Column Tom Eijsbouts: Frau Zeit

door Redactie op 07/06/2010

in Buitenland

Angela Merkel heeft een slechte pers. Haar dralen om de Grieken te helpen was zo tergend, dat het al vergeleken werd met ‘waterboarding’, de martelmethode van de Amerikanen op Guantanamo. Toen de andere landen haar tenslotte over de streep hadden getrokken voor een reddingspakket ten bate van de hele euro, zei ze dat dit akkoord ‘slechts tijd kocht’. Dat gaf zoveel onrust in de markt dat de duurgekochte tijd voor de probleemlanden meteen sneller begon tikken. En nu weer het verbod op kort bloot (in de lente nog wel!). Je begrijpt de irritatie.

Eerder bewonderde ik hier Merkels politieke instinct in deze crisis. Nu zie ik geen reden daarvan terug te komen. Integendeel. In dit stadium moet je tijd kopen; er is weinig beters in de aanbieding. Aan financiële en economische deskundigen heb je niet veel. Ze buitelen over elkaar met ieder een eigen analyse en oplossing. Zoals het deskundigen betaamt verschillen ze alle van mening. Tezamen genomen zijn ze vooral een exponent van de nervositeit van de markt. Zelfs Kenneth Rogoff, in het Financieel Dagblad door Bruno de Haas terecht op het schild geheven, heeft bij mijn weten nou net deze Griekse financiële tragedie niet zien aankomen, hoe voorspelbaar hij die achteraf ook vindt. Op grond van logica en ervaring weet je dan ook vrij zeker dat, met een toevallige uitzondering, over drie jaar de meeste deskundigen de plank nu weer zullen blijken te hebben misgeslagen. Dat besef werkt kalmerend. Geef mij liever wat tijd dan al die deskundigheid, zegt Angela Merkel terecht.

Wat is tijd? In de economische sfeer is tijd gelijk aan geld. Time is money: met tijd maak je geld. Die relatie is simpel, kwantitatief. In de politiek is het andersom, met geld koop je tijd. De relatie is eerder kwalitatief. De tijd die de Unie voor deze gelegenheid heeft gekocht is heel duur betaald; juist door Merkels dralen. Een paar maanden geleden had je met veel minder geld veel meer tijd voor de Grieken en de anderen kunnen kopen. Waarom dan zo lang gewacht? Omdat duurdere tijd ook betere tijd is: in de politiek is dure tijd pure leverage. Drie maanden geleden had je met veel goedkope tijd geen enkele greep op onze Zuideuropese EU-genoten gekocht. Nu zijn de regeringen en de bevolkingen daar rijp voor de meest draconische ingrepen. ‘Nu hebben we respijt’ zegt premier Papandreou in een gesprek met Thomas Friedman (IHT 13 mei) ‘voor diepgaande veranderingen, een kleine revolutie’.

Het Griekse tekort is tot dusver al met 40% gedaald tegen vorig jaar. ‘De Grieken moeten aandeelhouders in dit proces worden’, zegt Papandreou. ‘Dat kan alleen als de grote belastingontduikers en de corrupte ambtenaren worden vervolgd, als er een gevoel is dat recht wordt gedaan.’Tijdsleverage geeft zo ook moreel leverage. Op aangeven van Merkel.

Lukt het? Dat zal snel blijken. Friedmans test is simpel:  ‘Just watch Greek young people. In six months, if you see them migrating, then short Greece. If you see them sticking it out here…. you might even want to buy a Greek bond or two.’

Als het lukt is Merkel over drie jaar de heldin van zuideuropa en zijn nieuwe Wirtschaftswunders. Anders dan voor Rogoff c.s. is dat voor mij geen zaak van economische wetmatigheden. Het is een zaak van de tijd en al zijn vormen van leverage.

Heel toevallig is, anders dan bij ons en elders, de tijd in het Duits een vrouw. Frau Zeit.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: