De Staatsregeling van het Bataafsche Volk in plaatjes – Artikel 17

door JAdB op 10/11/2010

in Grondrechten, Varia

Elk ingezeten kan zig by request, addrès of met andere voordragt vervoegen by zoodanige magten, waar hy zal geraaden oordeelen. Alle vóórdragten zullen persoonlyk en niet gezamenlyk geschieden, tenzy door lichaamen, wettig zaamgesteld en als zoodanigen erkend en wel alsdan over onderwerpen, die tot derselver erkende werkzaamheden behooren.

{ 2 reacties… read them below or add one }

1 Maarten 10/11/2010 om 15:39

Leuk of die oude tekst wat af te stoffen. Zo zie je ook dat de Bataafse Republiek in de 18e eeuw op het petitierecht nog niet zo bureaucratisch was. Vanaf 1801 luidde de tekst (art. 10 Staatsregeling):

Ieder Ingezeten heeft het recht om verzoeken of voordragten aan de daar toe bevoegde Magt schriftelyk in te dienen, mits die persoonlyk en niet uit naam van meerderen worden onderteekend, welk laatste alleen zal kunnen geschieden door of van wegen Lichamen, wettig samengesteld, en als zodanig erkend, mitsgaders over onderwerpen, tot derzelver bepaalde werkzaamheden behoorende.

Wat het plaatje betreft, doet die wat on-Nederlands aan. ’n Meer historische afbeelding lijkt me meer passend.

2 LD 10/11/2010 om 16:18

De eerste zin van het geciteerde artikel 17 doet misschien niet bureaucratisch aan, maar wat te denken van de tweede? Collectieve petities worden expliciet verboden. De reden was dat de opstellers van de Staatsregeling ‘Franse toestanden’ vreesden, i.e. de aanbieding van petities door gewapende menigten, zoals die in het Frankrijk van na de revolutie van 1789 wel waren voorgekomen. De uitzondering op het vereiste van individualiteit – de ‘Lichamen, wettig samengesteld etc’ – komt uitermate ingewikkeld over.

De Grondwet van 1887 voegde nog toe dat petities dienden te worden ondertekend, en dat voor ondertekening uit naam van iemand anders een volmacht moest worden overlegd. Pas sinds 1983 hebben we een artikel over het petitierecht in de Grondwet dat ‘plain and simple’ is:

“Ieder heeft het recht verzoeken schriftelijk bij het bevoegd gezag in te dienen”.

Het tweede Paarse kabinet heeft overigens nog voorgesteld (zij het niet in de vorm van een wetsvoorstel) om ook mondelinge petities (weer) onder het grondwetsartikel te brengen, maar de kabinetten-Balkenende voelden daar weinig voor. Als argument werd onder meer aangevoerd dat aanbieding in persoon – wat toch wel een vereiste is bij een mondelinge petitie – een te grote druk zou opleveren voor het bevoegde gezag.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: