Column: niet het formeren wordt lastig, maar het regeren

door GB op 13/09/2012

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Column: niet het formeren wordt lastig, maar het regeren

Voor bij het eerste biertje vanmiddag deze borrelpraat:

Heeft de SP zijn 15 zetels te danken aan de enkele omstandigheid dat Roemer bij het premiersdebat kwam binnenbanjeren als Obelix die met Romeinen wilde spelen? Dat lijkt mij onwaarschijnlijk. Daarvoor hebben we nu te vaak gezien dat de PvdA vlak voor sluitingstijd met een new kid on the block uit de gepeilde as herrijst. Cohen en Bos deden dat ook, terwijl zij grotere fouten maakten dan met een flesje Fanta en een rietje in beeld komen. Misschien moeten we zoeken naar een ander verband tussen peilingen en uitslagen.

Het idee van een peiling is dat de gepeilden aangeven op wie ze zouden hebben gestemd als er op dat moment verkiezingen waren. Dat is ongeveer hetzelfde als aan kind dat net naar zijn kamer is gestuurd vragen of hij liever andere ouders had gehad. Vraag je hem dat jaren later, dan staat hij snotterend te bedanken voor de genoten opvoeding. Peilingen zijn geen virtuele zetels, maar een middel om backbenchers halverwege de rit onder druk te zetten. Positiever geformuleerd: ze bevorderen een zekere democratische responsabiliteit, of zoiets. Maar je kunt nooit peilen wat wat mensen echt zouden hebben gedaan als ze op dat moment daadwerkelijk met het rode potlood in de hand stonden.

Vlak voor de verkiezingen wordt het anders en gaat er van alles schuiven. Maurice gaat dan orakelen over grote groepen kiezers die nog niet geland zijn en verbindt verschuivingen in zijn peiling met incidenten in de campagne. Maar is het niet veel waarschijnlijker dat de gepeilden inmiddels een ander spel zijn gaan spelen: wie ga je daadwerkelijk stemmen?

Voor bij het tweede biertje deze:

De herhaalde eindspurt van de PvdA heeft hen opgeteld niet de absolute macht gebracht. De socialisten leveren ook de tegenhanger van hun eindspurt: de vrije val. Als de PvdA niet aan de macht is, geven ze daar elkaar de schuld van. Dan is Cohen het probleem omdat hij niet de straatvechter blijkt die hij nooit geweest is. Regeert de PvdA, dan krijgt de coalitiepartner de schuld. Dan rukt Mariette Hamer uit om ‘te knokken’ of, als dat niet meer lukt, om ‘de resultaten nog beter uit te leggen.’ Aan wie? Aan de inmiddels lang en breed weggepeilde kiezers. Want het zijn de peilingen die het succes van de gegeven uitleg moeten meten. Maar zullen de kiezers straks weer terugkeren in het rode hok omdat de JSF-lobby een beetje meer in de wielen is gereden of er ergens weer een regeling is opgetuigd die zijn complexiteit dankt aan de noodzaak precies één puntje in het koopkrachtplaatje te laten verschuiven? Dat lijkt mij onwaarschijnlijk. Misschien moeten we zoeken naar een ander verband tussen gevoerd of beloofd beleid en verkiezingsuitslagen.

Het idee van verkiezingen is officieel dat je stemt conform jouw visie op het algemeen belang, maar het is inmiddels geen schande om gewoon te kijken naar je eigen belang. Wie schaft de langstudeerdersboete af, wie splitst studenten een sociaal leenstelsel in de maag? Partijen komen op voor de belangen van hun achterban, meer in het bijzonder de stoffelijke daaronder. Dat kan door de overheid uit de buurt van de eigen portemonnee te houden, dat kan door de fiscus juist op die van een ander af te sturen. Zo vanuit het belang van de achterban verkiezingsuitslagen verklaren is ongeveer hetzelfde als denken dat arme kinderen niet van hun arme ouders kunnen houden. Vooral niet als die hen aan het begin van het jaar hebben beloofd dat ze zouden proberen om dit jaar wel op vakantie gaan terwijl dat er niet van gekomen is.

Hoeveel kiezers stemmen eigenlijk zo rechtstreeks in lijn met hun eigen belang dat ze de partij kiezen die het beste met hen voorheeft? Het gaat er volgens mij allemaal veel strategischer en veel negatiever aan toe. Ik ken een snoeiend rechtse kiezer die op Samsom heeft gestemd omdat hij Rutte een prutser vindt. Afhankelijk van de omvang van dit verschijnsel is het onzinnig van Rutte om te zeggen dat ‘de kiezer de koers van de VVD graag wil’ en meer van het soort beleid verlangt dat hij reeds ingezet heeft. En van Samsom om zijn winst uit te leggen als de aantrekkingskracht van zijn beleidsvoornemens. Niet iedereen heeft op hem gestemd om te krijgen wat hij belooft.

Voor bij het derde biertje deze:

Dit versterkt elkaar. In de formatie tellen VVD en PvdA straks het eerlijke verhaal van Samsom en de banen van Rutte bij elkaar op. Dat moet prima lukken. De pijnpunten liggen daar waar Samsom wil laten zien dat hij dingen terugdraait. Moet ook wel uit te komen zijn. Als de PvdA tenminste op tijd ophoudt met onderhandelen over de helft van de helft van de helft. PvdA en VVD zullen dan denken dat ze doen wat hun kiezer dat wil. Dat is nog maar de vraag. De kiezers gaan weer in de gratis-peil-stand, en zetten de regerende partijen op verlies. Dan gaan partijen aan hun beleid sleutelen, omdat ze denken dat de kiezers daarom weg zijn. Beide is echter nog maar de vraag.

Zo heerst er een blijde chaos die de oude situatie van het vrije mandaat benadert. Bij verkiezingen gaat het over de vraag op wie we uitgekeken zijn en wie we in ieder geval niet willen. Niets mis mee. Dan kunnen de politici zich oprecht bezig gaan houden met wat zij denken dat goed is voor het land. Het is onnodig om daarvoor te denken dat ze gekozen zijn om te realiseren wat ze beloofd hebben of laag in de peilingen staan omdat ze dat onvoldoende doen en volgende keer de stemmen daarom niet meer zullen krijgen.

Voor bij het vierde biertje (en de volgende):

Zoek de open deuren, drogredenen, halve waarheden, leugens, open deuren en nog zo wat. Alsof de campagne nooit ophoudt…

{ 3 reacties… read them below or add one }

1 Super De Boer 13/09/2012 om 16:20

Nou, doe mij maar één pot nat dan.

🙂 Benieuwd op welke manier ze kwien de komende dagen op alternatieve wijzen het nieuws gaat zoeken trouwens. Hehe, komt er een keer een oranje coalitie….mag ze er niet bij zijn. Ad hoc tentoonstellinkje openen bij de roltrappen ofzo…zonnebrilletje op…..twee onopvallende lijfwachten…en dan Henk Kamp van achteren iets in zijn oren tetteren over zelfregulering, hehe.
8) Geintje hoor, die oranjecoalitie komt er natuurlijk niet. Iedereen met een beetje verstand in zijn donder weet dat het na weken VVD-SP-CDA gaat worden. De zogenaamde ‘come to the dark side’-combinatie. Of kortweg: Zwart I. Heeft overigens wel als belangrijk voordeel dat je in de Eerste Kamer van de toepers OSF, PvdD, 50plus en SGP er maar drie nodig hebt en dus laatstgenoemde fractie kunt passeren.

2 Yoeri Roosendaal 13/09/2012 om 22:05

VVD-SP-CDA? Noem me een zwartkijker, maar die hebben bij elkaar maar 69 zetels in de Tweede Kamer. Krijgen we dan een nieuw gedoogexperiment waarbij uiteindelijk de PVV weer uit de kast wordt getrokken? Dat mag je stellig Inktzwart noemen. Het Eerste Kamer-probleem is dan overigens wel meteen opgelost, want daar blijven 10 PVV’ers tot en met mei 2015 de boel onveilig maken. 10 wordt het geluksgetal van de PVV!

3 Super De Boer 14/09/2012 om 14:57

Geen flauw idee overigens waar die mensen bij D66 zo blij over zijn. Kan ik voortaan mijn burgemeester kiezen ofzo? Volledig van het pad af die gasten.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: