Ceremonieel koningschap?

door GB op 09/11/2010

in Buitenland, Haagse vierkante kilometer

Als de PvdA zich alsnog meldt bij Geert Wilders om het uitzetten van Beatrix uit de regering in ieder geval een ‘eerste lezing’ verder te helpen, hebben we het dan over de invoering van het zogenaamde Ceremoniele Koningschap?

Prof. van den Berg stelt op Parlement.com: ‘dat zou kunnen, maar daar is meer voor nodig.’

Wat zijn die aanvullende vereisten? Het lijkt alsof Van den Berg doelt op het afschaffen van de ministeriele verantwoordelijkheid voor het handelen van de koning (als staatshoofd dan), op het afschaffen van de daarmee samenhangende onschendbaarheid en over ‘de invloed van de koning als persoon.’

Er is in het staatsrecht niet een heel duidelijke omschrijving van het ceremoniele koningschap beschikbaar, tenminste niet dat ik weet. Roobol heeft het over de situatie waarin ‘alleen de schil van het ceremonieel of de symboliek’ is overgebleven, maar zo’n omschrijving schiet ook niet echt op. In ieder geval acht Roobel het niet uitgesloten dat de koning ‘nog enige informele invloed uitoefent’. (Rode serie nr. 8, p.104)

Prakke past deze definitie toe op ‘het Zweedse model’, en creeert daarmee iets meer duidelijkheid. De koning is in Zweden niet (meer) betrokken bij de totstandkoming van bindende beslissingen en ook niet meer bij de totstandkoming van een regering. Maar hij is evenmin een ‘lintenknipper’ zo laat Prakke uitgebreid zien. De koning wordt met grote regelmaat bijgepraat door ministers, ontvangt de geloofsbrieven van ambassadeurs, legt staatsbezoeken af, is aanwezig bij de Zweedse varianten van het Constituerend Beraad en Prinsjesdag en hij zit zelfs in een of andere belangrijke buitenlandraad. Volop serieuze mogelijkheden om inhoudelijke invloed uit te oefenen dus.

Of er ook met zoveel woorden ministeriele verantwoordelijkheid bestaat voor het handelen van Koning Gustav, kan ik niet vinden. Er bestaat in Zweden wel een parlementair stelsel waarbij parlementariers de minsiter kunnen interpelleren op zaken van algemeen belang. Ik kan mij dan eigenlijk niet voorstellen dat er niet een soort ministeriele verantwoordelijkheid bestaat voor het optreden van de koning. Dat laat overigens onverlet dat er geen Zweedse variant van Ineke van Gent bestaat; kamerleden laten de koning in de praktijk meer ruimte dan hier te doen gebruikelijk. Hier komt een kroonprins op huwelijksreis al op de koffie, zonder dat hij in de regering zit en zonder dat hij onschendbaar is.

Al met al denk ik niet dat het afschaffen van de ministeriele verantwoordelijkheid voor koninklijk handelen noodzakelijk is voor het ceremoniele koningschap. Ook niet wenselijk, trouwens. Als een koning een lint gaat doorknippen bij een trainingskamp voor terroristen, dan moeten we daar toch de minister op kunnen aanspreken. Maar met het einde van het lidmaatschap van de regering en met het in eigen hand nemen van de kabinetsformatie zijn we er denk ik al.

Of heeft iemand een betere definitie van Ceremonieel Koningschap?

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 MD 17/11/2010 om 14:15

Ik heb geen goede definitie van wat ceremonieel koningschap precies inhoudt. Hoe dan ook lijkt me echter dat art. 2 lid 1 Statuut vooralsnog in de weg staat aan de invoering van een dergelijk koningschap: “De Koning voert de regering van het Koninkrijk en van elk der landen. Hij is onschendbaar, de ministers zijn verantwoordelijk.” Vooral het ‘voeren’ van de regering lijkt me onverenigbaar met de gedachte dat de majesteit niets met het daadwerkelijke regeren van doen zou hebben. Misschien kan de PvdA dat meenemen bij zijn gedachtevorming over ‘modern koningschap’?
http://nos.nl/artikel/198881-pvda-wil-modern-koningschap.html

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: