Column: Sloop de ‘pisbak’!

door Ingezonden op 12/10/2011

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Column: Sloop de ‘pisbak’!

Twee weken geleden had ik de gelegenheid om vanaf de publieke tribune in de Duitse Bondsdag het debat over het vergroten van het (Duitse deel van het) EFSF bij te wonen. De aandacht daarvoor stak (gelukkig ook in de Nederlandse kranten) nogal af bij die voor het soortgelijke besluit van de Tweede Kamer, al kwam dat ook doordat dit onderwerp in Nederland deel uitmaakte van de Algemene Financiële Beschouwingen. De Tweede Kamer schijnt zelfs jaloers te zijn op de Bondsdag, omdat deze heeft afgedwongen gehoord te worden bij elke nieuwe stap om de euro-crisis het hoofd te bieden. Nederland ontbeert helaas een equivalent van het Duitse Bundesverfassungsgericht, dat dit recht van de Bondsdag heeft vastgelegd nadat een parlementariër van de CSU zich tot ‘Karlsruhe’ had gewend omdat hij zich nu al zorgen maakte over de rechten van de Bondsdag hieromtrent.

Het bijwonen van dit debat vanaf de tribune was een eye-opener. Dat kwam doordat enerzijds het debat in Berlijn zeker niet minder heftig werd gevoerd dan in Den Haag. Toen Rainer Brüderle (FDP) zich wat al te zeer opwond, maande Gregor Gysi (Die Linke) hem om aan zijn hart te denken – of was hij misschien al begonnen met de vervroegde verkiezingscampagne? Dat zag Die Linke graag tegemoet.

Anderzijds verliep het debat een stuk ordelijker dan in de Tweede Kamer. Dat kwam om te beginnen doordat twee grote matrixborden in de zaal aangaven wie er op dat moment sprak, waar het over ging, welke sprekers er nog volgden en met hoeveel spreektijd. Gratis en geheel vrijblijvend een advies aan Kamervoorzitter Verbeet: zet zulke borden ook in de plenaire zaal van het Kamergebouw.

Het belangrijkste dat mij opviel was echter het ontbreken in de Bondsdag van de interruptiemicrofoons. Bij het viertal dat zich daarvan in de Kamer bevindt (door Hans van Mierlo bij de opening van de zaal aangeduid als ‘de pisbak’, vanwege de gelijkenis daarmee als er vier heren staan) is het bij een beetje belangrijk debat al snel dringen geblazen en vliegen de interrupties en de antwoorden lukraak heen en weer. In de Bondsdag vraagt iemand de voorzitter vanaf de zitplaats om het woord, die dan de spreker vraagt of zijn betoog daarvoor onderbroken mag worden; dat heb ik niet geweigerd zijn worden. Het debat blijft levendig, maar het is een zegen om te zien dat het hierdoor zo ordelijk verloopt. Ook dit idee doe ik de Kamervoorzitter graag aan de hand. Bij deze!

Peter Bootsma

{ 6 reacties… read them below or add one }

1 Martin Holterman 12/10/2011 om 14:04

Me dunkt dat de Tweede Kamer nog altijd zelf de baas is over de mate waarin ze gehoord wordt over nieuwe reddingsoperaties.

Wat betreft de interruptiemicrofoons zou ik zeggen dat het debat gebaat is bij zo veel mogelijk (vreedzame) chaos. Als iedereen zijn verhaal van een papiertje staat voor te lezen, kunnen we e.e.a. net zo goed schriftelijk afdoen. Pleitnota’s uitwisselen op de rolzitting en dan zo snel mogelijk wegwezen. Als je echt debat wilt, moet er ruimte zijn voor zo veel en zo snel mogelijk heen en weer gepraat. Omdat er in Nederland meer dan twee kanten aan elk verhaal zitten, lijkt me dat vier interruptiemicrofoons een goed compromis vormen.

2 PWdH 12/10/2011 om 17:56

Het idee dat de spreker mag aangeven of hij zijn betoog wil laten onderbreken vind ik toch wel interessant. Dan kun je interrupties geraffineerder inzetten en kan degene die aan het woord is ook terugmeppen.

3 WJLH 13/10/2011 om 08:38

@Martin Holterman: het was mij een lief ding waard als je gelijk had dat de TK zelf bepaalt of en in hoeverre ze geïnformeerd wordt. In dit verband wil ik wijzen op het heldere artikel van Michal Diamant en Michiel Emmerik, ‘Parlementair budgetrecht onder vuur?’, NJB 2011, afl. 29.

Overigens, me dunkt, een debat is meer dan veel en snel heen en weer gepraat. Een debat is een geregelde uitwisseling van standpunten waarbij alle deelnemers open staan voor elkanders inzichten.
Dit betekent dat luisteren de eerste voorwaarde voor debat is, terwijl interrumperen in de Kamer vooral het ontbreken van de spreker dient. Voor het antwoord heeft men vaak weinig aandacht, als men het al hoort al wandelend terug naar de eigen zitplaats.

4 Martin Holterman 13/10/2011 om 10:42

@WJLH: Ik geef toe dat mijn punt over het primaat van de Kamer meer theorie was dan praktijk. Beroepsdeformatie als jurist, etc.

Over het debat heb je ook gelijk, maar dan moet je wel een onderscheid maken tussen debat in het algemeen en een mondeling debat in het bijzonder. Ik hou bij voorbeeld erg van debatteren op internet, zoals op sites zoals deze of – lang geleden – op nieuwsgroepen, omdat je dan rustig kunt nalezen wat je “tegenstander” zegt, en dmv links bewijs kunt aanvoeren. In een mondeling debat is dat veel moeilijker, en moet je dat misschien ook niet proberen. In de Tweede Kamer debatteert men soms in geschrift, met kamervragen en nota’s, en soms mondeling. Me dunkt dat een mondeling debat vooral dient om de tegenstander het vuur na aan de schenen te leggen, zoals een cross-examination in een Amerikaanse rechtszaal. Net zoals een Amerikaanse jurist stelt een Nederlandse parlementariër nooit een vraag als hij het antwoord niet al weet. Het doel is alleen om het antwoord “on the record” te krijgen…

5 WJLH 13/10/2011 om 11:18

@ Martin Holterman: juist in het staatsrecht lijkt het mij zaak theorie (recht) en praktijk (politiek) bij elkaar te houden, in casu de politiek niet al te ver te laten afdwalen van het recht omdat ‘de omstandigheden’ daarom ‘zouden vragen’. Als de praktijk lijkt uit te wijzen dat de TK niet zelf de baas is over de omvang van haar rol t.a.v. de financiële crises, dan behoort vanuit het staatsrecht deze gang van zaken bekritiseerd te worden waarbij het oordeel ‘in strijd met het recht’ ook zou moeten kunnen vallen.

6 Martin Holterman 13/10/2011 om 14:15

@WJLH: Dat is prima, maar daar komen we pas aan toe als we hebben besloten wat te doen met het fenomeen politieke partij. Zolang politieke partijen – buiten een apart hoofdstuk in V.d. Pot/Donner – geen plaats hebben in het Nederlandse Staatsrecht, is het nogal moeilijk om juridisch uit te leggen hoe het kan dat de Tweede Kamer tegelijkertijd wel en niet de baas is.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: