Boerkaverbod? II

door JAdB op 24/02/2012

in Haagse vierkante kilometer, Uitgelicht

Post image for Boerkaverbod? II

Treur en Van Domselaar constateren dat een aantal dingen grondig mis is met het Voorstel van wet houdende de instelling van een algemeen verbod op het dragen van gelaatsbedekkende kleding. Hoewel wij het niet fundamenteel oneens zijn met deze stelling, blijft de bijdrage enigszins steken in dezelfde retoriek als die van de Memorie van Toelichting bij het voorstel.

Zo beginnen de schrijfsters zelf over de klokkenluidende pastoor uit Tilburg die zijn parochianen op onchristelijke tijdstippen wilde wekken voor de mis. Dat werd hem, in het kader van de openbare orde, juist wel verboden. Dat is opmerkelijk, want Treur en Van Domselaar pleiten er juist voor dat we ‘moeilijkheden voor lief moeten nemen, in een land waar we verschillend zijn en we aan alle burgers bepaalde vrijheden willen toekennen?’

Wat het wetsvoorstel verbiedt is duidelijk: geen gelaatsbedekkende kleding, behalve in de gevallen waarin de kleding noodzakelijk is voor gezondheid, veiligheid, beroep, sport of bij allerhande evenementen hoort. Deze laatste uitzondering maakt het onder meer mogelijk om sluiers te dragen bij begrafenissen. Dat zijn kennelijk ook evenementen. We hebben het alleen maar over kleding die het gezicht bedekt, niet over jellaba’s, wijde jurken of regenjassen. Het voorstel beoogt dus ook niet, zoals Treur en Van Domselaar suggereren, het verhullen van wapens tegen te gaan.

Wat is de bedoeling van het voorstel dan wel? Er zijn vier doelstellingen te onderscheiden:

– het bevorderen van een open onderlinge communicatie die van wezenlijk belang is in onze – maatschappij;
– het tegengaan van het onveiligheidsgevoel dat onstaat als iemand zomaar met een moterhelm over straat loopt;
– de boerka en niqaab maken het voor vrouwen onmogelijk om deel te nemen aan het maatschappelijk verkeer;
– openbare orde; demonstranten met bivakmutsen hebben waarschijnlijk kwaad in de zin, die moet je kunnen oppakken.

Treur en Van Domselaar menen echter dat deze doelen gewoon ouderwets ‘moslims bashen’ verhullen. Moslims bashen is natuurlijk op geen enkele wijze onder de beperkingsgronden van artikel 9 lid 2 EVRM te brengen: public safety, for the protection of public order, health or morals, or for the protection of the rights and freedoms of others. In zoverre zou het EVRM aan dit voorstel in de weg staan. Maar de enkele motieven van een paar pleitbezorgers kunnen niet meteen een hele motivering van tafel vegen. Als een eventueel in de gemeenteraad van Tilburg aanwezige SGP’er het luidverbod uitsluitend uit fanatiek anti-papisme gesteund zou hebben, is het voorschrift om niet te vroeg te gaan luiden daarmee nog niet een voorbeeld van ‘katholieken bashen.’

De Raad van State maant de regering terecht zich niet te verschuilen achter de vraag of het EHRM dit verbod wel of niet binnen de margin of appreciation zal laten. In plaats daarvan moet de wetgever zelf aan de slag met het onderbouwen van de door hem gestelde doelen en het afwegen van de subsidiariteit en de proportionaliteit van het verbod als middel om die gestelde doelen te bereiken. Dat gebeurt nu nauwelijks. Dat wil trouwens niet zeggen dat een dergelijke motivering niet valt te geven of dat deze het EHRM niet zal kunnen overtuigen.

Het lijkt beter als de discussie zich op die motivering zou toespitsen, in plaats van het betwisten van de veronderstelde motieven van een deel van de voorstanders van het verbod.

Jacob de Boer en Geerten Boogaard

{ 18 reacties… read them below or add one }

1 WvdB 24/02/2012 om 08:13

De enige goede reden voor een boerkaverbod is, dat ik ook niet het recht heb om met een hakenkruis op mijn mouw te lopen. Of heb ik dat recht wel?

2 Ico 24/02/2012 om 11:02

Ik mis het veiligheidsaspect voor de drager van de kleding zelf: met motorhelm of boerka struikel je gemakkelijker op straat of mis je kapot glas of hondenpoep. Tja, dit speelt vooral in veel landen in het Midden-Oosten met veel gaten in de weg, putten zonder deksel en slechte straatverlichting. Daar hebben ze dan weer minder hondenpoep, trouwens.

3 Remy Lang 24/02/2012 om 12:45

“Wat is de bedoeling van het voorstel dan wel? Er zijn vier doelstellingen te onderscheiden:

– het bevorderen van een open onderlinge communicatie die van wezenlijk belang is in onze – maatschappij;
– het tegengaan van het onveiligheidsgevoel dat onstaat als iemand zomaar met een moterhelm over straat loopt;
– de boerka en niqaab maken het voor vrouwen onmogelijk om deel te nemen aan het maatschappelijk verkeer;
– openbare orde; demonstranten met bivakmutsen hebben waarschijnlijk kwaad in de zin, die moet je kunnen oppakken.”

Onderlinge communicatie vindt in zo veel gevallen plaats zonder dat we elkaar kunnen zien (of horen!) dat het in de meeste gevallen dus helemaal niets uitmaakt of iemand een boerka draagt, in z’n nakie loopt, of strak in ’t pak zit.

Onveiligheidsgevoelens zijn subjectief en kunnen nauwelijks een reden zijn om fundamentele rechten van mensen opzij te schuiven.

Dat boerka en niqaab het onmogelijk zouden maken dat de draagsters ervan in de maatschappij zouden kunnen functioneren is een fabeltje voor allen die zulke draagsters regelmatig ziet. deze vrouwen gaan naar de winkel, de moskee, het buurthuis, etc. en doen daar gewoon mee aan de activiteiten. Dat kunnen ze dankzij de boerka/niqaab, niet ondanks.

Iemans met een bivakmuts heeft in principe helemaal geen kwaad in de zin. De omstandigheden waaronder de bivakmuts wordt gedragen maakt dat er een redelijk vermoedenkan bestaan, en dan zijn er binnen het strafrecht voldoende middelen om in te grijpen. Zelfs in het bestuursrecht en het privaatrecht zijn er voldoende mogelijkheden om gelaatbedekkende kledij op straat dan wel op uw eigen terrein tegen te gaan, mist u niet discrimineert en er een redelijk belang gediend wordt.

Al met al is er geen enkele reden om deze wet in te voeren.

Of speelde de redactie hier advocaat van de duivel…?

4 Mihai Martoiu Ticu 24/02/2012 om 12:54

== Dat is opmerkelijk, want Treur en Van Domselaar pleiten er juist voor dat we ‘moeilijkheden voor lief moeten nemen, in een land waar we verschillend zijn en we aan alle burgers bepaalde vrijheden willen toekennen?’==

Dat is helemaal niet opmerkelijk, als je de liberale definitie van vrijheid hanteert: iedereen is vrij om alles te doen, met zichzelf en instemmende volwassenen, zolang hun handelingen de gerechtvaardigde belangen van derden niet schenden. Klokkenluiden maakt mensen wakker en dat is objectief. Wat iemand op straat draagt heeft geen enkele objectieve invloed op de welzijn van anderen.

5 GB 24/02/2012 om 13:00

@ Remy

En wat vind je van degenen die uit pure godsdienst/levensovertuiging naakt op straat willen lopen? Deden de Wederdopers vroeger. En ook nu zijn er wel vormen van naturisme die volgens mij royaal binnen de levensovertuiging vallen. Toch is het verboden. Moet dat verbod afgeschaft worden? Of kan dat wel blijven berusten op de ‘public morals’?

Ik ben zeker overigens zeker geen voorstander van het boerkaverbod.

6 GB 24/02/2012 om 13:02

@ Mihai

Dat zeg jij. Wat zeggen Treur en Van Domselaar? ‘De boerka kan sociale communicatie bemoeilijken.’

7 akaCenobite 24/02/2012 om 13:17

De argumenten voor deze wet zijn dus:

– het bevorderen van een open onderlinge communicatie die van wezenlijk belang is in onze maatschappij;
Als alle zaken die een open onderlinge communicatie beperken verboden gaan worden kunnen we nog wel even doorgaan, zonnebrillen, je gesprekspartner niet aankijken en tweeten in combinatie met het verder vermijden van iedere discussie.
– het tegengaan van het onveiligheidsgevoel dat ontstaat als iemand zomaar met een motorhelm over straat loopt;
Ook hier zijn er vele zaken die een onveiligheidsgevoel kunnen doen ontstaan, een en ander natuurlijk sterk afhankelijk van de persoonlijke predispositie van de betreffende burger. Tatoeages op ontblote gespierde armen, Bloempotkapsel in combinatie met een bontkraag, hard roepen op straat of leren jas in combinatie met hanenkam.
– de boerka en niqaab maken het voor vrouwen onmogelijk om deel te nemen aan het maatschappelijk verkeer;
Dit argument is van het niveau; met de handen voor beide ogen roepen, kijk, kijk, de maatschappelijke uitsluiting is weg nu we de boerka en niqaab verboden hebben.
– openbare orde; demonstranten met bivakmutsen hebben waarschijnlijk kwaad in de zin, die moet je kunnen oppakken.
Op basis van de meeste APV’s kan er in dit soort situaties al lang opgetreden worden, volstrekt overbodig dus deze wet.

De flinterdunne argumentatie in combinatie met de recente politieke ontwikkelingen (opkomst en feitelijke regeringsdeelname van de PVV en de ruk naar rechts van de VVD) laten eigenlijk maar 1 mogelijke conclusie voor wat betreft de achterliggende gedachte van deze wet. Dat ontkennen getuigt van naïviteit. Een negatief oordeel van het EHRM ligt voor de hand. Het verklaart waarschijnlijk wel het recente betoog van Stef Blok, Klaas Dijkhoff en Joost Taverne om de invloed van die lastige handhavers van de grondrechten zo veel mogelijk te beperken. Die zien de bui al hangen. Het individu en de individuele vrijheid wordt geofferd aan een verbod dat in China niet zou misstaan.

8 PB 24/02/2012 om 13:38

Ik ben altijd bang in rechtspositivistisch navelstaren te vervallen bij dit soort discussies. Politiek is het dilemma echter redelijk helder. Islam heeft een enorm zelfsegregerend politiek potentieel en kan zowel moslims als niet-moslims tot grote idiotie voeren (kijk alleen maar naar die bizarre gebeurtenissen in Afghanistan nu rondom zgn. ‘koran-verbrandingen’). In Europa hebben we best wel een collectivistische visie op onze samenleving. Iedereen hoort tot op zekere hoogte erbij, of je nu wilt of niet. Wij hebben echt geen ruimte hebben voor gekke gemeenschappen, zoals de Amerikaanse Amish. De Boerka is de ultieme verklaring van zelfsegregatie. Zo wordt het ook gezien door Islamitische organisaties uit Saoudi-Arabie die vrouwen op andere plekken in de wereld geld geven om dit soort kleding te dragen. In die zin is de reden in meest eigenlijke zin, de staatsveiligheid om er voor te zorgen dat er geen zelfsegregatie ontstaat. Niet dat die boerka’s zelf nu zo belangrijk daarvoor zijn, maar het zendt een boodschap: we willen dat je je aansluit bij de westerse politieke gemeenschap, en niet bij de Umma als politieke gemeenschap. Wat je religieus doet maakt natuurlijk niet uit. Maar daar ligt ook het lastigste voor sommige islamitische medemensen, bij welke politieke gemeenschap hoor ik? Het Boerkaverbod is onze manier van zeggen, je hoort bij ons…

9 GB 24/02/2012 om 13:50

@ akaCenobite

En België en Frankrijk dan? Daar hebben ze inmiddels ook van die verboden, en met name in Frankrijk wijst brede politieke steun en acceptatie ervan door het Conseil erop dat we hier in Nederland juridisch niet kunnen volstaan met een ‘fruit of the poisonous tree-redenering’.

10 b.wegga 24/02/2012 om 14:04

@PB

Dus een boerkaplicht voor Nederlandse vrouwen in Jemen, zou volgens jou ook de beste manier zijn om te zeggen: “lieve Sandra, je hoort bij ons…”

11 akaCenobite 24/02/2012 om 14:06

@GB Grondrechten zijn er juist om een minderheid te beschermen tegen de de dictatuur van de meerderheid. En de Belgische en Franse wetgeving is nog niet getoetst door het EHRM

12 JAdB 24/02/2012 om 14:12

@akaCenobite. Ik ben het niet met je eens dat een negatief oordeel van het EHRM voor de hand ligt. Zoals aangegeven laat het EHRM de verdragsluitende staten een ruime margin of appreciation. Die zal ruimer worden, gezien de Belgische en Franse verboden. Ik denk wel dat de Nederlandse regering in een dergelijke procedure het verbod beter moet kunnen onderbouwen dan zij nu doet, maar dat is geen onoverkomelijke horde.

13 Martin Holterman 24/02/2012 om 15:14

Als je dit naar het EHRM brengt, krijg je te maken met nogal wat “Turkse” jurisprudentie, die de andere kant op wijst. Als Turkije geen High Contracting Party zou zijn, zou ingrijpen van het Hof veel makkelijker zijn…

14 PB 24/02/2012 om 16:03

@ wegga: In de context van een islamitische staat, is het natuurlijk net wat anders. Daar valt de politieke identiteit en de religieuze identiteit volledig samen, zoals in Saoudi-Arabie. Maar volgens mij zijn er verder niet dat soort verwachtingen. Kijk, het wordt ook een beetje een sociaal-culturele verwachting. Vrouwen in Iran dragen ook een doek over hun hoofd. Wij hebben ook een beetje zo’n norm.

Zelf ben ik vanuit principieel oogpunt tegen een boerkaverbod. Ik denk dat het EHRM er niets tegen gaat doen. Het blijft een instantie dat zijn politiek kapitaal wijs wil besteden. Ze hebben Italie en Engeland al flink tegen zich in het harnas gewerkt, dat risico gaan ze met Frankrijk, Belgie en Nederland nu niet lopen…

15 Mihai Martoiu Ticu 24/02/2012 om 16:47

@GB

==Dat zeg jij. Wat zeggen Treur en Van Domselaar? ‘De boerka kan sociale communicatie bemoeilijken.’==

Dan hebben ze ongelijk. Boerka bemoeilijkt de sociale communicatie net zoveel als telefoneren. Ik zie aan de telefoon ook geen lichaamstaal van de gesprekspartner. Ik heb net mijn bezwaar tegen de WOZ-aanslag via internet ingediend. De loketmedewerker heeft mijn gezicht niet gezien. Ik had onder een boerka of helemaal naakt kunnen zijn.

16 Mohamed 25/02/2012 om 20:01

Ik hoop dat de Tweede Kamer dit zal lezen !

17 JH 25/02/2012 om 22:37

@mihai

– Boerka bemoeilijkt de sociale communicatie net zoveel als telefoneren –
Je vergelijking gaat volgens mij niet op. Voordat je iemand belt, heb je diens nummer, en bestaat er dus al contact. De boerka op straat bemoeilijkt m.i. zonder twijfel vrije communicatie. Een deel van communicatie draait om houding, uitdrukking. De boerka geeft het signaal af dat communicatie, in ieder geval met een vreemde man, ongewenst is. De relevante vraag is daarom vooral of er aanspraak zou bestaan op sociale communicatie? Dat lijkt mij niet.
In dat verband is de discussie rond de identificatieplicht toch ook interessant. We hebben niet voor niets een, enigszins symbolische toonplicht i.p.v. Identificatieplicht. Burgers hoeven zich niet zonder goede aanleiding op straat met (representanten van) de staat te verstaan, laat staan met medeburgers.

18 a.zecha 02/03/2012 om 14:55

Hoeveel publiek geld (van de belastingbetal;ende burgers) en tijd (=geld) hebben de nuchtere Hollandse wetgevers en bestuurders, hun ambtenaren en adviseurs tot nog toe besteed aan deze speciale wet voor slechts 200-400 boerka dragende bewoners op een totaal van 16 miljard bewoners in Nederland?
De twee-eenheid van staatswetgevers en staatsbestuurders blijkt géén garantie voor doelmatigheid en kwaliteit in crisistijd.
a.zecha

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: