De sof van Sinterklaas

door LD op 22/10/2013

in Bestuursrecht, Decentralisatie, Haagse vierkante kilometer, Uitgelicht

Post image for De sof van Sinterklaas

Door alle verhitte discussies over het al dan niet racistische karakter van Zwarte Piet lijkt de aandacht wel erg te worden afgeleid van hoofdpersoon Sinterklaas zelf. In het verleden hebben we op dit weblog al eens gezien dat er aan het optreden van de Goedheiligman ook juridische aspecten kunnen zitten, al dan niet verpakt als grapje. In dit verband kan ook worden verwezen naar de APV van de gemeente Deventer, die een heus Sinterklaasverbod kent. Artikel 5:38 van deze APV verbiedt onder meer het “op of aan de weg of zichtbaar vanaf de weg, in of op een voer- of vaartuig, geheel of gedeeltelijk vermomd of verkleed als Sinterklaas, op te treden of zich te bevinden”. Gelukkig mag je je volgens het tweede lid van genoemd artikel wel verkleed als de Sint over straat verplaatsen op weg naar “een niet openbaar aangekondigde, kleinschalige en niet-commerciële Sinterklaasviering, tenzij die Sinterklaasviering als een openbaar optreden beschouwd moet worden”. En op grond van het derde lid kan de burgemeester ook nog ontheffing van het Sinterklaasverbod geven.

Het Sinterklaasverbod wordt door de toelichting gekwalificeerd als een echte “Deventer bepaling”, dus eentje die je niet in de model-APV van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) aantreft. De toelichting maakt duidelijk dat het zeker niet de bedoeling is dat de Goedheiligman stilletjes Deventer voorbij rijdt. Integendeel, de burgemeester verleent jaarlijks een ontheffing en wijst het tijdstip van de intocht aan, dat altijd 5 december schijnt te zijn. Voor de ratio van het verbod moeten we bijna 100 jaar terug in de tijd. Deventer werd toen verscheurd door een hevige strijd tussen rivaliserende sinterklaasverenigingen. Die hielden elk hun eigen intocht en kwamen elkaar dan nog wel eens tegen op straat. Men kan zich voorstellen wat het met de tere kinderzieltjes doet als drie Sinten uit tegengestelde richting de straat in komen rijden met een stel potige Pieten in hun kielzog. De gemeenteraad van Deventer stelde daarom in 1919 het Sinterklaasverbod in.

Binnenlands Bestuur meldde in 2004 dat Deventer waarschijnlijk de enige Nederlandse gemeente met een Sinterklaasverbod is, maar dat de Goede Sint er tot diep in de jaren ’60 verstandig aan deed zwaar orthodox-christelijke gemeenten te mijden. De Vriend van ieder Kind schijnt zelfs in Staphorst ooit gearresteerd te zijn. We moeten de oorzaak van deze weerstand vermoedelijk zoeken in de zeer katholieke uitstraling van de Sint, met een vrij prominent kruis op zijn bisschopsmijter. Dat kruis zorgde vrij recent nog voor problemen bij de Sinterklaasviering in Antwerpen en Amsterdam, waar men bewust voor een ‘geloofsneutrale’ Sint opteerde. In Amsterdam, momenteel het epicentrum van het verzet tegen Zwarte Piet, werd het kruis op de mijter vervangen door de drie Andreaskruizen uit het wapen van Amsterdam. Het merkwaardige aan deze beslissing is dat de Andreaskruisen ook een religieuze herkomst hebben, en wel een christelijke. Ze verwijzen immers – in het geval van Amsterdam dus zelfs driemaal – naar het kruis waaraan de apostel Andreas, de broer van Petrus, zou zijn gestorven.

Dat was niet alleen de organisatoren, maar ook de Tweede Kamerleden Koppejan en Schinkelshoek (CDA) blijkbaar even ontgaan, want die laatsten stelden in 2009 schriftelijke vragen aan de regering over het “angstvallig verbergen van de christelijke herkomst van Sint Nicolaas”. In haar antwoorden scheerde de regering op humoristische wijze langs de randen van de scheiding tussen kerk en staat. Zij deelde de vragenstellers mede dat het Sinterklaasfeest toch niet geheel christelijk kon zijn. Zwarte Pieten, de schimmel, pepernoten of de stoomboot stonden immers niet in de Bijbel. De antwoorden werden afgesloten met de constatering dat de regering geen rechtsgrond heeft om zich met de versierselen op de mijter of tabberd van de Goedheiligman te bemoeien. Het zou toch ook wat al te gek zijn als we voor het behoud van een feest als Sinterklaas van de regering afhankelijk waren.

{ 7 reacties… read them below or add one }

1 M.J. Hoogendoorn 22/10/2013 om 10:23

Heerlijk, straks Neutrale Klaas (M/V) en zijn/haar grijze Pieten (M/V) vieren. De roe lijkt mij overigens in strijd met art 3 EVRM en zonder eerlijk proces in de zak naar Spanje in strijd art. 6 EVRM, nog even los van van het ontbreken van een wettelijke grondslag als bedoeld in art. 7 EVRM. Mijns inziens kan de Goedheiligpersoon hooguit een vrijwillig verbetertraject aanbieden.

2 Bert van der Linde 22/10/2013 om 11:07

De stelling van de regering dat er geen schimmel voorkomt in de Bijbel acht ik hoogst aanvechtbaar. Men leze Leviticus 14:34-48. De daar genoemde vraat die muren van huizen aantast, is zonder enige twijfel schimmel.

3 GB 22/10/2013 om 12:03

Terwijl er nog het vale paard uit Openbaring is, waar Johnny Cash over zingt. Maar die associatie werk ik verder niet uit.

4 M.J. Hoogendoorn 22/10/2013 om 12:41

@GB

Als ik het goed heb worden er in de Openbaringen, naast vale paarden, hier en daar ook ruiters op uitdrukkelijk witte paarden ten tonele gevoerd om één en ander met stoute kinderen te redresseren. Vraag blijft uiteraard of Diverse Piet bijbels is.

5 Gary Avercamp 22/10/2013 om 13:15

De drie wijzen kwamen van diverse afkomst, mét cadeautjes. Mits de wierook in stokjesvorm werd meegebracht, zou dat wel eens de vroegste vorm van de roe kunnen zijn geweest.

6 Amedeim 22/10/2013 om 16:55

Cultureel Erfgoed

Ik heb nooit veel om het Sinterklaasfeest gegeven. Dat is veranderd nu ik zelf moeder ben. Ik geniet van deze tijd waarin ik stiekem cadeautjes naar binnen probeer te smokkelen en verstop in kast. Het is een traditie die ik nu erg waardeer en mijn dierbaar is. Samen met kinderen pepernoten, speculaas, taai-taai bakken heerlijke warme geuren terwijl het buiten kouder wordt. Met een paar weken de intocht van Sint en Piet voor de kinderen meneren en mevrouwen in gekke kleding die gek doen en wonen in Spanje. Het zijn voor de kinderen kleurrijke personen die maar heel even in Nederland zijn en feestjes geven en met beetje geluk de cadeautjes die het hartje begeert. Van de kinderen hoeven de Sint en zijn Pieten nooit meer naar huis, de kinderen houden van de personages. Kijkend door de kinderogen zouden wij dan niet stiekem allemaal Sint en Piet willen zijn? Is het dan geen voorrecht om zo geliefd te zijn? Het zijn DEvolwassenen die zich bezwaard of beledigd voelen wanneer een kind per ongeluk een man met baard aanziet voor Sinterklaas of straks de Kerstman of zwarte piet. Kinderen hebben niet het doel om iemand te beledigen, door de ogen van het kind is het een groot compliment! Een traditie om voort te zetten mijn cultureel erfgoed! dat past in mijn kleurrijk gezin en in onze multiculturele samenleving

7 LD 23/10/2013 om 13:53

In de discussies over Zwarte Piet wordt nu ook vaak verwezen naar de Perzische variant van deze figuur, Hajji Firuz (http://en.wikipedia.org/wiki/Hajji_Firuz), die wel door de VN geaccepteerd zou zijn. In dit verband is het interessant te vermelden dat ook rondom deze Hajji Firuz een controverse speelt. Al vanaf 2009 is er een Facebookpagina met de niets aan duidelijkheid te wensen titel No Blackface Hajji Firouz in my Nowruz, een initiatief van onder meer de Iraans-Amerikaanse hoogleraar Hamid Dabashi. De Facebookpagina bevat enige achtergrondinformatie over Hajji Firuz en concludeert dat “the deeply racist figure of blackface Hajji Firuz is doubtless a nasty remnant of African slaves that were bought to Iran and sold and made into an object of ridicule at the same time”. Zie:

https://www.facebook.com/pages/No-Blackface-Hajji-Firouz-in-my-Nowruz/142777422456066?id=142777422456066&sk=info

Bij Hajji Firuz wordt trouwens wel het verhaal verteld dat zijn gezicht zwartgeblakerd is van de rook. Dat lijkt net zo weinig overtuigend als het verhaal dat onze Zwarte Piet een zwart gezicht heeft gekregen van het roet in de schoorstenen. Noch van rook, noch van roet krijg je immers een prachtig egaal zwart gezicht…

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: