België: een eerste reflectie

door WVDB op 14/06/2010

in België

Post image for België: een eerste reflectie

‘Nil volentibus arduum’, zo betitelde de winnaar van de verkiezingen – Bart De Wever – zijn partij NVA (Nieuw Vlaamse Alliantie). Voor zij die willen is niets onmogelijk. En zo bleek duidelijk gisteren.

De nieuw samengestelde Kamer van volksvertegenwoordigers ziet er zo uit. Van de 150 te verdelen zetels, behalen NVA langs Vlaamse zijde en de Parti Socialiste – PS langs franstalige zijde er respectievelijk 27 (17.4%) en 26 (13.7%).  Gegeven het Belgische kiesstelsel en recentere geschiedenis, relatief grote overwinnaars. De taalgroepen verhouden zich – wederom – 88/62.

Omdat comprehensieve, strategische prognoses na de verkiezingen gedoemd zijn tot falen, slechts enkele gedachten.

mathematisch:

– Om een grondige staatshervorming te realiseren werden door de vorige legislatuur 65 artikelen van de Grondwet (op 198 artt.) voor herziening vatbaar verklaard. Dit impliceert dat er een 2/3de meerderheid gehaald moet worden om deze wijzing door te voeren in de nieuwe legislatuur. Zuiver rekenkundig gezien heb je hiervoor minstens 5 partijen nodig, en dat is in de hypothese dat de liberale familie (Open Vld en MR) meestemt, quod hoogstwaarschijnlijk non.

– Vele aspecten van de Belgische staatsstructuur zitten vervat in zgn. Bijzondere Wetten(1), dat zijn wetten die werden uitgevaardigd met een bijzondere meerderheid, zijnde: een meerderheid in elke taalgroep én een totaal van 2/3.

– Het was de Belgische gewoonte dat grote staatshervormingen gerealiseerd werden via de drie “klassieke” families: christen-democraten, socialisten en liberalen. Aan Vlaamse zijde halen deze zelfs geen eenvoudige meerderheid binnen de taalgroep.

– Volgens Riker’s predictie van de minimum winning coalition kan op basis van bovenstaande volgende voorspelling worden gemaakt:

De combinatie NVA, CDnV en SPa haalt aan Vlaamse zijde 57 zetels (65% binnen taalgroep) en PS, CDH en Ecolo aan Waalse zijde 43 (69%), de zogenaamde afspiegelingscoalitie haalt de vereiste 100. Mits enkele versterkingen aan nederlandstalige zijde, kunnen dus ook de bijzondere wetten gewijzigd worden.

politiek:

– Het werd gisteren in vele media gesuggereerd dat een dergelijke afspiegelingscoalitie, waarbij de meerderheden op regionaal niveau (Vlaamse regering, Waalse regering) worden getransplanteerd naar federaal niveau, de meest waarschijnlijke uitkomst is.  Nergens wordt een symmetrie (dezelfde ideologische partijen over de taalgrenzen heen) opgelegd, doch in het verleden bleek dit een gewoonte, met af en toe uitzonderingen (zoals de PS in de uittredende federale regering, zonder SPa).

Deze coalitie zou een daadwerkelijke praktische invulling geven aan het felbesproken ‘confederalisme’. Zonder over juridische haarkloverijen als de -zeer – beperkte constitutieve autonomie van de regio’s te spreken, worden de regionale politieke verhoudingen aldus de ware machtscentra, een zeer interessante ontwikkeling.

– De koning is nu aan zet, met dien verstande dat de grootste partij of familie (combinatie partijen over de taalgrens) de rol van informateur of formateur normaliter opeist vanuit democratisch oogpunt.

– Opmerkelijk is voorts nog dat de partij(en) en ideologische strekking die het probleem van de partiële ongrondwettigheid van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde benadrukten, waar de vorige regeringen meermaals over struikelden, nu gedwongen (?) zijn deze verkiezingen toch geldig te verklaren.  In België is namelijk enkel het Parlement zelf bevoegd de geloofsbrieven te onderzoeken (art. 48 GW en 231 Kiestwetboek) (2).

noten:

(1) zoals bv. de Bijzondere Wet op de Hervorming van de Instellingen of BWHI van 8 augustus 1980 (toelichting)

(2) Hoewel Europese rechtspraak dienaangaande deze praktijk, omwille van het nemo iudex in sua causa beginsel, laakte. Zie EHRM Grosaru t. Roemenië van 2 maart 2010. Juridisch moet dergelijke argumentatie echter wel genuanceerd worden, het Hof merkt immers zelf op in § 28 dat het Belgische geval met de enkelvoudige politieke validatie van verkiezingen gezien moet worden in het licht van een ‘lange democratie traditie’.
Er zijn echter reeds enkele beroepen dienaangaande (over de voorbije federale verkiezingen van 2007 en weigering opkomstplicht/medewerking verkiezingen wegens probleem ongrondwettigheid) ingesteld bij het EHRM.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: