Boete met onmiddelijke ingang II

door GB op 17/03/2011

in Haagse vierkante kilometer

In het dossier van de langstudeerders is de Nota naar aanleiding van het verslag verschenen. Zo’n Nota is een eerste schriftelijke reactie van de regering op de vragen van de Tweede Kamer. Het punt waar we hier vooral in geïnteresseerd zijn is de positie van het rechtszekerheidsbeginsel en de doorwerking van het Harmonisatiewetarrest in deze wetgevingsprocedure. Dan treffen we het maar met deze regering, want die gaat daar ‘graag nogmaals op in’.

Eigenlijk is er aan de strategie van de regering niet veel veranderd. Van het Harmonisatiewetarrest wordt geen afstand genomen (hoewel dat onder het mom van ‘dialoog’ prima gekund had) maar de kwestie lag toen anders. Toen was het allemaal veel erger. Nu moet er hoogstens wat extra worden bijgeleend, en daarom wil de regering de leenfaciliteiten nog wel even uitbreiden. Daarmee hebben de studenten waarvan per 1 september opeens wordt vastgesteld dat ze eigenlijk te lang studeren wel degelijk de gelegenheid om hun gedrag aan te passen. Ze kunnen dan weliswaar niet ‘sneller studeren met terugwerkende kracht’ ze kunnen wel extra financiën lenen.

Zie ik het goed, dan verdedigt de regering zich op het punt van de rechtszekerheid op twee manieren. In de eerste plaats nemen ze afstand van het advies van de Raad van State door het financiële doelstelling in de afweging tussen rechtszekerheid en rechtsgelijkheid mee te mengen. Dat levert, met enige omhalen, een vrij eenvoudige afweging op: in verband met de financiële taakstelling is een zachtere invoering simpelweg ‘geen optie’. De regering is nog wel bereid dat in termen van rechtszekerheid te formuleren: een student moet altijd rekening houden met de ‘financieel-economische realiteit’. Er kunnen dus eigenlijk nooit gerechtvaardigde verwachtingen ontstaan! De regering heeft verder kennelijk aan zelfvertrouwen gewonnen, want ze doen er in dit verband nog een schepje bij. Niet alleen het fijne gedrag van de bankiers maakt de ingreep noodzakelijk, het geld is nodig voor ‘investeringen in het onderwijs’, even verderop zelfs een ‘kwaliteitsimpuls’ genoemd. Het is eigenlijk een heel goed plan voor die studenten.

De tweede manier waarop de regering het voorstel verdedigt valt wel binnen de afweging rechtszekerheid en rechtsgelijkheid. De nadelige effecten van deze regeling uitsluitend bij de toekomstige studenten neerleggen zou ook tot schrijnende situaties leiden. Degenen die reeds afgestudeerd zijn mogen inmiddels van geluk spreken dat er niet alsnog een naheffing in de bus valt. Een en ander behoudens de ‘financieel-economische realiteit’, uiteraard.

In een dergelijke Nota zit ook enig politiek duw- en trekwerk. Zo wordt uitgebreid verhaald welke voorstellen door het vorige PvdA/CDA/CU kabinet met onmiddellijke ingang door de strot van de studenten geduwd werden. Anderzijds krijgen de vragen van de SGP een uitgebreide behandeling. Die verdienden ze overigens ook, want de mannenbroeders – zelf regelmatig weggezet als ‘zwaar’ – hadden geprikt in de gekwelde teksten van de regering over de ‘zware afweging’ die ze hadden gemaakt. Wat is een ‘zware afweging’  eigenlijk, als die niets oplevert? Nou, ‘een complexe afweging, waarbij veel uiteenlopende belangen zijn betrokken.’

Tenslotte is er nog veel tekst nodig om de de kamerleden te overtuigen van de juridische houdbaarheid van de voorstellen bij de verschillende rechterlijke colleges. Terecht dat de kamer daar rekening mee houdt. Maar hoe diep moet het juridisch zelfvertrouwen zijn gezonken om de Landsadvocaat te willen inschakelen? De rechterlijk macht verwijst dit soort afwegingen graag terug naar de wetgever, hoewel de Hoge Raad in het Harmonisatiewetarrest eens uiting gegeven heeft aan zijn geprangd gemoed. De Raad van State heeft zich in dit geval helder uitgesproken. De regering probeert zich daaronder uit te wurmen. De vraag aan de volksvertegenwoordiging ligt helder voor:

Wegen de rechtsgelijkheid en/of de bezuinigingen zo zwaar dat studenten moeten betalen voor een overtreding van de minimumsnelheid, ondanks dat die nog niet van kracht was?

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: