Column: the winner takes what?

door GB op 10/06/2010

in Haagse vierkante kilometer

In deze nadagen van de verkiezingen, de dagen van het Grote Duiden, woedt de strijd om een plekje bij de officiele volkswil. Wie daar een vorkje meeprikt kan eisen stellen.

De eerste grote schifting wordt onder leiding van Herman van der Zandt gemaakt. Omdat er urenlang niets beters beschikbaar is, vult hij de tijd met resultaten uit gemeenten waar je alleen op uitslagenavonden iets van hoort. Met behulp van een hip scherm kan Herman de winners en de losers zelfs met bijbehorende handgebaren indentificeren.  Balkende krijgt klop in Rozendaal. Balkenende krijgt klop op Vlieland. Balkenende krijgt klop in Etten-Leur. En zo voort. De prijs voor de grootste verliezer is snel uitgereikt, en Balkenende kan niet anders dan zich alsnog beperken tot de in veel gezonde democratieën gebruikelijke termijn van acht jaar. In zijn afscheidsspeech erkent hij de volkswil en vertrekt.

De prijs voor de ultieme winner bij Herman is tenslotte degene die de grootste wordt. Uiteindelijk is dat de VVD, zij het wel in een heel relatieve overwinning. Inderdaad is het historisch dat de VVD de grootste is, maar de grootste worden met een lousy 31 zetels is dat ook. Toch is Rutte voorlopig onbetwist de hoogste aap in de boom en hij kan in de beeldvorming stevig steunen op de volkswil.

Hij is niet de enige. Links en rechts proberen er lijsttrekkers achteraan te klimmen. Wilders maakt een enorme klapper en zit straks met 23 geestveranten in de kamer. (één zetel voor het lid-Brinkman en zijn democratisch georganiseerde club.) Ter gelegenheid daarvan tapt ook Wilders stevig uit het vaatje van de volkswil. ‘Nederland heeft gesproken: Den Haag kan niet meer om ons heen,’ aldus Wilders, die zijn geschiktheid voor het pluche nog even onderstreept door een breekpunt weg te moffelen. En aan de linkerkant stampen de lijsttrekkers net zo hard mee. ‘Nederland kan niet om ons heen,’ aldus Halsema, verwijzend naar een groei van 3 zetels. 

Maar waarom zou Nederland niet om de PVV heen kunnen? Vorige keer hadden 25 SP’ers het nakijken. En waarom zou de PvdA niet heen kunnen om 200.000 mensen die – anders dan de vorige keer – hun stem op GroenLinks hebben uitgebracht? Royale claims leggen op basis van verschillen in stemcijfers klinkt meer als een districtenstelsel. Dat hebben we hier echter niet. Hier hebben we dus ook geen partijen waar we niet om heen kunnen, behalve misschien de partij die de grootste is geworden. Die kan enige aanspraak maken op de openingszet in de formatie.

Er zijn goede redenen om geen winner takes all kiesstelsel willen. Maar all winners take all-systemen zijn nog heillozer.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: