Balkenende en de Kieswet

door GB op 08/03/2010

in Haagse vierkante kilometer

In het NRC van maandag neemt Peter Ingelse misbruik in protestantse kring op de korrel: Balkenende misbruikt de Kieswet. Hij is onwaarachtig, profiteert daar bewust van, maakt verkiezingen daarmee ondoorzichtig en uiteindelijk tot een rotzooitje. Peter Ingelse is vicepresident van het gerechtshof te Amsterdam maar schreef deze bijdrage ‘op persoonlijke titel, als kiesgerechtigd burger van Nederland.’ Ingelse maakt zich namelijk kwaad over het feit dat Balkenende heeft gezegd dat hij premier wil worden, maar niet in de kamer zal gaan zitten wanneer dat niet lukt. Daarmee gebruikt hij de ‘faciliteiten van de Kieswet voor een ander doel, dan waarvoor zij gegeven zijn. Dat deugt niet.’ 

Juridisch wringt het vooral op het feit dat Balkenende volgens de kieswet zal moeten verklaren dat hij beschikbaar is, terwijl hij eigenlijk al gezegd heeft niet beschikbaar te zijn voor het nobele ambt van volksvertegenwoordiger.

Zuiverheid in de leer is altijd aantrekkelijk, zij het dat deze zuiverheid veel slachtoffers gaat maken. Van de vrouw van Alexander Pechtold die in Wageningen verkozen werd, tot de halve Utrechtse lijst van TON en eigenlijk tot iedereen die zichzelf beschikbaar heeft gesteld voor het ambt van minister-president. Van Wouter Bos tot Emile Roemer: allemaal willen ze minister-president worden en de Grondwet is dan helder: géén kamerlid. Leden van het kabinet kunnen überhaupt niet meer uit de kamer afkomstig zijn, want dat zou dergelijk misbruik van de Kieswet in de hand werken. Ik neem tenminste aan dat Ingelse een verklaring ‘ik ben beschikbaar, tot ik een beter baantje krijg’ ook niet zou accepteren. En hoe zit het eigenlijk met lijsttrekkers die aftreden omdat ze zetels verloren hebben in de kamer?

Maar als we formeel gaan redeneren, dan moeten we uitgaan van het oordeel van de kiezer. De Kieswet stelt geen sanctie op nep-kandidaten, constateert Ingelse met spijt, en hij sneert daarbij nog dat de wetgever zich er wel niet aan zal durven wagen. Maar waarom zou de wetgever dat doen? Moeten de kiezers hiertegen beschermd worden? Dat lijkt me niet. De Kieswet moet zo min mogelijk (inhoudelijke) eisen stellen. Als onze democratie zo dramatisch laag gezonken is dat we dit deze kwestie niet meer aan de kiezer kunnen overlaten, dan kunnen we de Kieswet beter helemaal afschaffen. Dus: als Balkenende de dief is die zichzelf rechtvaardigt door eerst mee te delen dat hij gaat stelen, zoals Ingelse stelt, dan hoort daarbij dat de kiezer eerst zelf open moet doen.

Toch heeft Ingelse wel een punt. Laten we dus zijn stelling ook maar aan de kiezer over laten: zie de poll op dit blog.

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 CS 09/03/2010 om 10:48

Kiezersbedrog zou m.i. juist aan de orde zijn als Balkenende geen duidelijkheid verschaft op het punt van mogelijk toekomstig Kamerlidmaatschap. Kiezers die dan hopen (en wellicht redelijkerwijze mogen verwachten) dat Balkenende, als hij niet MP of andersoortig minister wordt, in de Kamer zal plaatsnemen, zouden dan immers bedrogen uitkomen. Nu is het op voorhand duidelijk: JPB neemt geen plaats in de Kamer. Kiezers kunnen daar rekening mee houden als ze het rode potlood (of toch maar weer de computer?) ter hand nemen.

Het aanpassen van de Kieswet op dit punt lijkt mij onnodig paternalistisch (jaja, pleonasme) en betrekkelijk zinloos. Laat het denken op dit punt maar niet aan de wetgever over, maar aan de kiezer zelf. Een groter probleem lijkt mij de eerlijkheid van de verkiezingen, getuige niet alleen de genante gebeurtenissen her en der in den lande tijdens de afgelopen verkiezingen, maar ook tijdens rond de verkiezingen van het EP (toedeling van de 26e zetel).

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: