Cleggs kroonjuwelen

door GB op 18/05/2011

in Buitenland

Na het verlies van het referendum over de wijziging van het kiesstelsel proberen Nick Clegg en zijn Liberal Democrats een volgende hervorming door het House of Lords te duwen, namelijk de Fixed Term Parliaments Bill. Het doel van het voorstel is dat een minister-president niet het parlement kan ontbinden op het moment dat hij toevallig even hoog in de peilingen staat, bijvoorbeeld om een coalitiegenoot te wippen of een meer comfortabele meerderheid in het House of Commons te verzilveren.

Het voorstel voert vaste verkiezingsdata in, telkens om de 5 jaar. Tussentijdse verkiezingen zijn alleen mogelijk als twee derden van het House of Commons daartoe besluiten of als er een motie van wantrouwen is aangenomen die niet binnen 14 dagen wordt opgevolgd door een motie van vertrouwen omdat de boel gelijmd is.

Oorspronkelijk zou de Speaker moeten bepalen of iets een motie van wantrouwen is, maar na bezwaren uit de Lords zijn ze in het Mater Parliamentorum hard op weg om motie van wantrouwen te definiëren, namelijk een motie met de woorden “That this House has no confidence in Her Majesty’s Government”.

De regering verzette zich niet tegen dit voorstel om de Speaker wat meer uit politiek gevoelig vaarwater te halen. Verzet was er wel tegen het plan om een sunset clause toe te voegen, waarmee elk nieuw parlement voor zichzelf moet bepalen of ze willen vasthouden aan de termijn van vijf jaar. De bezwaren leunen sterk op de Sovereignty of Parliament dat verbiedt dat een parlement zijn opvolgers bindt. Over vijf jaar opnieuw beginnen was niet de hervorming die de regering wenste. Desalniettemin stemden de Lords voor het amendement, daarmee voor de 15e keer de regering wegstemmend.

Uiteraard moet het amendement ook nog door de Commons worden goedgekeurd om wet te worden. Clegg en Cameron kunnen de Commons naar een confrontatie met de Lords leiden en de Parliament Acts inzetten om de Lords uit hun veto-recht te duwen. Maar dat soort procedures kosten veel politiek kapitaal. Terwijl de voorstellen voor de hervorming van het House of Lords nog maar net beginnen los te komen…

{ 2 reacties… read them below or add one }

1 Bastian Michel 19/05/2011 om 12:21

Deze keer zal Harer Majesteit Regering het helaas zonder de Parliament Acts voor elkaar moeten krijgen. Die gelden namelijk niet voor wetsvoorstellen die de maximale zittingsduur van een parlement verlengen. Nu zijn dat vijf jaar. Onder dit aanhangige voorstel wordt het vijf jaar plus of min twee maanden. Vanwege harde winters, Olympische Spelen of andere narigheden is er immers een beetje flexibiliteit vereist. Vijf jaar en misschien nog wat erbij kan meer dan vijf jaar zijn, en plop: we zitten midden in de uitzondering van de Parliament Act 1911 s 2(1).

Het grappigste aan dit voorstel vind ik wel dat ze in ineens in het VK meer willen codificeren dan wij in Nederland nodig achten. Waarom hebben wij eigenlijk de vertrouwensregel nooit gecodificeerd? Misschien verwijst GB hierboven naar een antwoord uit Westminster: het is gewoon veel te ingewikkeld. Zó ingewikkeld, dat het niet leuk meer is. Algemene wetten maken waar het te ordenen voorwerp geen enkele generieke eigenschap vertoont, die het van de hele rest van het menselijk leven onderscheidt – zoiets is nu eenmaal geen pretje. En het wordt er niet duidelijker op nu ze ook nog de vertrouwensregel door elkaar halen met de ontbinding van het parlement. Een simpele vraag:

Waarom gebruiken ze niet het moment van ontslagaanvraag als trigger?

Nu lijkt het met die expliciete motie van wantrouwen wel alsof ze de vertrouwensregel willen aanpassen. Een motie van wantrouwen hoeft nu niet expliciet te zijn, ook een motie om het salaris van elke minister met 1 £ te verlagen volstaat ruim om een regering naar het paleis te sturen. En dan? Vanaf het moment dat ontslag is aangevraagd zou de rest van dit wetsvoorstel kunnen gelden: een twee derde meerderheid voor ontbinding of afloop van twee weken waarin noch de oude regering noch een nieuwe het vertrouwen van de Commons wint, anders geen verkiezingen. En precies hetzelfde zou gelden als een regering uit eigen beweging aftreedt! Volgens mij doet de vertrouwensvraag er helemaal niet toe. Maar waarom makkelijk als het ook ingewikkeld kan…

2 GB 19/05/2011 om 17:55

@ Bastian

Goed punt. Dank!

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: