Cliteur

door GB op 30/06/2009

in Varia

Normaal bespreekt WdH hier de laatste Letter&Geest bijlage. Maar gezien zijn drukke bezigheden elders wijs ik maar even op het uitgebreide betoog van prof. Cliteur om ene Fernando Savater massaal te gaan lezen en naar Nederland te halen om onze problemen op te lossen. Vergeet Etzioni, Savater is de nieuwe bron. Tussen de reclameblokken door opinieert Cliteur ook over artikel 6 van de Grondwet, de scheiding tussen kerk en staat en de rol van religie in het publieke domein.

Het hoofdbestanddeel van het artikel bestaat uit een pleidooi voor het uit het vet halen van de ‘democratie, rechtsstaat en mensenrechten’ om perken te stellen aan allerhande agressieve achterlijkheid die in Nederland wortelgeschoten heeft. Dat heet dan ‘het opleggen van de verplichting om de traditie te herscheppen in een vorm die past binnen de democratische rechtsstaat’.

Een van de meest belangrijke vragen is dan in welke mate dit ‘herscheppen’ de religie terugdringt in de privesfeer. Cliteur beveelt daarvoor de definitie van Savatar aan: ‘religie (inclusief de religieuze houding om kerkelijke doctrines te negeren of aan te vechten in de naam van de waarheid, wetenschap, geschiedenis enzovoort) is een privéaangelegenheid en een individueel recht voor en van iedereen, maar mag nooit tot een plicht van de gemeenschap worden.’

De grens is dus wanneer religie een ‘plicht van de gemeenschap’ is geworden – wat daarmee ook bedoeld wordt. Geldt dit bijvoorbeeld voor de gemeenschap als geheel, of moet er ook worden ingegrepen in kleinere gemeenschappen waarin bijvoorbeeld het individuele recht om van het geloof af te vallen ter discussie staat, dan wel de wens om de politiek in te gaan gefrustreerd wordt? Hoe dan ook, tot die grens wil Cliteur best publiek belijden van godsdiensten toestaan, en zelfs beschermen onder artikel 6 van de Grondwet. Maar de staat mag in ieder geval geen religiebeleving bekostigen en al helemaal niet de ene religie boven de andere stellen. Daartussen zit echter een grijs middengebied wat niet helemaal duidelijk wordt. Is de bekostiging van het bijzonder onderwijs bijvoorbeeld het bekostigen van religiebeleving? Of is het bekostigen van onderwijs?

Kreten als ‘niet toegeven aan terroristen’ zijn daarbij even waar als zinloos. Want wat moeten religieuze partijen bijvoorbeeld geweerd worden uit het parlement? Savater kiest voor de harde lijn: achtelijke ideeen over homo-emancipatie, man-vrouw verhouding en rassenwaan mogen worden geweerd uit de democratische arena. Maar of Cliteur zo ver gaat weet ik niet. Hij roept vooral op om de rechtsstaat, democratie en mensenrechten actief te verdedigen. En dat is anders dan de huidige politiek aan het doen is, in zijn ogen. ‘Het lijkt wel alsof een decadente culturele en politieke elite haar tolerantie wil demonstreren door het intolerante salonfähig te verklaren.’ Zo. Die zit. Niet toegeven aan de grachtengordel!

Voor wat betreft de stand van dit debat in de Tweede Kamer:

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 Joost 01/07/2009 om 19:33

Een mooi stuk weer van Cliteur.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: