Boekreview: Measuring Judicial Activism

door GB op 28/08/2009

in Recensies

Het moet de natte droom van het NWO zijn: juridisch activisme statistisch meten. Eindelijk resultaten met echte tabellen. In een recent boek van Lindquist en Cross wordt deze vraag beantwoord: wie is de Grootste Activist van het Supreme Court van de laatste 50 jaar? Antwoord: Douglas (met stip op 1). De tweede plaats is voor Black. De derde voor Warren zelf. Thomas – op de zesde plaats – is de eerste rechter die nog in functie is, gevolgd door Ginsburg op de achtse plaats.

Om dit soort dingen überhaupt te meten is een dataverzameling nodig. Die is door Harold J. Spaeth gestart (de Spaeth-database) en hier openbaar toegankelijk. Het is een immense hoeveelheid data, vanaf 1953, waarop allerhande analyses kunnen worden losgelaten. In deze database is ook inhoudelijk gekwalificeerd, bijvoorbeeld of de uitkomst ‘liberal’ of ‘conservative’ was. Als een ‘liberal law’ in strijd met de Grondwet wordt verklaard, dan is de uitkomst bijvoorbeeld conservatief.

Een van de moeilijkheden voor het meten van juridisch activisme is dat er bepaald meetbaar gedrag gedefinieerd moet worden. Op grond van een literatuurstudie van het begrip ‘activisme’ beschouwen de onderzoekers het stemmen voor het onverbindend verklaren van een federale wet ‘activistisch’, alsook het vernietigen van bestuursdaden. Daarbij telt verder – veel vergeten – het neerhalen van statelijke en locale regels ook mee. Drempelactivisme (meer bevoegdheden tot kennisnemen, sneller ontvankelijk e.d.) is meetbaar, naast het aantal keren dat een rechter stemt voor het terugdraaien van een eerdere beslissing. Al dit gedrag wordt aangemerkt als ‘juridisch activisme’.

Op deze keuzen is van alles aan te merken. Dat doen de onderzoekers zelf ook. Maar het aardige is wel dat de resultaten inhoudelijk kunnen worden geclassificeerd (rechter die en die heeft zoveel conservatieve wetten ongeldig verklaard) en kunnen worden afgezet tegen de achtergrond van de rechter (het was ook een liberal judge). Sterker, je kunt tot op zekere hoogte onderzoeken in hoeverre iemands achtergrond een verklarende factor is voor het gedrag. Als dat niet het geval is – dan is zo’n rechter hoogstens een ‘institutional activist’, als hij aanmerkelijk vaker wetten aangepakt heeft die hem wellicht politiek niet aanstonden, dan geldt hij als ‘ideological activist.’ Tel je de twee dimensies bij elkaar op, dan heb je Douglas als grootste.

Een van de grootste problemen met dit onderzoek lijkt me wel dat het probleem van de agendasetting. Als er een flink actieve conservatieve wetgever aan het werk gaat, dan leidt tot automatisch tot meer liberal judges die conservatieve wetten onverbindend verklaren. Bovendien is de statistische gelijkstelling tussen zaken vervuilend. Ze tellen allemaal als één. Maar wanneer je als rechter zorgvuldig je zaken afwacht, dan uit je hok komt, en je vervolgens weer terugrekt achter ‘judicial restraint’, dan blijf je in de onderste regionen van de tabel terwijl je wel het land flink verbouwd hebt naar eigen politiek inzicht.

En tenslotte – de auteurs wijzen daar ook op – ‘activisme’ heeft ook een normatieve dimensie. Activisme is dan rechterlijk gedrag dat afwijkt van ‘zijn rol’. Wanneer een wet slavernij invoert en de rechter verklaart deze in strijd met de Grondwet, dan is die rechter niet activistisch maar doet hij gewoon zijn werk goed. Het is namelijk zijn ‘rol’ om dit soort ‘core constitutional values’ te beschermen. Als je dit al activistisch noemt, dan is het in ieder geval een ander activisme dan dat van stal wordt gehaald wanneer een rechter een economisch reddingsprogramma vernietigt wegens een ondeugdelijke economische theorie. (door de motivering onbegrijpelijk te oordelen bijvoorbeeld) Deze dimensie is in de cijfers niet meer terug te vinden.

Maar toch. Een interessante beandering is het wel. VrijNederland verzamelt al jaren data van rechterlijke opvattingen. Misschien moeten we daar ook maar eens zo’n database van gaan bouwen.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: