Centrale Raad realiseert family-life

door GB op 29/04/2010

in Grondrechten, Rechtspraak

Er speelt al een tijdje een gevoelige kwestie over de grenzen aan de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers. In theorie is het hard, maar helder: als er geen uitzicht is op rechtmatig verblijf alhier en het is ook niet mogelijk om je op het vliegtuig terug naar huis te zetten (omdat je bijvoorbeeld je identiteit niet wil geven) dan houdt het een keer op. Maar er zijn natuurlijk altijd schrijnende gevallen, en om die reden kwam er een tijdje geleden een generaal pardon. Deel van dat pardon was ook enige stelligheid dat ‘het nu dan echt over moest zijn’. Het was niet meer de bedoeling dat gemeenten aan opvang van illegalen zouden gaan doen, om zo het aantal alternatieven voor illegalen verder in te perken.

Toch speelt het weer op. En ook de rechter is zich ermee gaan bemoeien. Omdat de rechter zich hier in politiek gevoelig vaarwater begeeft, verdienen de redeneringen die de rechter gebruikt aandacht op dit blog. Vandaag een uitspraak van de Centrale Raad, waarin een statenloze vreemdeling (oorspronkelijk een Turk) die psychisch in de knel zat toch niet aan zijn lot mag worden overgelaten.

Dat deed de gemeente Apeldoorn trouwens al niet, omdat de betrokkene op hun kosten in de daklozenopvang sliep en ze verstrekten hem een weekgeld van 15 euro per week. Dat was in zijn ogen echter onvoldoende, omdat hij – juist op zo’n slaapzaal in een daklozen opvang – helemaal het risico liep op psychische ‘decompensatie’. Hij wilde voor een bijstandsuitkering in aanmerking komen.

De WWB is daar echter glashelder over. Alleen Nederlanders en hier rechtmatig verblijvende Nederlanders komen in aanmerking voor een uitkering. Zelfs de hardheidsclausule in artikel 16 WWB zit dichtgetimmerd: geen toepassing in het geval van een illegaal. (lid 2) Bij de Centrale Raad werd aangevoerd dat dat verbod van toepassing van de hardheidsclausule buiten toepassing moest worden gelaten wegens strijd met artikel 8 EVRM.

Cruciaal in die redenering is dat artikel 8 EVRM, het recht op family life, niet alleen garandeert dat de Staat op gepaste afstand moet blijven, maar ook positieve verplichtingen meebrengt, om dat te doen wat noodzakelijk is voor de effectieve waarborging van de fysieke en psychische integriteit van iemand. Dat hoefde de Raad niet zelf te bedenken, dat stelt het Hof in Straatsburg. Dat Hof vraagt ook altijd aandacht voor ‘kinderen’ en ‘kwetsbare personen’.

Van zo’n ‘kwetsbaar persoon’ is hier sprake, aldus de Raad, gezien zijn ‘bestaande, naar objectief medische maatstaf vastgestelde, psychische gezondheidstoestand’. En dus heeft hij ergens recht op. Maar op wat precies? En wie moet daarvoor zorgen? Daar heeft de Raad meer moeite mee.

Het betekent in ieder geval dat hij niet meer op een slaapzaal hoeft te slapen, maar dan trekt de Centrale Raad zich meteen weer terug van de zaak. Van een recht op een uitkering kan niet gesproken worden:

De positieve verplichting van de staat in de gegeven omstandigheden recht te doen aan artikel 8 van het EVRM dient naar het oordeel van de Raad met inachtneming van voornoemde “margin of appreciation” en het primaat van de wetgever, met op de situatie van appellant toegesneden voorzieningen gestalte te worden gegeven.

Maar wie moet het dan doen? De Raad oordeelt dat – nadat hij heeft geoordeeld dat artikel 8 EVRM geen verplichting meebrengt om kwestbare illegalen onder de WWB te brengen – de kwestie moet worden opgelost door het beroep op de WWB via een andere manier overbodig te maken, namelijk via de zogenaamde ‘voorliggende voorzieningen’. Dat zijn regeling die eerst moeten benut, alvorens een recht op bijstand kan ontstaan. Via deze redenering: ‘heeft het COA de publiekrechtelijke bevoegdheid – en gehoudenheid – om in zeer bijzondere omstandigheden buiten de in de Rva 2005 voorziene gevallen opvang te bieden.’

Volgt vervolgens ongegrond verklaring van het beroep, omdat niet wordt toegekend wat werd geeist. Tussendoor kreeg het COA – geen parij bij deze procedure – dus nog wel even een rechtstreeks uit het EVRM volgende verplichting opgelegd.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

{ 2 trackbacks }

Vorige post:

Volgende post: