Column Tom Eijsbouts: De omsingeling van Duitsland

door Redactie op 10/10/2010

in Buitenland

Kan Europa ons, Nederland, te hulp komen tegen de Gedoger, zoals Geert Mak oppert in het Duitse weekblad Die Zeit van vorige week? Het is, lijkt me, andersom: Europa zelf staat op het spel.

Niet voor niets zijn de Duitsers, en met name de christendemocraten, zo fel op Wilders. Bondskanselier Angela Merkel ging voorop; haar minister van defensie Guttenberg noemde Wilders na diens optreden in Berlijn een charlatan en toonde daarmee een besef dat veel van zijn Nederlandse collega’s zich ontzeggen.

Duitsers weten als niemand anders wat de inzet en wat de middelen zijn van het nieuwe Europese populisme. Terwijl bij ons nog geruststellend klinkt dat veel van Wilders’ plannen alleen in Europees verband kunnen worden verwezenlijkt – lees: gelukkig niet – weet Merkel hoe Wilders werkt en waar hij op mikt. Kijk naar de euro.

Het voortbestaan van de euro, zo heeft Merkel laatst beseft, hangt niet alleen af van besluiten in Europees verband. De enige en helaas ook vrij eenvoudige weg naar opheffing van de gemeenschappelijke munt is een populistische kiezersuitspraak om dat te doen en wel in een enkel belangrijk land, Duitsland.

Wat geldt voor de euro geldt ook voor door Wilders gewraakte belangrijke Europese moderne wetgeving zoals de immigratie-richtlijnen. Je kunt ze nationaal aanvallen; liefst via een van de grote landen. Die aanval is trouwens al aan de gang.

Het is dus niet zo dat Europa ons beschermt tegen Wilders, maar dat Europa zelf moet worden beschermd tegen de populisten. Dat Wilders zaterdag in Berlijn stond als oprichter van de populistische internationale, is van betekenis. Zijn populistische aanval is gericht op Europa’s kernland: Duitsland. Vanuit Berlijn ziet men de populistische omsingeling door Polen, Noorwegen, Denemarken, Zweden, Nederland, België, zich ook het best voltrekken. Vandaar de Duitse angsten. Wat te doen?

De populistische stem is een bevrijde stem, een ontremde stem, de stem van de roes. Het kan wel zes of acht jaar duren voordat deze roes in zijn kater is verkeerd. Tot die tijd is aan die stem weinig te doen, want zoals goede voornemens na het eerste drankje neigen te wijken voor het goede gevoel, zo zal een stem op Wilders smaken naar een volgende. Dat de kiezers snel terugkomen naar CDA en VVD kunnen deze partijen beter op hun buik schrijven.

Een populistische beweging is wezenlijk labiel. Haar kiezers hebben juist genoeg van hun eigen overstabiele en ongrijpbare situatie; er moet eens wat gebeuren, vinden ze. Die onvoorzienbaarheid is een deel van de charme. Wilders lijkt nu de vrije hand te krijgen om zijn bewind van de roes te vestigen, maar ook hij heeft die roes niet in de hand.

Moeten de krachten van de nuchtere redelijkheid zich in het feestje mengen en zich de onmiskenbare directheid, aantrekkelijkheid en het andere lekkers van het populisme (identiteit!) eigen maken, om de roes in de hand te houden? Dat lijkt me de foute aanpak. Wie dat doet zal over zes jaar in de onvermijdelijke kater delen.

Het populisme valt alle heilige huisjes van het establishment aan: kunst, cultuur, redelijkheid, publiek domein, Europa. Hoe de verdediging te organiseren?

Laten we Europa centraal stellen. Populisme is een nationaal fenomeen, maar het maakt zich nu internationaal breed. Europa zelf is niet bevattelijk voor populisme, maar het kan via een gecoördineerde aanval in de lidstaten toch forse schade oplopen. Anderzijds, als Europa over zes jaar nog overeind staat, is de roes voorbij en kunnen redelijkheid, wetenschappen en kunsten weer opbloeien.

Europeanen aller landen, verenigt u!

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 Joke Mizée 10/10/2010 om 20:38

Maar hoe kan men de immigratie-richtlijnen dan aanvallen? Alleen door een algehele stop of quota in te stellen, lijkt mij. Iedere inperking o.b.v. etniciteit, nationaliteit, inkomen of leeftijd loopt immers tegen de EVRM op. Of is die ook succesvol te tackelen?

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: