‘Clara Wichmannfonds verdraait uitspraak Hoge Raad’

door Ingezonden op 26/01/2013

in Haagse vierkante kilometer

Post image for ‘Clara Wichmannfonds verdraait uitspraak Hoge Raad’

Ondanks het voorstel van de SGP om het reglement te wijzigen moet de Staat volgens het Clara Wichmannfonds effectieve maatregelen nemen. Het fonds probeert meer te halen uit de uitspraak van de Hoge Raad dan dat er in zit. Het fonds verstaat onder maatregelen iets anders dan de Hoge Raad.

Volgens het fonds moet de staat nu met effectieve maatregelen komen om af te dwingen dat vrouwen zich daadwerkelijk verkiesbaar kunnen stellen. Dit is wat het fonds dan op zijn website schrijft: “Zo kan er bij effectieve maatregelen bijvoorbeeld worden gedacht aan verschillende vormen van quota, zoals die in het buitenland wel worden voorgeschreven”. De rechter bedoelt iets heel anders met effectieve maatregelen.

Hoewel de term ‘sanctie’ eenmaal bij rechtbank en gerechtshof voorkomt, zijn alle concrete voorbeelden van maatregelen die door rechtbank, gerechtshof en Hoge Raad zijn genoemd sancties: een subsidiestop, zendtijdverbod, geldboete, uitsluiting van verkiezingsdeelname, partijverbod. Sancties zijn dwangmiddelen, zoals een geldelijke dwangsom die door de rechter wordt opgelegd ook een dwangmiddel is.

Het vermoeden dat met maatregelen door de rechter sancties zijn bedoeld, vindt een eerste bevestiging in de uitspraak van de Rechtbank die oordeelde: “Het stopzetten van subsidie kan worden gezien als een maatregel die ertoe kán leiden dat de onrechtmatige situatie wordt beëindigd”. Een volgende bevestiging wordt gevonden in de toepassing door de rechter van de criteria ‘effectief’ en ‘de minste inbreuk’, die de rechter aan maatregelen stelde.  Het gerechtshof hof past het criterium ‘effectief’ toe op de sanctie ‘subsidiestop’. Het Gerechtshof vond het stopzetten van subsidie geen effectieve maatregel: “Volgens het hof zal stopzetting van subsidie niet leiden tot toekenning van het passief kiesrecht aan vrouwen. Daarvoor zijn geen aanwijzingen. Stopzetting van subsidie is dus niet een maatregel waartoe de Staat volgens het Vrouwenverdrag verplicht is.” Het hof past ook het criterium ‘de minste inbreuk’ toe op een sanctie, op een partijverbod. Volgens het gerechtshof had de Staat niet duidelijk gemaakt “waarom alleen een partijverbod of vergelijkbare vergaande maatregelen een effectief middel zouden opleveren om de discriminatie bij de SGP op te heffen”. De sanctie als denkbaar effectief middel – en niet de sanctie die zelf discriminatie opheft – die het hof vergaand vindt. Is niet een ander vergaand denkbaar effectief middel ‘uitsluiting van verkiezingsdeelname’? Als de rechter oordeelt dat er niet maar één oplossing denkbaar is en de keus in dat opzicht aan de Staat is, is gedoeld op een keuze uit denkbare effectieve sancties.

Een effectieve maatregel is dus een sanctie die niet, of niet langer, wordt opgelegd, omdat de SGP zich als zelfstandig rechtspersoon door de sanctie laat dwingen tot het toekennen van het passief kiesrecht aan vrouwen. Beweren dat een quotumeis een sanctie is die niet wordt opgelegd als de SGP vrouwen het passief kiesrecht toekent, is letterlijk onzin. Beweren dat een quotumeis in de Kieswet een effectieve maatregel is, zoals De Graaff en Vermeer in het NJB, omdat die ertoe leidt dat de SGP vrouwen het passief kiesrecht toekent is ook onzin. De SGP laat zich leiden, als de SGP ervoor kiest om de sanctie die het gevolg zou zijn van het niet voldoen aan de quotumeis, uitsluiting van verkiezingsdeelname, te ontlopen. Bovendien: een quotumeis gaat veel verder dan dat vrouwen het passief kiesrecht moeten worden toegekend.

De sanctie van een partijverbod maakt meer inbreuk op de grondrechten van de SGP dan uitsluiting van verkieizingsdeelname, en uitsluiting van verkieizingsdeelname maakt meer inbreuk dan een geldboete. Zijn meer effectieve sancties denkbaar, dan moet de sanctie worden opgelgd die de minste inbreuk op grondrechten van de SGP maakt, oordeelde de rechter.  De criteria ‘effectief’ en ‘de minste inbreuk’ staan in een voorwaardelijk verband tot elkaar. Ze staan niet op gespannen voet, zoals alom wordt beweerd.

Uitsluiting van verkiezingsdeelname is vergaand. Probeer dus eerst een minder vergaande sanctie, zoals een stevige geldboete, groter dan de subsidie. Misschien leidt een geldboete ertoe dat de SGP vrouwen het passief kiesrecht toekent. Als zo’n geldboete ook niet helpt, ook niet effectief is, en dus om die reden net als een subsidiestop niet opgelegd moet worden, dan moet een verdergaande sanctie worden geprobeerd, uitsluiting van verkiezingsdeelname, want wat rest anders nog als denkbare effectieve sanctie?

Uitsluiting van verkiezingsdeelname is de meest vergaande sanctie die kan worden opgelegd. Als de SGP zich door die sanctie ook niet laat dwingen vrouwen het passief kiesrecht toe te kennen, dan heft die sanctie zelf de onrechtmatige toestand op, op een tegenovergestelde manier: vrouwen én mannen hebben dan beide geen passief kiesrecht bij de SGP. Een partijverbod is daarom niet noodzakelijk.

Uiteraard, als de uitspraak van de Hoge Raad (of beter het EHRM) de SGP al tot het gevraagde heeft gedwongen, dan zijn sancties die daartoe de SGP beogen te dwingen niet meer nodig.

Het fonds verdraait met zijn uitleg de uitspraak. Door maatregelen anders uit te leggen dan door de Hoge Raad is bedoeld, zoekt het fonds in de uitspraak ten onrechte steun voor een quotumeis.

Rob Kooijman

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: