De nasleep van Taxquet

door TdB op 07/04/2010

in Buitenland, Grondrechten, Rechtspraak

Bij onze zuiderburen is het niet altijd even rustig. Terwijl politici permanent in de clinch liggen over alles, maar vooral het BHV-kiesarrondissement, is het ook in de rechtspraak gezellig. En niet alleen door de dreiging van de voorzitter van het Grondwettelijk Hof om de komende federale verkiezingen ongrondwettig te verklaren.

Vorig jaar verklaarde het EHRM in Taxquet / België dat de procedure van het Hof van Assisen in strijd is met art. 6 EVRM. Ter herinnering: het Hof van Assisen is een curieus compromis tussen professionele strafrechtspraak en lekenrechtspraak, waarbij drie rechters (één hoge en twee lage) en twaalf juryleden gezamenlijk in enige instantie rechtspreken over de ergste misdrijven die het Belgische recht kent. Probleem daarbij is dat over de schuldvraag de jury alleen en afzonderlijk oordeelt, en dat niet hoeft(e) te beargumenteren. Taxquet, die op deze wijze veroordeeld is tot 20 jaar als opdrachtgever van de huurmoord op de Waalse politicus André Cools (mogelijk in opdracht van Taxquet’s baas, Alain Van der Briest, een politiek concurrent van Cools), hield zijn onschuld vol en wilde weten waarom hij was veroordeeld. Terecht, naar oordeel van het Hof. België heeft doorverwijzing naar de grote kamer aangevraagd, die nog steeds aanhangig is.

Ondertussen zijn ze in de Wetstraat wel gaan werken aan een wijziging van de procedure. Bij wet van 21 december 2009 (bekendgemaakt: 11 januari 2010, inwerkinggetreden 21 januari 2010) is art. 334 Sv gewijzigd zodat na het uitspreken van het verdict, de jury opnieuw bijeen moet komen om de voornaamste overwegingen te noteren. Daarbij zijn een aantal zaken interessant. Ten eerste bestaat deze verplichting ook als de conclusie vrijspraak is, hetgeen uit de uitspraak van het EHRM volgt. Volgens het Hof hebben drie ‘partijen’ belang bij motivering: de verdachte, het publiek en het Hof van Cassatie (r.o. 48-49). De verdachte kan zich dan beter in zijn lot berusten, het publiek kan de uitspraak beter begrijpen en het Hof van Cassatie kan alleen met motivering controleren of het recht correct is toegepast. Voor het laatste punt bevat de wetswijziging een interessante regeling: indien de drie rechters menen dat een veroordeling door de jury gebaseerd is op kennelijke misslagen, kunnen ze gelasten dat de procedure geheel opnieuw gehouden wordt, waaraan geen van de huidige rechters en geen van de huidige juryleden mogen deelnemen. In tegenstelling tot de Anglicaanse new trial, kan deze alleen ambtshalve uitgesproken worden.

Maar ook in het civiele recht heeft Taxquet zijn doorwerking gevonden. Zoals in de meeste landen, kan ook in België bij een strafzaak een burgerlijke vordering door een benadeelde partij ingebracht worden, inclusief assisenprocedures. Bij arrest van 17 maart 2010, bepaalde de de Franstalige afdeling van de tweede kamer (strafkamer) van het Hof van Cassatie, onder verwijzing naar Taxquet, dat onbevoegdheidsverklaringen in het burgerlijk geding (conform het toenmalige Wetboek van Strafvordering) na een ongemotiveerde vrijspraak nietig zijn. Het verwijst de civiele zaak vervolgens terug naar de Assisen om onder andere rechters, zonder jury, beslist te worden. Deze uitspraak roept m.i. een aantal vragen op. Ten eerste, hoe kan het Hof van Assisen nu uitspraak doen? De rechters zijn onbekend met de beweegredenen van de jury. De strafzaak kan niet overgedaan worden. Afwijzing van de vordering met een beroep op de uitspraak is nietig (en onvoldoende gemotiveerd). Toewijzing van de vordering zou helemaal vreemd zijn in combinatie met vrijspraak door dezelfde instantie. Ten tweede, hoe zit het met andere zaken? Door de stellige nietigheid die het Hof aan de Taxquet zaak ontleent, geldt de nietigheid voor alle andere zaken waar dit speelt.

Waar de moord op een politicus allemaal toe kan leiden.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: