Declaratoire genoegdoening in de Srebrenica-zaak

door GB op 27/06/2017

in Rechtspraak

Post image for Declaratoire genoegdoening in de Srebrenica-zaak

De meest gevoelige vraag in de Srebrenica-zaak gaat over het vermeende meewerken van Dutchbat aan de deportatie van de moslimmannen terwijl zij ‘wist of in redelijkheid moest begrijpen dat de afscheiding niet diende om de mannen te screenen op oorlogsmisdrijven, maar om de afgescheiden mannen aan een onmenselijke of vernederende behandeling te kunnen onderwerpen of zelfs te doden.’ Ja, zegt nu het Hof Den Haag, vanaf het moment dat dat de Bosnisch Servische soldaten arriveerden. Bloed aan hun handen hebben de Dutchbatters zelf niet, maar: ‘de wijze waarop Dutchbat de evacuatie heeft begeleid had in de praktijk tot gevolg dat de afscheiding van de mannelijke vluchtelingen daardoor gemakkelijker werd gemaakt.’ Dutchbat handelde dus onrechtmatig door het vormen van groepen vluchtelingen en het begeleiden van hen naar de bussen.

Deze gevoelige vraag levert meteen ook een juridisch interessante op: wat moet hiervoor de genoegdoening zijn? Schadevergoeding is volgens het Hof niet aan de orde, daarvoor ontbreekt de causaliteit. De moslimmannen zouden het sowieso niet hebben overleefd. Strikt genomen, zou daarmee de zaak zijn afgedaan. Voor verklaringen voor recht bij een zuiver emotioneel belang gooide de Hoge Raad in het beruchte Jeffrey-arrest de deur stevig in het slot. Er wordt echter beweerd, dat de Hoge Raad in een van de uitspraken over Chipshol die deur weer op een kiertje heeft gezet. Van dat kiertje zal het Hof hier gebruik hebben willen maken:

Gegrondheid (gedeeltelijk) van grief 42 van de Stichting c.s. brengt met zich dat het hof, anders dan de rechtbank, oordeelt dat Dutchbat reeds nadat de Bosnisch Servische militairen in de ochtend van 13 juli 1995 waren gearriveerd, had moeten stoppen met het – door vormen van groepen vluchtelingen en van een ‘sluis’ – gemakkelijker maken voor de Bosnische Serven om de mannelijke vluchtelingen af te scheiden waarna zij werden blootgesteld aan het reële risico van onmenselijke behandeling en executie. Hiervoor kan geen (geldelijke) schadevergoeding worden toegekend wegens het ontbreken van causaal verband tussen dit handelen en de onmenselijke behandelingen en executies van de mannen. Er moet echter wel een verklaring voor recht als genoegdoening worden uitgesproken.

Na de schuldig verklaring zonder strafoplegging van Geert Wilders, zoekt ook de civiele rechter bij politiek gevoelige zaken een veilig heenkomen in de declaratoire delen van zijn procesrecht. Waarschijnlijk met de zegen van de Hoge Raad. Want één van de grootste critici van het Jeffrey-arrest, Du Perron, is daar inmiddels raadsheer geworden.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: