Contempt of court en Geert Wilders

door GB op 19/12/2016

in Grondrechten

Post image for Contempt of court en Geert Wilders

De haat die Wilders tegen de rechterlijke macht zaait, zet de bijl aan de wortel van de rechtsstaat. Aldus één van de meest gezaghebbende Nederlandse juristen: Geert Corstens. Bovendien is het gevaarlijke onzin, aldus één van de meest gezaghebbende Kamerleden: Gert Jan Segers. Allebei hebben ze gelijk. Wordt het dan geen tijd om Wilders voor contempt of court te gaan vervolgen?

Rechtstreeks zal dat niet gaan, omdat het Nederlandse strafrecht dat concept als zodanig niet kent. Het is een typisch Angelsaksisch dingetje en wie er nader kennis van neemt zal zien dat het niet zozeer betrekking heeft op het beweren van lelijke dingen over rechters, maar vooral op inhoudelijke obstructie van de rechtspleging. Doordat een aanklacht in Engeland veel directer ten overstaan van een rechter bewezen moet worden (het zogenaamde ‘accusatoire’ strafproces) is het idee van contempt of court in ons soort strafproces (het ‘inquisitoire’) eigenlijk te vergelijken met bepalingen die obstructie van het onderzoek verbieden. Artikel 285a Wetboek van Strafrecht verbiedt bijvoorbeeld het beïnvloeden van een getuige. Vindt een advocaat het daarnaast nog nodig om een rechter te beledigen, dan kan hij zich melden bij het eigen Hof van Discipline voor een tuchtmaatregel.

Daar gaat het dus in Wilders’ geval allemaal niet over. Het ingewikkelde van zijn casus ontstaat doordat hij niet alleen een belangrijk politicus maar ook een verdachte en inmiddels in eerste aanleg veroordeeld is. Waar we van politici mogen verwachten dat ze het vertrouwen in de rechtsstaat geen onderdeel van hun politieke spel maken, ligt dat anders bij verdachten die zichzelf met alle mogelijke middelen verdedigen tegen een veroordeling die in hun ogen onterecht zou zijn. Het vertrouwen van Ernest Louwes in Nederlandse rechters zal na zijn veroordeling in de Deventer moordzaak vermoedelijk ook niet overhouden. Telkens een politiebusje langs sturen als hij daarover een kwaaie tweet de wereld in slingert, gaat wel ver.

De Rechtbank Den Haag gaf de politicus Wilders voor zijn proceshouding een veeg uit de rechtsstatelijke pan. Zijn tweets waren ‘een gekozen volksvertegenwoordiger en medewetgever die een te respecteren plaats in de Nederlandse democratische rechtsstaat inneemt, onwaardig.’ Wilders blijft echter ook een verdachte die onder zijn veroordeling uit probeert te spartelen. Niet iedereen legt zijn hoofd zo verheven op het hakblok als Sir Thomas More dat kon. De tweets van Wilders waren wellicht ook een man for all seasons onwaardig, maar daarmee nog niet buiten de orde voor een verdachte die zich wil verdedigen op een manier die hem het beste voorkomt.

De vraag of Wilders (ook) de mond moet worden gesnoerd in zijn uitlatingen over rechters lijkt mij niet alleen een kwestie van bezorgdheid voor de rechtsstaat of voor de beschaving, maar een afweging tussen wat een politicus moet nalaten en wat een verdachte moet mogen. Wat mij betreft weegt het laatste vooralsnog zwaarder. Anders dan Nederlandse kinderen van Marokkaanse afkomst die opeens een politicus horen aankondigen ‘minder Marokkanen te gaan regelen’, moet de rechterlijke macht tegen een stootje kunnen.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: