Column Peter Bootsma: Gebruik moderne technieken bij lokale referenda!

door GB op 07/04/2009

in Uncategorized

Onlangs mocht ik bij een bijeenkomst van het het College voor Stedelijke Innovatie van het NICIS zijn, over het lokale referendum. Aanwezig waren raadsleden van diverse politieke partijen uit diverse steden. Het was voor het eerst dat ik zo’n bijeenkomst in deze setting meemaakte, en dat alleen al maakte het ongelooflijk inspirerend. Er viel echt te leren van best practises. En omgekeerd: de delegatie uit Arnhem verhaalde over een referendum met slechts 10% opkomst, doordat de bevolking niet ergens voor of tegen mocht zijn, maar alleen uit varianten kon kiezen.

Wat me opviel was hoe weinig deze lokale referenda aansluiting hebben bij hedendaagse technieken. Zo vernamen we dat in veel grote steden de referendumverordening niet actueel is, of niet eens via de website te raadplegen is. In Leiden valt dat nog mee, maar ik heb een andere worst practice. In 2007 wilde een groep winkeliers een referendum aanvragen over winkelopenstelling op zondag. Dat was tegen het zere been van de ChristenUnie – toen collegepartij. De wethouder zei ook openlijk aan dit referendum geen behoefte te hebben. Immers, stel je eens voor dat de bevolking ja zegt.

Gelukkig was er echter al een referendumverordening en dus kon de aanvraagprocedure toch gewoon in gang worden gezet. Wat bleek: grote paniek toen het aantal handtekeningen voor een inleidend verzoek binnen de kortste keren bijeen was gebracht. Daarna moest er echter nog een definitief verzoek komen. Dat onderscheid in twee stappen van een verzoek tot een referendum schijnt onuitroeibaar te wezen, maar werd de doodsteek voor dit referendum. Er moesten namelijk gemeentelijke locaties in de stad aangewezen worden waar mensen hun handtekening konden gaan zetten als ze zich konden legitimeren. Daar werd bijvoorbeeld een brandweerkazerne voor aangewezen waar mensen aan de achterkant van het gebouw tegen een ruitje konden tikken in de hoop op een aanwezige brandweerman, die dan hoogst verbaasd reageerde, ging bellen, en ten slotte inderdaad uit een lade een beduimelde handtekeningenlijst tevoorschijn toverde. Als je een lokaal initiatief voor een referendum om zeep wilt helpen moet je het zo doen, en dat is dan ook gebeurd. Niemand heeft mij nog antwoord kunnen geven op de vraag: waarom doen we dat niet gewoon met DigiD? Het lijkt erop dat een conservatieve reflex op het stadhuis daaraan in de weg staat, terwijl de kansen van de technologie van deze tijd juist hiervoor maximaal benut kunnen worden!

Deze column is ook verschenen in de Staatscourant.

1 GB 07/04/2009 om 14:53

Volgens mij ontbreekt er een schakel in je betoog, namelijk de vraag waarom er handtekeningen moeten worden opgehaald. Dat is om te voorkomen dat er referenda worden gehouden over onderwerpen die niet of nauwelijks leven in de stad. Daarmee is er dus niets tegen het gebruik van DigiD, maar dan moet je opnieuw bezien hoeveel mensen zich met hun DigiD moeten melden. De tegenstelling die je nu creeert is dus onzuiver.

2 Peter Bootsma 08/04/2009 om 01:08

Geerten,

Dat is de redenering van iemand die niet van referenda houdt, zoveel is duidelijk. Ik vraag me dan echter af: waarom zouden we nu zo bang zijn voor meer referenda?

Overigens dank voor het posten van dit stuk!

Peter

Vorige post:

Volgende post: