De VOC mentaliteit

door FTG op 14/04/2009

in Uncategorized

Oude tijden herleven. Somalische piraten teisteren delen van de Indische oceaan en enteren schepen die ze vervolgens weer vrijgeven in ruil voor losgeld. Een Nederlands fregat patrouilleert momenteel de kustwateren van Somalië. Echter niet om de piraten te vangen, maar om de piraten af te schrikken volgens minister van Middelkoop. Waarom eigenlijk alleen maar afschrikken? De oude Romeinen pakten dat wat ambitieuzer aan. Die gaven speciale commando’s aan gelauwerde generaals of admiraals om de piraten uit te roeien, zoals in 67 voor Christus toen Pompeius Magnus met pro-consulaire bevoegdheden de opdracht kreeg een vloot uit rusten om de piraten te lijf te gaan. Die liet er geen gras over groeien en veegde in drie maanden de Middellandse Zee schoon.

Wie zouden wij die opdracht kunnen geven? In de zeventiende eeuw was er aan keus geen gebrek met mannen als Piet Hein, Maarten Tromp en Michiel De Ruyter. In de negentiende eeuw schatte de Nederlander zich ook nog hoog in, getuige de woorden van Droogstoppel: “De Bey van Tunis kreeg een koliek als hij het wapperen hoorde van de Nederlandse vlag.” Maar toen waren de schepen nog van hout en de mannen van staal.

In onze droevige tijden is het toch wat moeilijker een geschikte kandidaat te vinden. Piet Hein Donner misschien? Die heeft natuurlijk wel zijn naam mee, maar ik betwijfel of dat een voldoende kwalificatie is. Ik zie het niet echt voor me, Donner op het achterdek, de kanonniers aanjagend en, de zware wind en striemende regen overstemmend, nautische bevelen bulderend naar het eerlijke, maar hoekige scheepsvolk: “Strijk de reef en loef het fokzeil bakboordwaarts!”, of woorden van gelijke strekking.

Plasterk misschien? Die heeft een hoed, dat scheelt alvast geef ik toe, maar heeft hij ook een papagaai? Precies. Mark Rutte dan? “In naam van de hard werkende Nederlander sommeer ik u uw plunderingen te staken”. Ik betwijfel of de piraten daar van onder de indruk zullen zijn. Jan Marijnissen heeft last van zijn rug, dus daar win je de oorlog ook niet mee. En voor zover ik weet beschikt er verder niemand in het kabinet of in de kamer over een houten been of een glazen oog. Ja goed, Tineke Huizinga, die kijkt een beetje glazig, maar dat telt niet vind ik.

Hebben de huidige Nederlandse politici eigenlijk wel in voldoende mate de VOC mentaliteit?

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 LD 14/04/2009 om 09:13

Een kleine nuancering ten aanzien van de Romeinse strategie tegenover piraten. Voordat Pompeius zijn commando kreeg, hadden de Romeinen de propraetor Marcus Antonius – de vader van DE Marcus Antonius – al op de Cilicische piraten afgestuurd. Antonius bakte er evenwel niets van, plunderde de gemeenschappen die hij moest beschermen en verloor bijna zijn hele vloot tegen de Kretenzers. De Romeinen, met hun kenmerkende sarcasme, gaven hem nog wel de bijnaam ‘Creticus’, maar lang heeft hij er niet van kunnen genieten. Hij stierf spoedig na zijn nederlaag.

Pompeius was niet alleen succesvol omdat hij vrijwel onbeperkte bevoegdheden kreeg EN omdat hij in tegenstelling tot Antonius wel over bepaalde competenties beschikte. Nee, Pompeius slaagde vooral omdat hij begreep dat piraterij min of meer uit noodzaak voortkwam. Arme gemeenschappen in de kuststreken van Asia plunderden koopvaardijschepen omdat zij simpelweg geen andere middelen van bestaan hadden. Toen Pompeius niet alleen bereid was de overgave van de piraten te accepteren, maar hen ook nog eens herhuisvestte in vruchtbare streken waar ze een vreedzaam bestaan als landbouwers konden uitoefenen, was het met de zeeroverij gauw gedaan. Het was dus een combinatie van machtsvertoon, diplomatie en het bieden van een toekomst die de Romeinse operatie tot een doorslaand succes maakten.

De les van Pompeius lijkt me ook vandaag de dag nog actueel. Met alleen geweld komen we niet van de piraten af, vrees ik.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: