De aangehouden zaak

door IvorenToga op 02/08/2013

in Rechtspraak, strafrecht

Post image for De aangehouden zaak

Michael D. moet verschijnen voor de politierechter op verdenking van eenvoudige mishandeling. Hij ontkent en wil dat de aangever als getuige ter terechtzitting wordt gehoord. De politierechter honoreert dit verzoek en de zaak wordt voor onbepaalde tijd aangehouden. Anderhalf jaar later wacht Michael nog steeds op de voortzetting van zijn zaak.

Samir B. moet verschijnen voor de kinderrechter op verdenking van diefstal uit een auto. Hij vraagt zijn raadsman om aanhouding van de behandeling van zijn zaak te bewerkstelligen aangezien de terechtzitting in zijn vakantie valt. De kinderrechter bewilligt in de aanhouding. Een half jaar later wordt zijn zaak behandeld.

Sandra T. wordt beschuldigd van belediging, het niet voldoen aan een ambtelijk bevel en mishandeling van politieambtenaren. Direct na ontvangst van de dagvaarding vraagt zij via haar raadsman om het horen van de betreffende drie politieambtenaren ter terechtzitting. Voorts heeft zij zelf twee getuigen naar de zitting meegenomen. Alle getuigen moeten naar oordeel van de politierechter worden gehoord doch daarvoor is op de zitting onvoldoende tijd beschikbaar. De zaak wordt verwezen naar de rechter-commissaris. Ruim een jaar later worden de getuigen door de rechter-commissaris gehoord en nog eens een jaar later wordt de behandeling van de strafzaak voortgezet.

Zomaar wat voorbeelden uit de praktijk. Iedereen die beroepshalve bij het strafproces is betrokken zal deze voorbeelden herkennen. We hebben het hier dan over de kleinere strafzaak die om wat voor reden dan ook wordt aangehouden, vervolgens lange tijd uit beeld blijft en weer gaat leven als alle betrokkenen het bestaan ervan bijkans zijn vergeten.

Rechters houden er niet van een strafzaak aan te houden. Nog afgezien van het feit dat dit budgettechnisch niet lonend is -die financiële prikkel laat ik maar even voor wat hij is- heeft de rechter niet voor niets de zaak grondig voorbereid en is hij erop voorbereid om straks een beslissing te nemen. Zodoende vindt de dienstdoende rechter zichzelf terug in een frustrerende spagaat tussen een behoorlijke strafrechtpleging en de wens om een strafzaak voorspoedig af te doen.

De verdediging bevindt zich in een soortgelijke spagaat. De verdachte wil enerzijds zo snel mogelijk van zijn zaak af en verder met zijn leven. Maar niets menselijks is hem vreemd en dus duikt hij anderzijds liever nog enige tijd weg voor het zwaard van Vrouwe Justitia. Wie weet komt van uitstel wel afstel dus verzoekt hij zijn raadsman alsjeblieft niet teveel moeite te doen om zijn zaak weer op zitting te krijgen.

De officier van justitie tenslotte voelt zich in voorkomende gevallen slechts matig betrokken bij de zaak. De doorsnee kleinere strafzaak ziet hij vaak pas vlak voor de zitting voor het eerst. Na de zitting gaat het dossier de route volgen die het ten parkette volgen moet. Grote kans dat de officier van justitie de zaak nooit meer terugziet. Niet getreurd. Een stapel andere strafzaken ligt alweer klaar.

Kan dat niet anders? Waarom duurt het zo lang voordat een aangehouden zaak opnieuw op zitting wordt aangebracht?

Een belangrijke oorzaak is gelegen in de reden die ten grondslag ligt aan de aanhouding. Immers, nader onderzoek door bijvoorbeeld politie of reclassering kan enige tijd vergen. Dat zij zo. Dat is een gegeven.

Maar in de hierboven genoemde voorbeelden is dat niet de reden voor het lange tijdsverloop. Michael D. zou twee weken later berecht kunnen worden, dan was er voldoende tijd geweest om de getuige op te roepen. Samir B. zou drie weken later terug zijn geweest van vakantie. Dan had wat hem betreft zijn zaak behandeld kunnen worden. En Sandra T. had het liefst de getuigen direct ter zitting gehoord. Waarom kon dat niet nu zij tijdig om de drie politieambtenaren had verzocht en de twee andere getuigen zelf had meegenomen naar de zitting? Waarom moest het vervolgens twee jaar duren voordat zij zichzelf weer terugzag in de beklaagdenbank?

Waarom lukt het niet om dit soort zaken binnen enkele weken opnieuw op zitting te brengen ? Het antwoord is steevast dat het zittingsrooster van de rechtbank/het gerechtshof dit niet toelaat. Het zittingsrooster, het almachtige monster.

Natuurlijk, er is al veel ten goede veranderd. Er zijn verkeerstorens gekomen om de appointering te stroomlijnen. Advocaten worden betrokken bij de planning, althans er wordt met verhinderdata rekening gehouden. Maar toch, waarom nog steeds die lange wachttijden? Waarom lukt het niet in het zittingsrooster zittingen in te plannen die de rechters zelf kunnen vullen met hun aangehouden zaken. De rechters willen wel, ze zijn immers toch op de rechtbank aanwezig, dus maak mij niet wijs dat ze niet voor een aangehouden zaak vanuit hun werkkamer willen neerdalen in de zittingzaal. Ze zijn allang blij dat ze de zaak kunnen afdoen terwijl hij nog goed in het geheugen zit. En zo moeilijk moet het toch niet zijn om op vaste tijden een zittingzaal vrij te houden voor de behandeling van aangehouden zaken. Doorgaans zal de aanhoudende rechter goed kunnen inschatten hoeveel tijd hij nodig heeft voor de behandeling van de aangehouden zaak en tekent hij dat al tijdens de aan te houden zitting digitaal in op het rooster van die “zitting voor aangehouden zaken”. Het lijkt me een koud kunstje voor de IT jongens om dat technisch mogelijk te maken.

Zou het niet heerlijk zijn als de politierechter tegen Michael D. zou kunnen zeggen: Prima, we houden de zaak aan tot volgende week vrijdag, dan horen we de getuige. Of de kinderrechter tegen de advocaat van Samir B.: Wanneer is hij terug van vakantie, dan behandelen we zijn zaak de week erna. Of tegen die arme Sandra T: Vandaag hebben we geen tijd, maar overmorgen wel. Tot dan!

Wie legt mij in heldere taal uit dat het niet anders kan dan zoals het nu gaat?

Marcel van der Voet
Strafpleiter Plasman advocaten

Deze post is de onderdeel van een reeks bijdragen over de rechtspraak en de organisatie daarvan die tegelijk hier en op de blog IvorenToga.nl verschijnen. Reacties worden gesynchroniseerd.

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 a.zecha 04/08/2013 om 13:56

Een leuk en helder geformuleerd artikel.
Leuk en helder vermits de auteur in zijn verzuchting:
begin cit. “Zou het niet heerlijk zijn als ………, maar overmorgen wel. Tot dan!” einde cit.
m.i. een heldere, eenvoudige en bovenal een menselijke oplossing biedt.
Maar voor zulke menselijke oplossingen is in onze politieke rechtsstaat, die m.i. op weg is naar een feitelijke “top-down” politiek absolutisme, geen of weinig ruimte. Existentiële menselijke collectieve en individuele vrijheden en verantwoordelijkheden worden deswege “weg-ge-automatiseerd” en/of “weg-ge-digitaliseerd”. “Ausradiert” zouden onze Oosterburen het kort en bondig zeggen. Nog verder oostwaarts behoort Kafka tot één van de vroegste schrijvers die dergelijke samenlevingen beschreef.
Daarmee heeft hij naar mijn mening te gelijker tijd impliciet een profetisch antwoord gegeven op de vraag waarmee het artikel besluit.
a.zecha

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: