Column Jit Peters: Bea & Geert

door Redactie op 02/11/2010

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Column Jit Peters: Bea & Geert

Onder onze neus vindt een machtstrijd plaats tussen Wilders en de koningin. Dat ze geen vrienden zijn is bekend. Wilders laat dat met zoveel woorden blijken en de koningin heeft tevergeefs het kabinet Rutte/Verhagen/Wilders proberen te voorkomen. Althans daar heeft het alle schijn van. De hoofdrolspelers in dit drama hebben nu een positie die in een aantal opzichten vergelijkbaar is. Niet voor niets noemde Pechtold Wilders een Zonnekoning.

Wilders wordt net als de koningin wekelijks bijgepraat door Rutte. Tijdens die gesprekken proberen zij invloed uit te oefenen op het regeringsbeleid. Dat mag men aannemen want waar zijn al die gesprekken anders goed voor. Welke die invloed is blijft verborgen door het geheim van het Noordeinde en het geheim van de locatie waar Rutte en Wilders elkaar treffen. Toch weer het torentje?

Wilders maakt bezwaar tegen ongecontroleerde invloed of macht en daarom wil hij de koningin uit de regering verwijderen. Maar zelf maakt hij zich ook schuldig aan ongecontroleerde machtsuitoefening. Zijn excuus zal wel zijn dat hij gekozen is. Maar bij democratie hoort ook controle op machtsuitoefening. Beiden zijn geen verantwoording schuldig aan het parlement. De ministers zijn verantwoording schuldig voor de koningin en zij zijn dat in zekere zin ook voor de samenwerkingspartner Wilders. In beide gevallen moeten ministers invloed op het regeringsbeleid voor hun rekening nemen die niet afkomstig is van een partijgenoot.

Hebben zij beiden ook invloed op de benoeming van ministers en staatssecretarissen? Bij de koningin is dat onduidelijk. Legt Rutte zijn kandidatenlijst voor aan de koningin alvorens hij kandidaten benadert of mag Beatrix alleen maar tekenen? Wilders werd in ieder geval wel geconsulteerd door Rutte. Laatstgenoemde maakte in het Kamerdebat excuses aan Wilders voor zijn verzuim te melden aan Wilders dat staatssecretaris Veldhuijzen-van Zanten een dubbele nationaliteit bezat.

Wie gaat deze strijd winnen?

De strijd is in feite ongelijk, want de handen van de koningin zijn gebonden. Wilders behoudt zijn vrijheid van meningsuiting; dat is uitdrukkelijk overeengekomen. De koningin heeft geen vrijheid van meningsuiting. Zij kan zich in het openbaar niet verdedigen. Wilders heeft ook wekelijks overleg met de fractievoorzitters van de VVD en het CDA. Dat heeft de koningin niet, hoewel dit de partijen zijn die haar steunen in de verdediging van haar positie maar tijdens de kabinetsformatie haar positie ondermijnden. Wilders maakt deel uit van de wetgever en kan met een initiatiefwetsontwerp komen om de Grondwet te veranderen. Daar heeft hij wel de handtekening van de koningin in twee instanties voor nodig. Interessant. Zijn macht is in vergelijking met de koningin inderdaad veel groter en niet beperkt door constitutionele conventies. Aan het financiële kader mag zonder zijn toestemming niet getornd worden. Wanneer de oppositiepartijen met eigen initiatieven komen moet Wilders eerst geconsulteerd worden alvorens het kabinet Rutte instemming kan verlenen. Wanneer we Wilders met een koning vergelijken dan toch wel met een koning van voor 1848.

Wie gaat deze machtsstrijd die misschien wel acht jaren gaat duren winnen?

Potentieel is er een kamermeerderheid voor steun aan het streven van Wilders de koningin te weren uit de regering. Alleen de steun van de PvdA is nog onzeker. Zou de koningin gered worden door de PvdA? In het redden van het koningshuis hebben de sociaaldemocraten een reputatie opgebouwd. Denk bijvoorbeeld maar aan de Hofmanaffaire (Drees), de Lockheedaffaire (den Uyl) en het huwelijk van Willem-Alexander (Kok). In die traditie past Job Cohen zeker. Een oud-fractievoorzitter van de sociaaldemocraten Nederhorst liet zijn partijgenoten tijdens de Irenekwestie weten dat het om electorale redenen beter was het vorstenhuis te steunen. Als dreiging zag hij anders een presidentschap van Luns in het verschiet. Nu is het schrikbeeld van een presidentschap van Wilders misschien voldoende reden voor de PvdA om Beatrix te steunen. Dat wordt de cruciale vraag. De sociaaldemocraten hebben zich dan wel ruig van de veren van Troelstra ontdaan.

{ 3 reacties… read them below or add one }

1 WvdB 02/11/2010 om 19:22

Bizarre redenering van Peters om van een “strijd” te spreken, en wie die gaat winnen. De slager bemoeit zich toch ook niet met de keuring van zijn vlees. En als zijn vlees niet deugt, heeft het vlees dan verloren?

2 RdG 03/11/2010 om 12:53

Stevige kritiek ook van Peter Rehwinkel (burgemeester Groningen) op de afwezigheid van de PvdA in het debat over het koningshuis. Hij zegt in Elsevier:

“Er is geen ontkomen aan het principiële debat. Ik vind het zeer teleurstellend dat mijn partij momenteel op de vlucht is voor zo’n debat. Ik hoor zelfs: ach, we zien het wel bij de troonsopvolging. Ongepaster kan nauwelijks. Op een moment van abdicatie voer je zo’n debat niet.”

3 Filip S. 03/11/2010 om 15:54

Enige verschil is natuurlijk dat de macht van onze koningin is vastgelegd in een grondwet, die moeilijk aanpasbaar is, terwijl de macht van Wilders met elke misstap, uitspraak en of andere gebeurtenis gedaan kan zijn.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: