Boekreview: De kredietcrisis

door PWdH op 29/07/2010

in Recensies

Post image for Boekreview: De kredietcrisis

De kredietcrisis gaat ook aan Nijmegen niet voorbij. Zeven artikelen en een congresverslag zijn verzameld in de gelijknamige bundel. Ik beperk mij hier tot de drie eerste hoofdstukken. Deze zijn het meest algemeen van aard en behandelen de vermoedelijke oorzaken van de crisis alsmede mogelijke oplossingen.

In een Engelstalig artikel kiest De Grauwe het bancair perspectief. Hij identificeert het efficient market paradigm – een betrekkelijk totalitair geloof in de heilzame werking van de vrije markt – en de daardoor ingegeven deregulering als voornaamste oorzaak van de crisis. Hij bepleit een strikte scheiding tussen handels- en investeringsbanken, als alternatief voor de Bazelse benadering van kapitaalseisen, die worden berekend op basis van gemankeerde (want op het efficient market paradigm gebaseerde) risicoanalyses. Terug naar de stand van zaken, kortom, die in de VS gold ten tijde van de Glass-Steagall Act, die zo’n strikte scheiding oplegde, maar eind jaren negentig werd ingetrokken. Met de onlangs aangenomen Wall Street Reform and Consumer Protection Act draait Obama dit weer terug (zie de site van Witte Huis met een populistisch fimpje met eenvoudige ‘uitleg’).

De auteurs Maatman en Flinterman, beiden overigens werkzaam bij de AFM, merken in hun artikel vanuit het perspectief van het toezicht niet alleen cognitieve fouten, moral hazard en informatieasymmetrie aan als oorzaken, maar ook kuddegedrag, versplinterde regelgeving en een te sterke focus op micro-prudentieel toezicht. Zij bepleiten Europeanisering van toezicht en de oprichting van een separate macro-prudentiële toezichthouder.

Interessant is ook het artikel van Grundmann-van de Krol. Zij stelt het ‘wetgevingslawaai’ aan de orde: de door de (Europese) wetgever beantwoorde roep om regelgeving na de crisis. Aan de hand van het richtlijnvoorstel dat beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen (hedge funds, private equity) onder toezicht wil stellen, tracht zij aan te tonen dat haastige politieke spoed ten koste kan gaan van breed gedragen, proportionele en coherente financiële regelgeving. De verschillende initiatieven die op de rails zijn gezet, zouden elkaar wel eens in de wielen kunnen rijden. Grundmann-van de Krol gaat daarnaast in op de meer algemene vraag welke wetgevingstechniek gekozen moet worden bij financiële regelgeving: principles based, rules based en/of zelfregulering. Zij geeft overwegend de voorkeur aan de tweede techniek, althans voor zover het gaat om straf- en bestuursrechtelijk gesanctioneerde normen, met gelding in verschillende rechtsculturen.

Een vraag die helaas niet erg uitgebreid aan de orde komt in de verschillende artikelen is in hoeverre de crisis nu behalve een technisch-juridische aangelegenheid ook een morele crisis is. Dit is natuurlijk wel een groot woord, maar de vraag rijst in hoeverre allerlei aanpassingen in toezichtsstructuren en wetgeving daadwerkelijk gedragsverandering kunnen afdwingen. Grundmann-van de Krol doet in dat verband de interessante suggestie van de hand dat de toename van de ICT in de financiële sector gepaard is gegaan met een afname in ‘intermenselijke relaties’ met een erodering van ‘normen en waarden (ethiek)’ tot gevolg. Zij komt er helaas in deze bundel niet aan toe deze gedachte verder uit te werken.

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 Kees 27/09/2010 om 09:54

Al het technische geneuzel over reparatiewetgeving met betrekking tot de zgn. kredietcrisis komt voort juist uit een gebrek aan bewustzijn dat het hier om een morele crisis gaat: de crisis van het grote graaien.
Zolang we te maken hebben met een aandeleneconomie, zullen we ons van crisis naar crisis voortslepen. Als we dat met ons allen niet leuk vinden, moeten we geen symptomen bestrijden maar er fundamenteel iets aan doen.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: