-Nederlandse ingezetenen zijn dus niet kiesgerechtigd bij Tweede Kamerverkiezingen, omdat in de Tweede Kamer ook aangelegenheden worden besproken waar internationale aspecten aan zitten. De grondwetgever heeft er rekening mee willen houden dat niet-Nederlandse ingezetenen daardoor een loyaliteitsconflict zouden kunnen ondervinden, als de Nederlandse belangen tegengesteld zijn aan die van andere landen (Handelingen TK 18 december 1979, 34e vergadering, p. 2081-2082). De eerdergenoemde amendementen van de Kamerleden Van der Spek (PSP) en Patijn (PvdA) zijn dan ook op 12 februari 1980 door de Tweede Kamer verworpen (Handelingen TK 12 februari 1980, 47e vergadering, p. 2875).

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: