Column Tom Eijsbouts: Laten we Papandreou prijzen om zijn gok

door WTE op 04/11/2011

in Europa, Haagse vierkante kilometer

Post image for Column Tom Eijsbouts: Laten we Papandreou prijzen om zijn gok

Het was onvermijdelijk dat de twee grote en zelfstandig neergaande lijnen in het leven van de Europese Unie, de groeiende eurodreiging en het eroderende draagvlak, elkaar op hun weg naar beneden zouden vinden. Niet was te voorspellen wanneer en waar de ontmoeting zou plaatsvinden. Als in Duitsland een volksgericht over de euro was afgedwongen, hadden we de munt kunnen begraven. Het is een van Merkels ontzaglijke verdiensten dat ze elke dreiging daarvan met grote kracht en vaardigheid heeft bezworen.

Het is een groot geluk dat de ontmoeting van de twee neergaande lijnen in Griekenland plaatsvindt, om twee redenen.

Ten eerste dwong de situatie de Griekse regering ertoe, en stelde haar ook ertoe in staat, haar volle verantwoordelijkheid in de strijd te gooien. In geen ander land is de keuze tussen twee opties zo glashelder te maken als in Griekenland. Het is de keus tussen een uitgestelde en dus zware stap naar de moderniteit en een glijbaan terug richting het Ottomaanse verleden.

Ten tweede is daar het gambiet van Papandreou. Zijn referendumplan was een geweldige gok en op dit moment weet ik nog niet waar het op gaat uitdraaien. Maar het gooit de vastgelopen politieke situatie in Griekenland compleet open. Zelfs als het referendum zou doorgaan, in de termen waarin het intussen mede door Merkel is gemasseerd, zou het een goede kans maken op een positieve afloop. Als het niet doorgaat offert Papandreou zichzelf op ten bate van een wending in de politieke verhoudingen. Zo’n gebaar van persoonlijke belangeloosheid is volstrekt nieuw in en bevrijdend voor de verziekte Griekse politiek. Dit kan ook de Griekse bevolking moeilijk anders begrijpen.

Per saldo moeten we Papandreou dus prijzen om zijn gok, waarvan hijzelf en zijn volk het volle risico nemen en dragen. Zo’n risico had vroeg of laat door een politicus en een land in Europa moeten worden genomen. Symbolisch is het prachtig dat de Grieken het doen, ooit uitvinders van de moderne politiek.
Dat we zonder gokken en zonder krachtmetingen door deze situatie hadden kunnen geraken is een technocratische illusie. Economische wetmatigheden en onzekerheden moeten nu eenmaal worden omgezet in politieke processen. Van politieke processen zijn grilligheid en strijd wezenlijke en creatieve kenmerken.
Het is daarom ongelooflijk hoe de media maar doorgaan de microfoons en de kolommen te lenen aan het paniekpiepende economenvolk. De meesten kunnen maar in een enkele en onveranderlijke eigen lijn denken. Samen leveren ze de wirwar en de onrust waarin de speculanten gedijen.

Mijzelf wordt wel verweten te optimistisch te zijn over de gebeurtenissen. Maar hoeveel ruimte krijgen mensen als ik die wel vertrouwen hebben in het — Europese — politieke bedrijf, tegenover alle vierkante meters platte tekst vol politieke schimpscheuten van financiële deskundigen? ‘Welkom in de nieuwe Sovjet-Unie’ schreef columnist Bruno de Haas in het FD van 17 oktober!

Als de huidige krachtmeting goed afloopt en Europa een reuzenstap vooruit helpt, wat ik voor heel wel mogelijk houd, dan is daarvoor een precies scharniermoment aan te wijzen. Diep in de nacht van vorige week woensdag op donderdag ontboden Merkel en Sarkozy de heer Dallara van het IIF (de internationale bankenbond) in een kamer naast die van de eurotop. ‘Het was een regelrechte confrontatie’, zei een aanwezige. Sarkozy was doodsbenauwd, maar Merkel, ijzig koel, deed Dallara een laatste voorstel, ‘take it or leave it’: 50% vrijwillig slikken. Anders weten we jullie te vinden.

Dallara ging weg. Twee uur later kwam hij terug en ondertekende een enkele alinea tekst op een verder wit vel papier, ik heb het zelf gezien, waarin de bankenwereld capituleerde.

Tom Eijsbouts

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 Michiel Jonker 05/11/2011 om 12:33

Inderdaad, als we er in Europa goed uitkomen, dan mogen we een groot standbeeld voor Merkel oprichten, met daarnaast een kleine plaquette voor Papandreou.

Kanttekening bij Eijsbouts elegante analyse: bewondering voor bepaalde politici hoeft nog geen vertrouwen te betekenen in “het Europese politieke bedrijf”.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: