De banenmachine van Trots op Nederland

door EB op 09/04/2010

in Haagse vierkante kilometer

Post image for De banenmachine van Trots op Nederland

“Wat gisteren nog rechtsgeldig was, kan vandaag in het tegendeel zijn omgeslagen. Wie gisteren nog voordeel had bij bepaalde wetgeving, kan vandaag worden beroofd van zijn privilege. Rechtsongelijkheid is de basis van de samenleving, georganiseerd onrecht de norm.” Dit is geen passage uit een rapport over een willekeurige bananenrepubliek ergens in Afrika, Zuid-Amerika of Azië, maar een citaat uit het op 7 april 2010 door Trots op Nederland gepresenteerde partijprogramma (blz. 7). Een analyse van wat eens de rechtsstaat Nederland was.

Op de website van de partij staat te lezen dat Trots op Nederland er naar streeft dat alle Nederlanders in vrijheid moeten kunnen werken, vrij van dwang. De partij streeft naar een samenleving waarin weer sprake zal zijn van wederzijds vertrouwen tussen mensen. Daarvoor is echter, het zal u gezien de analyse niet verbazen, volgens de partij een ingrijpende staatsrechtelijke herziening van het landsbestuur noodzakelijk. Aangezien er op dit weblog reeds een serie bijdragen van GB loopt waarin hij diverse verkiezingsprogramma’s heeft doorgelicht op constitutioneelrechtelijke aspecten, zal ik mij op deze plaats beperken tot slechts één voorstel: het ontslag van top-ambtenaren.

Trots op Nederland wil de slagvaardigheid van het landelijke en lokale bestuur vergroten, door de top van het ambtelijk apparaat automatisch te ontslaan als de zittende minister of wethouder verdwijnt. “Een nieuwe minister of wethouder bepaalt of ze worden herbenoemd.” Bovendien, zo vulde Rita Verdonk tijdens de persconferentie waar het partijprogramma ‘Vertrouwen en Handhaven’ werd gepresenteerd aan, zouden beleidsambtenaren geen lid mogen zijn van een politieke partij. De overheid zou neutraal moeten zijn. Dat wil zeggen dat zij “zich baseert op de klassieke grondrechten, op vrijheid en bescherming van het individu” (blz 8). Dat klinkt natuurlijk mooi, maar juist het handhaven van rechtsregels – Trots op Nederland noemt ze spelregels – zorgt er soms voor dat de overheid een gerechtvaardigde inbreuk op de klassieke grondrechten van burgers moet maken. Het opleggen van gevangenisstraf maakt bijvoorbeeld inbreuk op de vrijheid van mensen te gaan en staan waar zij willen. Opsporingsmethoden maken soms een (vergaande) inbreuk op de privacy en lichamelijke integriteit van mensen. Het antwoord op de vraag of, en zo ja onder welke voorwaarden, er een juridische grondslag moet komen voor een dergelijke inbreuk, lijkt mij deels ook een politieke die niet neutraal beantwoord kan worden.

Dat weet mevrouw Verdonk uiteraard ook. Immers, als het echt mogelijk zou zijn geweest altijd neutraal te handelen, dan had Trots op Nederland niet in het partijprogramma voorgesteld top-ambtenaren van rechtswege te ontslaan als de minister opstapt. Aan de vraag wat er zou moeten gebeuren als een staatssecretaris voortijdig vertrekt, zal ik hier voorbij gaan. Wat zou het gevolg zijn van een dergelijke maatregel? Volgens Trots op Nederland zou het de slagvaardigheid van ministeries ten goede komen. Een VVD-minister zou zich omringen met VVD top-ambtenaren en dus geen ‘hinder’ meer ondervinden van anders denkenden. Er zijn ten minste twee argumenten te bedenken waarom dit niet consequent is. Het eerste argument is dat, als de overheid neutraal dient te zijn, de aanwezigheid van verschillende meningen juist eerder zal leiden tot een afgewogen – noem het neutraal – besluit, dan wanneer alle top-ambtenaren tot één bepaalde politieke groepering behoren. Het tweede argument is dat Trots op Nederland op deze plaats in haar verkiezingsprogramma een oplossing kiest, die zij zelf op bladzijde 8 nog als probleem aanmerkt. “Politieke partijen zijn banenmachines geworden.” Met dit voorstel zal dat probleem in ieder geval niet opgelost worden, eerder vergroot.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: