Besnuffelingen tussen Straatsburgse waakhond en Brusselse bulldog (II)

door RdG op 22/11/2010

in Buitenland, Grondrechten, Rechtspraak

Post image for Besnuffelingen tussen Straatsburgse waakhond en Brusselse bulldog (II)

Tweede deel van een bijdrage n.a.v. de lopende technische onderhandelingen over de toetreding van de EU tot het EVRM. In de vorige bijdrage werd o.a. ingegaan op de introductie van een zgn. co-respondent mechanisme. Vandaag: de 48e rechter, van EU-huize, en de EU-vertegenwoordiging binnen de Raad van Europa.

Met de komst van de EU als verdragspartij zal er een EU-rechter komen, de 48e rechter van het EHRM. Ook hier tasten Straatsburg en Brussel elkaar af. De verkiezing van rechters is van oudsher een taak van de Parlementaire Assemblée van de Raad van Europa (art. 22 EVRM), bestaande uit parlementariërs uit de 47 lidstaten van de Raad van Europa. Zij hebben de keuze uit een lijst met drie kandidaten, die wordt opgesteld door de lidstaat.

Dat er drie kandidaten vanuit de EU moeten worden genomineerd, roept de vraag op wie die beslissing naar zich toe gaat trekken. Het ligt voor de hand dat het steeds actievere Europees Parlement hier enige invloed zal willen uitoefenen. Dit leidt dan tot een dubbele democratische “check”, eerst in Brussel en vervolgens in Straatsburg, waar de Assemblée de knoop doorhakt. Brussel zal wel moeten accepteren dat zij niet het laatste woord heeft over de benoeming.

Het is goed om te blijven realiseren dat de EU-rechter in de eerste plaats een EHRM-rechter zal worden: hij/zij zit er niet om de belangen van de EU te behartigen, zoals alle andere rechters er natuurlijk ook niet zitten om hun land te verdedigen. De onafhankelijke “EU-rechter” zal uitspraak doen tegen alle lidstaten, al dan niet behorend tot de EU, en zal zijn hoedanigheid als EU-rechter eigenlijk alleen gebruiken om zijn collega-rechters voor te lichten over het EU-recht. Die voorlichting zal overigens minder noodzakelijk zijn dan bij de 47 nationale rechtsordes, aangezien men mag veronderstellen dat de helft van de rechters al beter bekend is met het EU-recht.

Die EU-rechter zal, naast de broodnodige ondersteuning in de werkzaamheden, ook een zak geld met zich meenemen. De EU wordt weliswaar geen lid van de Raad van Europa, maar zal wel moeten bijdragen aan de financiering van het EHRM. Een bijdrage die dit Hof wel kan gebruiken.

Tot slot moet worden nagedacht over de rol van de EU in de toezichthoudende vergaderingen van het Comité van Ministers van de Raad van Europa. Daar controleren de lidstaten elkaar viermaal per jaar op de naleving en implementatie van EHRM-uitspraken. Waarschijnlijk zal de EU aanschuiven bij deze vergaderingen.

Dit kan nog zorgen voor interessante ontwikkelingen. De EU zit er immers niet alleen om zelf te worden aangesproken, maar men zal ook andere lidstaten wijzen op hun verplichtingen. Een terechtwijzing door de EU (al dan niet mede namens de EU-lidstaten) is een krachtig signaal, waarvan ik benieuwd ben hoe het zal worden ontvangen. Tegenover kandidaat-lidstaat Servië zal zo’n boodschap verpakt worden in een positief jasje, maar is dit ook het geval bij Rusland, of een staat waarbij de EU minder belang heeft, zoals Armenië?

Zeker is dat de Unie zich niet geliefd zal maken als zij slechts niet-EU-lidstaten aanspreekt. Maar zit Nederland erop te wachten als ‘Brussel’ straks ook vanuit Straatsburg maant tot het veranderen van wetgeving, mocht dit aan de orde zijn?

{ 2 reacties… read them below or add one }

1 Saskia 29/05/2011 om 23:11

Geachte heer/ mevrouw,
Ik doe een vrijestudiepunt opdracht over het EHRM en ik heb de vraag hoe het EHRM wordt gefinancieerd. Weet u waar ik dit kan vinden of weet u dit misschien zelf?

Met vriendelijke groeten, Saskia

2 MN 30/05/2011 om 12:03

Volgens art. 50 van het verdrag worden de kosten van het Hof gedragen door de Raad van Europa. Goede kans dat op de site van de Raad en het Hof (respectievelijk http://www.coe.int en http://www.echr.coe.int) jaarverslagen etc. staan waaruit je kan opmaken hoe het met de financiering zit.

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: