De zieke man

door PWdH op 02/04/2010

in Haagse vierkante kilometer, Varia

De vraag is niet langer of de hypotheekrenteaftrek wordt aangepakt, maar wanneer. CDA en VVD zijn vooralsnog tegen. Dat hoeft niet alleen om redenen van politieke opportuniteit te zijn. Er zijn ook inhoudelijke redenen nog even te wachten (zie de oproep van bankpresident Wellink vorige week). Toch zal de aftrekpost er op termijn aan moeten geloven: de kosten voor het instandhouden van de fiscale facilitering van schuld zijn eenvoudigweg te hoog, zeker als we worden gedwongen die af te zetten tegen het instandhouden van het huidige niveau van zorg en onderwijs.

Maar ook als de overheidsfinanciën dat niet zouden dicteren, is er voldoende reden de hypotheekrenteaftrek aan te pakken. Deze is immers ook een van de oorzaken van verziekte woningmarkt. De torenhoge huizenprijzen zijn niet uitsluitend het gevolg van reële schaarste aan (starters)woningen. Voor een belangrijk deel zijn die het gevolg van het prijsopdrijvend effect van de hypotheekrenteaftrek.

Uit een enige tijd geleden verschenen rapport van DNB en AFM blijkt de ernst van dit probleem van overfinanciering. Nederland kan voor wat betreft de hypotheekmarkt zonder al te veel overdrijving kan worden aangemerkt als de zieke man van Europa, zo niet van de wereld. De verhouding tussen de hypothecaire schuld en de waarde van het huis (LTV) is in ons land uitzonderlijk hoog. Bij nieuw afgesloten hypotheken ligt deze verhouding op 110%, terwijl het mondiaal gemiddelde op ongeveer 75% ligt (België ruim 80%, Duitsland 75%). Nederland staat daarmee met stip op één. Niet alleen wordt bij nieuw afgesloten hypotheken in Nederland het huis volledig gefinancierd met een hypothecaire lening, maar ook wordt daar gemiddeld 10% van de waarde (ongedekt) opgetopt. [Opgemerkt moet worden dat het staatje (figuur 20, p. 24) is gebaseerd op cijfers uit 2003 en 2004. In 2008 was de gemiddelde LTV 114%, tegen 103% in 2000. Inmiddels zullen banken vanwege de crisis wellicht minder scheutig zijn met de geldkraan.]

Tel hierbij op het grote aantal aflossingsvrije hypotheken – inmiddels bijna de helft van het totaal – in combinatie met het gegeven dat bijna 44% van de afnemers volgens onderzoek van de AFM niet begrijpt dat ‘aflossingsvrij’ betekent dat aan het einde van de looptijd een schuld resteert en het is duidelijk dat de titel van het rapport (‘Risico’s op de hypotheekmarkt voor huishoudens en hypotheekverstrekkers’) een understatement is. Althans, vanaf het moment dat de prijzen niet langer blijven stijgen, zoals we nu meemaken. Dat kan ook niet anders: sinds midden jaren negentig stegen de huizenprijzen, aldus het rapport, met gemiddeld 9% per jaar. Dat is onmogelijk vol te houden.

De vraag is nu hoe de lucht uit het systeem te laten zonder dat we massaal ons huis uit moeten. Draaien aan de knop van de hypotheekrenteaftrek kan uiteraard alleen heel geleidelijk, omdat anders onmiddellijk betalingsproblemen ontstaan. Wat volgens mij op kortere termijn zou kunnen is het – eventueel in stappen – maximeren van de LTV bij wet. Verschillende landen kennen al regels op dat gebied. Nederland kent een gedragscode, die – zoals zo vaak met dergelijke codes – massaal omzeild wordt, zo blijkt uit hetzelfde rapport. Daarnaast lijkt het verstandig aflossingsvrije hypotheken voorlopig te verbieden. In Duitsland is dat reeds lang het geval: wie daar een aflossingsvrije hypotheek wil afsluiten, wordt voor gek verklaard.

{ 2 reacties… read them below or add one }

1 Ruben de Graaff 25/05/2010 om 12:08

Inmiddels heeft Balkenende het behoud van de hypotheekrenteaftrek als ‘breekpunt’ bestempeld in eventuele coalitie-onderhandelingen. Hij daagde Rutte (vergeefs) uit hetzelfde te doen.
Die noemt het ‘misplaatste stoerheid’ om nu al een ononderhandelbare positie in te nemen.

De hoofdredactie van Trouw concludeert daarom vandaag dat het CDA het binnenhalen van kiezers op de korte termijn belangrijker vindt dan een gezonde woningmarkt op langere termijn.

Zie: http://www.trouw.nl/opinie/commentaar/article3075982.ece/Misplaatste_stoerheid_van_Balkenende_rond_hypotheekrenteaftrek_.html

2 mister smart 20/06/2011 om 10:32

Zijn de huizen te duur door de hypotheekrenteaftrek? Dan is de gehele industrie m.b.t. de bouw te duur. En dan bedoel ik niet alleen de bouwer, maar ook de producent van materialen en producten en leverancier van de grondstoffen om dit allemaal te maken. Waarom is dit allemaal te duur? Heffingen en belastingen. Grond is duur door de prijs die gemeenten willen maken. Bedrijven groeien met geleend geld, hiervoor betalen ze de banken weer…. Hebzucht is de oorzaak van alles en niet de hypotheekrenteaftrek. Huizen zijn verhoudingsgewijs overal gelijk. Locatie is bepalend. Huis in Amsterdam is even kostbaar als in München of Brussel, terwijl daar geen renteaftrek bestaat, hoe dat kan, simpel; lagere rente en minder belastingen op alles – besteedbaar inkomen is groter. Huizen in Londen nog duurder, waarom, bankiers die er wonen en lage belastingtarieven voor hen en hun uitgave patroon. Aftrek beperking betekend dat ergens anders dit gecompenseerd moet worden wil je de goede hypotheken hier niet laten devalueren tot Alt-A hypotheken.

Reactie achterlaten

{ 2 trackbacks }

Vorige post:

Volgende post: