Breivik en Wilders’ verantwoordelijkheid voor de moord op politiek-klimatologen

door SvdL op 28/07/2011

in Haagse vierkante kilometer

Hoe staat het met de politieke cultuur van Nederland als Wilders wordt opgeroepen zich van Breivik te distantiëren? Cynischer geformuleerd: bij hoeveel doden moet je afstand nemen van een zelfbenoemde Tempelier omdat de dader jouw partij een aantal keer in een onbegrijpelijk eclectisch epistel aanhaalt – een geschrift waarin hij ook de opbrengsten van zijn groentenkwekerij heeft opgenomen?

Job was erg blij dat Geert daags na de slachting in Noorwegen de afstand met Breivik nog eens vergrootte – alsof die ooit klein is geweest. En de de PvdA-voorman, burgervader tot in zijn haarvaten, kon het niet laten in het compliment toch een behoorlijke adder te verstoppen: woorden hebben een betekenis. Woorden kunnen terechtkomen bij ‘zo’n meneer’. Woorden hebben consequenties. Zoals in Noorwegen. Dus stiekem toch een beetje verantwoordelijkheid – indirect misschien. Daarom verstopt, tussen de regels.

Mijn lakmoesproef voor verantwoordelijkheid is heel eenvoudig: alleen door de mogelijkheid van een bewuste handeling om consequenties te beïnvloeden, kan iemand in principe voor die consequenties verantwoordelijk zijn. Dus als Wilders had geweten van Breiviks slachting op Utoya en willens en wetens had gezwegen – dan hebben we een casus. Maar: die hebben we dus niet. Want er is helemaal geen relatie tussen Wilders en Breivik die het enigzins mogelijk maakt dat een bewuste handeling van Wilders de Noor had weerhouden van de slachting die hij heeft aangericht. Er is dus ook geen sprake van verantwoordelijkheid.

Maar, werpen commentatoren tegen: er is hier geen sprake van een handeling, maar van een klimaat waaraan Wilders heeft bijgedragen en waaruit Breivik inspiratie heeft geput. Het gaat om de voedingsbodem waaraan tuinier Breivik zich heeft gelaafd. Een voedingsbodem van opgezwollen oorlogsretoriek, met felle uitbarstingen jegens de islam en de ‘Partij voor de Arabieren’. Haatzaaien dus. Probleem voor aanhangers van deze stelling is de jurisprudentie die haar ondergraaft; Wilders is van haatzaaien vrijgesproken.

Blijft er mijn inziens nog één verwijt over: de morele verantwoordelijkheid, niet de juridische. Wilders heeft de geest uit de fles laten ontsnappen en nu zitten we met de gebakken peren. En ik vind dat prachtig, hoe oneens ik het soms met Wilders ben. Want morele verantwoordelijkheid, dat is de raison d’etre van de politiek. Meer precies: het verschil van mening over de toedeling van die morele verantwoordelijkheid. Want in de toedeling van verantwoordelijkheid ligt de essentie van politiek debat. En dat debat is er niet. Tenminste, niet in Den Haag.

Alle politieke partijen zijn het er namelijk over eens dat de daad in geen enkel denkbare construct aan de PVV of Wilders is toe te schrijven. Natuurlijk reutelt het door, op blogs en in de kroeg. Tegenstanders van Wilders grijpen het incident met beide handen aan om hem de les te lezen. Zie je wel: jouw grote bek legt een fundament van haat waaruit deze verschrikkelijke daden ontspruiten. Voorstanders wijzen op de inconsequentie van die redenatie: als je het vrije woord zo belangrijk vindt, als je een wereldbeeld voorstaat waarin iedereen, moslim, christen, atheïst, mag roepen, doen en vinden wat-ie wil, waarom moeten wij dan onze mond houden als we het daar dus niet mee eens zijn?

Eén afschuwelijke daad en de politiek is in al haar naakte schoonheid en essentie weer in ons midden. En dat is wennen – zeker als politiek lange tijd een technische rekensom over financieel-economische problemen bleek. Nu gaat het weer over botsende waarden. Zoals het op Utoya was, voordat Breivik aankwam. Want het scheppen van een klimaat zou geen verwijt jegens Wilders moeten zijn, maar is de feitelijke omschrijving van zijn functie als politicus. En precies daaraan, een zomerschool over manieren waarop je een politiek klimaat schept, maakte niet Wilders, maar Breivik zo’n afschuwelijk einde. Punt.

Sebastiaan van der Lubben

{ 11 reacties… read them below or add one }

1 Mihai Martoiu Ticu 28/07/2011 om 09:35

Het aanzetten tot haat is strafbaar juist voor de mogelijke gevolgen. De Franse cartoonist Denis Leroy heeft een cartoon in een Baskische krant, meteen na 11 september gepubliceerd: “We’ve all dreamt of it… Hamas did it.” De Franse rechter heeft hem en de krant medeplichtig gevonden aan terrorisme, kregen een boede van €1.500 elk en de krant moest de vonnis publiceren.

Ze zijn naar het EHRM gestapt en EHRM heeft de Franse rechter gelijk gegeven. Het hof heeft rekening gehouden dat Baskenland was een “sensitive region” waar een dergelijke cartoon “provoked inflamed reactions”.

Kan Wilders met zijn uitspraken dit soort reacties provoceren? Neem een paar citaten van hem.
In Fitna:

“Muslims want you to make way for Islam, but Islam does not make way for you.
The Government insists that you respect Islam, but Islam has no respect for you.
Islam wants to rule, submit, and seeks to destroy our western civilization.
In 1945, Nazism was defeated in Europe.
In 1989, Communism was defeated in Europe.
Now, the Islamic ideology has to de defeated.
Stop Islamisation.
Defend our freedom.”

“In het Nederlands Dagblad van afgelopen zaterdag wordt ook professor Ralphael Israeli geciteerd die een “Derde Islamitische Invasie van Europa” voorspelt middels “penetratie, propaganda, bekering en demografische veranderingen”. In zijn ogen plegen de Europeanen met de oprukkende Islam zelfs “demografische zelfmoord”. De eerste islamitische invasie werd na de verovering van Spanje, Portugal en het zuiden van Frankrijk in het jaar 732 gestopt bij Poitiers en de tweede invasiepoging door de Ottomaanse Turken werd voor de poorten van Wenen gekeerd toen ze daar in 1683 gelukkig de pan in werden gehakt. Volgens prof. Israeli maakt de derde invasiepoging die nu in Europa gaande is veel meer kans op succes.
De man heeft volkomen gelijk. De moslimpopulatie verdubbelt elke generatie – 25 jaar – en het aantal islamieten in ieder Europees land neemt meer dan zorgwekkende vormen aan.”, Geert Wilders, Mohammed (deel II): de islamitische invasie, Geenstijl.nl

2 PB 28/07/2011 om 09:38

zeer scherp… Er is in die zin dus wel degelijk sprake van klimaatverandering en de oorzaak ligt bij de PVV. Maar is dit wel echt de taak van een politicus, een klimaat creeren? Het lijkt mij eerder iets voor volksmenners en revolutionaren…

3 PB 28/07/2011 om 09:41

VOlgens mij gaat het in hetgeen Mihai aanhaalt om een zogenaamde “Inconvenient Truth”….. Hoogleraren, zoals Israeli, zijn er toch voor om dit soort “Inconvenient Truths” aan te kaarten.

4 Mihai Martoiu Ticu 28/07/2011 om 10:37

Hoe zou het klinken als we moslims/islam vervangen met jodendom/joden?

“Jews want you to make way for Judaism, but Judaism does not make way for you.
The Government insists that you respect Judaism, but Judaism has no respect for you.
Judaism wants to rule, submit, and seeks to destroy our western civilization.
In 1945, Nazism was defeated in Europe.
In 1989, Communism was defeated in Europe.
Now, the Judaic ideology has to de defeated.
Stop Judaisation.
Defend our freedom.”

5 PB 28/07/2011 om 12:45

Mihai, je vergelijking klinkt heftig inderdaad, maar het gaat niet op. Ik ben het niet gelijk eens met dit citaat, maar ik vind een vergelijking tussen de Impact van het Jodendom en de Islam op onze huidige wereldorde een vergelijking die op geen enkele manier opgaat. Er bestaat geen
– Organisation of the of the Judaic Conference van 56 landen die de Thora als bron en beperking van alle mensenrecht zien, volgens hun Mensenrechtenverklaring; en die Joodse oorlogmisdadigers uit Sudan de hand boven het hoofd houden, omdat Joden geen genocide plegen.
– Een Jewish Brotherhood, die het nadrukkelijke doel heeft de westerse samenleving te vernietigen van binnen uit en die een eigen terroristische organisitie heeft met het verklaarde doel alle moslims uit te roeien
– Een organisatie met als titel “Leger van Jahweh” die gevestigd in Libanon, maar opgericht en gecontroleerd vanuit de Joodse Republiek Iran, de Libanese politiek ontworteld en inmiddels zijn tentakels heeft uitgespreid tot in Zuid-Amerika en Mexico waar het samenwerkt met drugskartels om de VS te ontregelen.
– De Joodse godsdienst de basis is geweest voor ‘religieus’ geinspireerde aanslagen met wekelijks honderden doden, en 18000 doden sinds 9/11.
– Er Joodse vrouwen zijn die pleiten voor het ontvoeren van christelijke seksslaven in Tjetjenie omdat ze bang zijn dat hun mannen anders vreemd gaan.
– Er Joden zijn die hele enclaves willen bouwen in westerse steden, met als waarschuwing “Hier wordt de Thorah gehandhaafd”.
– Er Joden zijn die begrafenissen verstoren, na eerst nadrukkelijk te controleren of er geen Jood begraven wordt.
– Er Joodse staten zijn (die zijn er zowiezo niet), waar de niet-Joodse bevolking systematisch wordt onderdrukt, als tweederangs burger wordt behandeld, of tot slaven wordt gemaakt, etc.

En kom dan nu niet met dat staatje Israel aanzetten als Jodendom, want dat is immers een seculiere en geen religieuze Staat. Kortom, de politieke impact van staten, organisaties en groepingen die zelfverklaard op Islamitische grondslag staan, is veel veel groter dan dat van Joodse… De Organisatie van de ‘Islamitische’ Conferentie is daar m.i. een duidelijk voorbeeld van.

6 GB 28/07/2011 om 16:07

“Constitutionalists want you to make way for constitutionalism but constitutionalism does not make way for you.
The Government insists that you respect constitutionalism, but constitutionalism has no respect for you.
Constitutionalists want to rule, submit, and seek to destroy our western civilization.
In 1945, Nazism was defeated in Europe.
In 1989, Communism was defeated in Europe.
Now, constitutionalism has to de defeated.
Stop constitutionalism.
Defend our freedom.”

Aangifte, iemand?

7 KZW 28/07/2011 om 19:37

GB, wat bedoel je nu te zeggen?

8 JU 29/07/2011 om 10:54

@Sebastiaan

Ik begrijp je voorlaatste alinea niet helemaal.

Gaat het de ‘tegenstanders’ van Wilders het er niet voornamelijk om dat zij juist wijzen op de inconsequenties in het, zullen we zeggen, ‘islamkritische kamp’. Het is toch juist in díe kring dat steevast op de vrijheid van meningsuiting werd getamboereerd de afgelopen jaren? Het was toch vanuit die hoek dat werd geroepen dat de kogels en messen ‘van links’ kwamen? En was het niet die politieke stroming – in brede zin – die in de Kamer al jaren aandringt op het uitzetten van moslims die niet dezelfde opvattingen over de westerse samenleving hebben als de meesten van ons, ongeacht of zij oproepen tot geweld of niet (zoals bijvoorbeeld ook in 2004 gebeurde met een stel Eindhovense imams)? Argument dat door Wilders c.s. steevast werd gebruikt was dat die lui (linkse politici en rechtse imams) een gevaarlijk klimaat zouden scheppen, waardoor gekken en vatbare jongeren tot nare daden zouden worden opgezet.

Best mogelijk dat jij dat destijds al onzin vond natuurlijk, maar het lijkt mij wat merkwaardig om Wilders’ critici dan uitgerekend nu van inconsequenties te betichten.

9 PB 29/07/2011 om 11:26

Volgens mij vindt SvdL anti-islamcritici niet inconsequent, maar wil hij het punt maken dat elke legitieme politieke filosofie een bepaald wereldbeeld (en dus klimaat) creeert waarbinnen zij problemen schetst en oplossingen betracht te zoeken. Breivik wilde juist een einde maken aan de sociaal-democratische filosofie, en anti-islamcritici moeten nu niet in de reflex schieten een einde te willen maken aan islamkritische politieke filosofie (als dat bestaat…).

Het is juist wanneer einde willen maken aan de klimaatscheppende kracht van onze tegenstanders dat wij een anti-democratische houding aannemen. Is dat het punt? of heb ik het dan verkeerd begrepen.

Voor het overige acht ik het veruit overdreven Wilders en de PVV verantwoordelijk hiervoor te stellen. Het prijzen van Wilders valt in dat stuk van Breivik hardstikke mee. Hij wilde liever de Paus ontmoeten dan Wilders. Verder was Breivik al bezig met zijn plannen toen Wilders nog onder de Whip van de VVD zat. Breiviks radicalisering ligt veeleer in de Joegoeslavische burgeroorlog.

En verder kent elke politieke filosofie zo zijn gekken. Neem de overeenkomsten tussen Al Gore en de Unabomber (mooi stuk in de Volkskrant daarover uit de NYTimes). De PvdD en al dat dierenterrorisme. Oh natuurlijk Volkert vd Graaf. En laten we onze huidige Nederlandse topterroriste bij de FARC niet vergeten…. Kortom elke familie heeft wel een zwart schaap…

10 JU 29/07/2011 om 12:14

@PB

Zo zou je het kunnen lezen. Maar de vraag is dan natuurlijk wel of je een eind maakt aan een politieke filosofie als je oproept tot een wat gematigder toon. Het lijkt me ook wel weer wat merkwaardig om de actie van Breivik (schieten op mensen) gelijk te stellen aan de actie van Cohen/Dibi (iemand oproepen zijn verantwoordelijkheid te nemen).

Tja en met die laatste alinea ben ik het natuurlijk helemaal eens. Net zoals ook elke religie zijn gekken kent. Maar als we tweedelingen gaan maken tussen gekken en filosofie/religie, dan hoeven we dus ook op dit blog niet meer lange teksten te gaan citeren over het al dan niet vijandige karakter van die laatsten.

11 PB 29/07/2011 om 13:47

JU, ik ben met je eens dat die vergelijking een beetje mank is ja. Maar ik weet niet wat SvdL heeft bedoeld. Dus misschien kan hij het een en ander opklaren.

En over het tweede punt, ja het gaat er altijd om op welke wijze een politieke filosofie zich manifesteert in de maatschappelijke, internationale en politieke werkelijkheid door middel van personen en groepen die deze politieke filosofie aanhangen en in praktijk willen brengen.

Ik las net wat Spong zij over dat Wilders bloed aan zijn lippen heeft. Wanneer worden dat soort uitspraken een vorm van laster?

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: