Constitutional moments: de filibuster en health care reform

door GB op 20/12/2009

in Buitenland

Niet alleen in het klimaat, maar ook in de Amerikaanse politiek loopt de temperatuur al een tijdje op. Onderwerp: de health care reform van Obama. Het probleem van de president is dat zijn kaars aan twee kanten brandt: om de senatoren in het politieke midden binnen te halen moeten concessies worden gedaan die de gestaalde liberals ter linkerzijde weer doen aarzelen. Bovendien zijn er volgend jaar weer verkiezingen die best wel eens in het nadeel van de presidentiele partij kunnen zijn. En met een vijandig Congress kan Obama in zijn eerste termijn helemaal niet meer leveren wat hij beloofd heeft. Zie hier zijn schaakspel. Het laatste nieuws is het binnenhalen van Ben Nelson. Om zijn steun te kopen is in het wetsvoorstel opgenomen dat staten kunnen verbieden gezondheidsgeld voor abortus te gebruiken en bovendien komt er extra geld voor Nebraska, de staat van Nelson. Dat zijn nogal concessies, die niet bij iedereen goed zullen vallen.

Nelson is op papier de zestigste voorstemmer. De Senaat telt weliswaar slechts 100 zetels, maar 60 senatoren zijn nodig om een ‘filibuster’ af te breken. En met filibusters werd gedreigd, bijvoorbeeld door Lieberman. Het fenomeen van de filibuster (verhinderen dat een voorstel in stemming komt door het debat met allerhande onzin oneindig te blijven rekken – Cato deed het al) wordt de laatste tijd steeds meer ingezet en in toenemende mate als een probleem ervaren. Door frequent gebruik wordt het beslisquorum namelijk feitelijk verhoogd van 50 naar 60 senatoren. De vraag is of dat geen tyrannie van de minderheid aan het worden is. De klachten komen overigens niet alleen van Democraten. Onder Bush klaagden de Republikeinen over Democratische minderheidsobstructie van rechtersbenoemingen. De Republikeinen dreigden vervolgens met ‘nucleaire opties’ om de filibuster af te schaffen voor rechtersbenoemingen. De ‘Gang of 14‘ redde toen de situatie. Nu stellen sommige Democraten zelf voor om het af te schaffen. The New Republic concludeerde dat dit dus alleen maar opschiet als de senatoren Rawls’ ‘veil of ignorance’ gebruiken.

Op deze manier is de filibuster wel hard op weg om een echt ‘constitutional moment’ te gaan opleveren. Een ‘constitutional moment’ is in het werk van Bruce Ackerman een constitutionele crisis waarin nieuwe staatsrechtelijke verhoudingen ontstaan. Onze gang van zaken van 1866-1868 valt daaronder, de dreiging het House of Lords te verzuipen ook en uiteraard het Court Packing plan van Roosevelt. Prof. Jack Balkin vermoedde dat Obama dergelijke constitutionele geschiedenis zou gaan schrijven en zich niet zou uitleveren aan de Nelsons en de Liebermans van het Congress om zijn grootste plannen te laten verminken. In plaats daarvan zouden nucleaire opties van stal kunnen worden gehaald (er zijn er een paar) om de filibuster te breken en nieuwe verhoudingen in de Amerikaanse trias te vestigen.

Zover is het dus niet gekomen. Als Obama zijn zestig voorstanders achter het voorstel houdt dan heeft hij die geschiedenis (nog) niet geschreven.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

{ 2 trackbacks }

Vorige post:

Volgende post: