Column Tom Eijsbouts: De Mei van Herman Van Rompuy

door Redactie op 07/05/2010

in Varia

Post image for Column Tom Eijsbouts: De Mei van Herman Van Rompuy

Het leven loopt niet volgens de regels. Elke verhouding is ooit bevochten.

Overmorgen viert de Europese Unie de zestigste verjaardag van het ‘Schuman plan’ van 9 mei 1950. Morgen schrijft president Van Rompuy van de Europese Raad ter herdenking daarvan een artikel in verschillende Europese kranten. Vandaag zit hij opnieuw een bijzondere Europese Raad voor van de Eurolanden. Dadelijk meer daarover. Hij zal dan kunnen melden dat ‘De berichten over het einde van de Euro zijn overdreven’. Dit naar Mark Twain’s beroemde opmerking uit 1897 bij het krantebericht over zijn eigen dood.

Achteraf gezien is het weinig verrassend maar toch weer interessant hoe vaak de Euro is doodverklaard naar aanleiding van de Griekse crisis. Niet verrassend, want alarmistische berichten vinden sneller de krant, microfoon en camera dan andere. Wel interessant, omdat je zou denken dat de economen hofleveranciers ervan, zoals bij ons de onvermijdelijke Arjo Klamer, zich achter de oren zouden krabben na voor de zoveelste keer ten onrechte het einde van de euro te hebben aangekondigd. Terwijl ze de ramp waar ze verstand van zouden moeten hebben, de kredietcrisis, in geen veld of weg zagen aankomen. Maar nee.

Was ik econoom dan gaf ik überhaupt mijn grote woorden over de wereld even rust om eerst de eigen blinde vlekken eens te onderzoeken. De euro-crisis biedt daarvoor niet alleen een goede aanleiding, maar ook goede leerstof.

Economen zijn geneigd een crisis te zien als bewijs van zwakte van de structuur. Maar terwijl zij hun onveranderlijke overtuigingen weer oppoetsen, zijn de politici al lang bezig om het ijzer witheet te stoken en nieuwe verhoudingen te smeden. Dat is hun vak.

Economen hoeven niet te weten wat de politici gaan doen, dat is trouwens ook onvoorspelbaar. Maar ze konden hun kruit eens droog houden om achteraf te onderzoeken wat er precies gebeurd is en hoe dus de vork opnieuw in de steel is gestoken. Dat zou volgend keer tot bescheidenheid stemmen.

Een klein voorbeeld. Inzet van de Griekse crisis zijn de verhoudingen en het gezag in de Unie en met name in de eurozone. Op de bijeenkomst van de Europese Raad van 25 maart jongstleden zou de euro-zone haar fiscale solidariteit met de Grieken betuigen. Dit was hachelijk en is verboden in art. 125 Werkingsverdrag (no bail out). Hoogspanning onder de politieke leiders. De niet-euroleden van de Europese Raad moesten de zaal uit! En wie zou de eurozone op topniveau voorzitten? Bij de eerste en enige bijeenkomst op dit niveau tot dusver, in de herfst van 2008, was dat Sarkozy, als roulerend voorzitter van de Unie. Zapatero, die het nu is, maakte aanstalten. Maar Van Rompuy zat al in de voorzittersstoel, week geen duimbreed en won de krachtmeting van het moment. Voortaan is de vaste voorzitter van de Europese Raad ook voorzitter van de Eurozone op topniveau. Afgelopen zondag riep hij de vergadering van vandaag uit.

In zo’n centralisatie van het gezag zal de econoom geen nieuws zien. Logisch dat Van Rompuy ook die vergadering voorzit. Een econoom ziet overal logica, zoals een aap overal bananen ziet. Maar het leven ontwikkelt zich niet volgens de regels. Elke verhouding, hoe logisch achteraf ook, is ooit op het scherp van de snede bevochten.

Nieuwe leiding, nieuwe structuur; de anekdote is een detail, maar als jurist lust ik daar pap van. De crisis is nog niet voorbij en blijft dus dagelijks nieuwe verhoudingen scheppen, zonodig met schending van de regels. Schepping is schending.

Schreef dichter Van Rompuy maar eens van zijn nieuwe lente, zijn nieuwe buit.

Tom Eijsbouts

(Deze column verscheen ook in het FD van 7 mei 2010)

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: