De fiscale unie is maar het begin

door WTE op 25/03/2011

in Buitenland, Haagse vierkante kilometer

Premier Rutte heeft plots geen enkel probleem meer met het afstaan van soevereiniteit aan Europa. ‘Van harte, met wagonladingen tegelijk’, zei hij woensdag in de Kamer op de van hem bekende laconieke toon, maar dan alleen ‘om het stabiliteits- en groeipact te versterken’. Verder is in de afspraken die nu in Brussel worden beklonken geen sprake van enige overdracht van bevoegdheden.

Het is gek om als jurist te moeten opmerken hoe ver deze Haagse discussie van de werkelijkheid staat. Europa is geen ambtelijke organisatie meer en is dus niet opgetrokken rond juridische bevoegdheden. Bevoegdheden zijn juridische stenen voor een politieke structuur, niet het gebouw zelf.
Rutte kon beter spreken van de politieke ontwikkeling van Europa. Dat zou hem ertoe dwingen uit te leggen hoe de Nederlandse belangen, en de Nederlanders zelf, in die ontwikkeling goed kunnen gedijen, en onder welke voorwaarden. De kruideniersinstelling zou worden verruild voor die van de politieke ondernemer.

Inmiddels is die werkelijkheid alweer verder dan de besluiten van gisteren en vandaag rond de euro. De Arabische lente zorgt voor haar eigen vleugel aan het Europese gebouw. Welke? André Szász, als oud-DNB-directeur kenner van de euro en haar politieke context, wees ME laatst op een boeiend verband tussen de ontwikkeling die de eurocrisis aan Europa opdringt en de neiging van Britten en Fransen om samen het voortouw te nemen in de Europese buitenlandse politiek. In de monetaire ontwikkeling is Duitsland volledig de baas. Dat is niet goed, want de Duitse macht raakt dan als vanouds geneigd tot het aanhalen van banden met de Russen. Dit wekt oude reflexen bij de partners.

Een tegenwicht tegen die Duitse monetaire en economische macht kan door Britten en Fransen samen worden geleverd in politieke sfeer. Inderdaad sloot dit tweetal begin november een akkoord over militaire samenwerking. Het akkoord was mede ingegeven door grote bezuinigingseisen aan beide kanten van het Kanaal, maar het ging veel verder dan nodig. Geen wonder dat de Duitse minister Westerwelle reageerde door in februari een eigen politiek samenwerkingsinitiatief te lanceren, nu tussen Duitsland, Polen en Frankrijk. Maar de naoorlogse Duitse allergie voor gewapend machtsvertoon blijft een handicap.

Toen puntje bij paaltje kwam, vorige week, liet Merkel het in Libië afweten, wat Sarkozy niet naliet haar in te wrijven. Britten en Fransen nemen samen de leiding. Terecht. Europa moet zich deze Arabische lente niet door een gek laten afpakken.

De werkelijkheid combineert alles, dat is haar aard. De monumentale besluiten van gisteren en vandaag leiden tot een fiscale unie in de dop tussen de Eurolanden, onder de naam ESM. Over twee jaar is een nieuw verdrag al in werking. Het zal naast de andere twee grote Unieverdragen een nieuwe organisatie beheersen.

Dat de euro zou moeten uitdraaien op een soort politieke unie op straffe van zijn ondergang, was al lang duidelijk. Alleen wist niemand hoe die er zou uitzien. Dat wordt nu langzaam zichtbaar. Naast de fiscale unie tussen de Eurolanden, geïnspireerd door de Fransen en aangevoerd door Duitsland, komt een defensie-unie aangevoerd door Frankrijk en Engeland. De twee zijn complementair.

Intussen laten onze volksvertegenwoordigers zichzelf en vooral hun kiezers zand in de ogen strooien over al deze ontwikkelingen; zand in de vorm van scherpslijpsel over nationale soevereiniteit en Europese bevoegdheden. Binnenkort zal blijken dat de Europese Unie weer een grotere rol heeft gekregen in de Nederlandse werkelijkheid. Is dan het volk voor de gek gehouden door de premier of is ook hijzelf door ‘Brussel’ ingepakt? In beide gevallen zullen de druiven later weer zuur zijn. Onnodig.

Tom Eijsbouts

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: