Bezwaren tegen een wijziging in een subsidieregeling

door SV op 27/05/2009

in Haagse vierkante kilometer

Grote mensen weten intussen dat het milieu naar de knoppen gaat, zo schrijft minister Cramer vandaag aan de Tweede Kamer. Voor meerjarige, zogenoemde “programmasubsidies” voor milieuorganisaties is in het huidig tijdsgewricht dan ook geen noodzaak meer. “Projectgebonden” subsidies kunnen blijven. De Subsidieregeling Maatschappelijke Organisaties en Milieu (SMOM), waaronder jaarlijks EUR 6,7 miljoen wordt uitgekeerd, zal hiertoe worden aangepast.

Als de minister na de beleidswijziging evenveel subsidie blijft geven aan “projecten” als aan “algemene hulp”, impliceert de nieuwe lijn dat de minister meent (i) dat milieorganisaties subsidie nu verkeerd besteden en (ii) zij beter kan beslissen in welke projecten geld moet worden gestoken. Voor de eerste aanname geeft de minister geen aanwijzingen, laat staan een valide motivering, terwijl de tweede aanname de milieuorganisaties degradeert tot uitvoerders van overheidsbeleid. De herwaardering van de Subsidieregeling lijkt met name erop gericht het ministerie van VROM jaarlijks enkele miljoenen besparen.

Een andere voorgestelde wijziging in de SMOM is meer opmerkenswaardig. De minister schrijft:

“Inhoudelijk betrof die kritiek [op milieuorganisaties] vaak het feit dat gesubsidieerde milieuorganisaties zich met alle middelen die de rechtsstaat biedt verzetten tegen– democratisch genomen – besluiten. Het staat niet ter discussie dat milieuorganisaties, zoals elke andere door de rechter ontvankelijk verklaarde partij daartoe het volste recht hebben. Het is echter de vraag of deze procedures met overheidsgeld bekostigd zouden moeten worden. Ik acht dit een kwetsbare schakel in de volwassen relatie tussen overheid en milieubeweging.

Ik laat derhalve in de SMOM een bepaling opnemen dat kosten van gerechtelijke procedures niet kunnen worden opgevoerd als subsidiabele kosten in verband met de neutrale positie die de overheid wenst te handhaven in juridische geschillen.”

Men moge aannemen dat de “democratisch genomen” besluiten zien op vergunningsverleningen voor infrastructurele projecten, olieboringen, varkensstallen en andere bouwprojecten waar milieuorganisaties graag hun kont tegen de krib gooien. In dergelijke zaken richt het bezwaar c.q. beroep zich weliswaar formeel tot het bestreden besluit, maar het beeld dat de overheid slechts een “neutrale positie” heeft omdat zij na rijp beraad over de merites van de aanvraag een neutraal besluit neemt, miskent de belangen die het betrokken bestuursorgaan in veel gevallen heeft bij het afgegeven besluit.

Impliciet in het schrijven van de minister is het argument dat de overheid niet mag worden tegengewerkt met haar eigen geld. Dat is echter inherent aan een kritische rol van gesubsidieerde milieuorganisaties. Het ligt het niet voor de hand om wel subsidie toe te kennen aan pak ‘m beet een campagne om een olieboring in de Waddenzee zwart te maken, maar niet aan een procedure die ervoor zorgt dat een dergelijke boring kritisch tegen het bestuursrechtelijke licht wordt gehouden.

De voorgestelde beperking in de subsidiegeldbesteding impliceert dat de huidige bestuursrechtelijke procedures een te zwaar wapen zijn in handen van organisaties die niet alleen fanatiek zijn, maar ook nog eens goed gefinancierd. Het ligt dan meer voor de hand een veiligheidsventiel in te bouwen in de procedures, bijvoorbeeld door het kattenluikbegrip “belanghebbende” in te perken, zoals de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State vorig jaar initieerde (r.ov. 2.3), de procedures te beperken tot die gronden waarbij de belanghebbenden een daadwerkelijk belang hebben, of een gecombineerde procedure voor alle bezwaarmakers in het leven te roepen.

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 JAP 28/05/2009 om 11:09

Als oud-directeur bij VROM/DGM droeg ik altijd met trots uit dat het juist zo mooi van onze democratie was dat wij milieuorganisaties subsidieerden die de overheid bekritiseerden en procedeerden tegen de overheid.Daar keek men in het buitenland van op.Men was daar wel jaloers op.
Van tijd tot tijd kwamen er kamervragen over of dit zo wel moest naar aanleiding van concrete incidenten. Tot nu toe wisten alle milieuministers, van welke politieke kleur ook, de schouders recht te houden en weigerden ze de subsidievoorwaarden aan te passen in de zin waarop minister Cramer de voorwaarden aanpast.
Jammer dat deze minister, afkomstig uit de milieubeweging, zich niet teweer stelt tegen de Telegraafhetze. Met Marijnissen zou je geneigd zijn de minister een flapdrol te noemen.
Er zijn twee verliezaars door de slappe houding van de minister: de democratie die zo sterk was dat zij het op kon brengen dat de regering de eigen kritiek en tegenwerking subsidieerde. Daarnaast het milieu dat door processen tegen de overheid er niet slechter op geworden is. Jammer, Nederland is iets minder bijzonder geworden.
Jit Peters

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: