Barroso’s State of the Union: Much ado about nothing

door MD op 09/09/2010

in Buitenland

Voor diegenen die het, bijvoorbeeld vanwege zeer terechte aandacht voor de Nederlandse kabinetsformatie, hebben gemist: Dinsdag hield Commissievoorzitter Barroso de eerste Europese State of the Union. Lezers van dit weblog weten uiteraard dat deze benaming verwijst naar de jaarlijkse speech van Amerikaanse president. Waar Commissievoorzitters in het verleden tal van uiteenzettingen gegeven hebben over waar het heen moet met de Unie, en die speeches allemaal een andere naam droegen, is de vergelijking met de VS kennelijk dan ook zeer bewust gezocht.

Ik vraag me af waarom Barroso gekozen heeft voor een zo zwaar beladen titel. Ralf Grahn wijst er bijvoorbeeld terecht op dat Commissievoorzitter weliswaar president is, maar zeker niet de enige. Sinds het Verdrag van Lissabon kent de Unie er namelijk een stuk of drie. En waar de Europese Raad de algemene politieke beleidslijnen en prioriteiten bepaalt (art. 15 lid 1 EU) en de in de Raad vertegenwoordigde lidstaten minstens evenzeer de uitvoerende macht van de Unie zijn als de Commissie, ligt het niet meteen voor de hand dat de Commissievoorzitter de aangewezen persoon is om de staat van de Unie vast te stellen. Laat staan dat het überhaupt nodig is om een dergelijke toespraak te organiseren. Misschien probeert Barroso zijn positie te versterken door dingen te doen die de Amerikaanse president ook doet?

Een tweede punt dat opvalt, is dat het presidium van het Europees Parlement in aanloop naar de toespraak van plan was om Europarlementariërs te korten op hun aanwezigheidsvergoeding als zij niet in de plenaire zaal zouden komen luisteren naar Barrosso. Voor de effectieve toepassing van deze regel zou zelfs het stemsysteem driemaal ingezet worden. Kennelijk leefde de vrees dat de geachte parlementariërs uit zichzelf niet genoeg interesse zouden tonen en Barroso zijn Grote Verhaal voor een halflege zaal zou moeten afsteken. Begrijpelijkerwijze kwam dit plan het presidium op veel kritiek te staan, onder andere vanuit de gedachte dat de dagvergoeding zo ingezet zou worden om bepaald gedrag van volksvertegenwoordigers af te dwingen. De voorgestelde maatregel is immers op zijn minst in strijd met de geest van het vrije mandaat: Parlementariërs gaan zelf over de wijze waarop zij hun vertegenwoordigende taak invullen. Een aantal parlementariërs speelde dan ook openlijk me de gedachte om reactief juist niet te komen opdagen.

Hoewel het presidium zich in eerste instantie verweerde met de stelling dat er alleen aanspraak gemaakt kan worden op een dagvergoeding als parlementariërs daadwerkelijk aanwezig zijn, heeft het uiteindelijk afgezien van het plan. Misschien omdat het nu vreesde dat het een averechts effect zou hebben? Hoe dan ook was er kennelijk veel bombarie om niks. De eerste State of the Union werd algemeen ontvangen als een overzicht van plannen waarin weinig aandacht bestond voor de staat van de Unie. Persoonlijk vind ik zo’n anticlimax altijd erg jammer. Gelukkig stelde Nigel Farage (UKIP) dan ook niet teleur en legde hij op voor iedereen te begrijpen wijze uit wat volgens hem de ‘werkelijke’ staat van de Unie is:

{ 3 reacties… read them below or add one }

1 Filip S. 09/09/2010 om 14:08

Grahn heeft natuurlijk een punt als hij de term bombastich en niet passend vindt bij het ambt van Commissievoorzitter.
PES-leider Schultz klaagde dat het zo weinig ging over de staat van de unie en meer over de beleidsvoornemens. Binnen die kritiek (die ik niet deel) valt in ieder geval wel te melden dat de inhoud van de speech goed paste bij de bevoegdheden die de Commissie heeft en ook aansloot bij talloze eerdere speeches, waarbij ook het werkprogramma toegelicht werd.
De speech kan ook goed vergeleken worden met de troonrede waar de plannen voor het komende jaar meegedeeld worden. Enerzijds gaat dat natuurlijk altijd gepaard met grote woorden, maar anderzijds af en toe precizieus. Zo hield B. een pleidooi voor een 10-jarig financieel kader, voor eurobonds, een Europese defensie en het uit het slob halen van de Doha-ronde. Tevens kondigde hij aan nauw te gaan samenwerken met het Franse presidentschap van de G20. Allemaal zaken die in de beschouwingen niet of nauwelijks terugkwamen.

Kortom, een boel bombarie er omheen, maar de speech zelf was van een te verwachten niveau. De aandacht voor de randzaken was helaas, praktisch overal, weer groter dan de inhoud.

2 MD 09/09/2010 om 21:09

Filip, dank voor je reactie. Hoewel je terecht op de inhoud van de speech wijst is mij nog steeds niet duidelijk waarom juist deze toespraak ‘state of the Union moest heten’ en waarom het Barroso moest zijn (en niet Van Rompuy) die een speech met een dergelijke naam moest afsteken. Heeft Barroso met andere woorden die ruis over randzaken niet zelf (mede) veroorzaakt door juist die naam te kiezen? Die keuze kan geen ongeluk zijn geweest en bij mijn weten week deze speech niet vreselijk af van eerder door Commissievoorzitters gehouden speeches.

3 Filip S. 10/09/2010 om 19:06

@MD

Ik ben het met je eens dat de term uitermate ongelukkig gekozen is (en helaas is dat in de EU geen uitzondering; remember de Grondwet, die eigenlijk gewoon een grondwettelijk verdrag heette), maar ik vind het jammer dat discussies over de naam, en die wonderlijke ingreep van het EP-presidium, de beschouwingen zo overheersen. Overigens week de speech inderdaad niet zo af van het gebruikelijke.

Ik las jouw bijdrage hierover, maar ook in de Trouw, de NRC en de VK ging de bijdrage driekwart over deze ‘randzaken’ en dan nog eens iets over wat er gezegd werd (waarbij ook opviel dat er erg selectief gewinkeld werd, linkage met de economie (FD/NRC) en de Roma (Trouw).

Niets over de plannen voor de interne markt (Monti-rapport) of de verdere uitvouw van het Stockholm-programma. Dat zijn de zaken waar ook de burgers spoedig mee te maken krijgen en dus aan bod horen te komen in het vertegenwoordigend orgaan van diezelfde burger.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: