Een gebod minder?

door Ingezonden op 06/09/2012

in Haagse vierkante kilometer, Uitgelicht

Post image for Een gebod minder?

Slecht nieuws voor wie zou denken: nog een weekje volhouden, dan zijn we er weer van af. Te vrezen valt dat het politieke geweld na 12 september verhevigd doorgaat. De kabinetsformatie belooft namelijk nog wel een aantal maanden voor nieuws te zorgen.

Prof.dr. J.Th.J. van den Berg heeft ‘tien geboden’ van de kabinetsformatie opgesteld. Deze geven blijk van een door de eeuwen heen ingezette parlementarisering van de kabinetsformatie, die steeds verder voortschreed. Men zou kunnen vragen wat daar eigenlijk op tegen is. Immers, de fracties in de Tweede Kamer bepalen uiteindelijk toch wat voor kabinet er moet komen. En ja, soms is men daarover nogal verdeeld en soms gaat het moeizaam, maar bijvoorbeeld de nogal omstreden uitkomst van de formatie van 1977 (geen tweede kabinet-Den Uyl maar een kabinet van CDA en VVD) was toch echt het resultaat van het werk in de betreffende fracties. Het staatshoofd heeft, zoals het hoort, daar geen inhoudelijke rol bij gespeeld.

Daar is het staatshoofd echter ook niet voor: zij is er slechts als ‘wachter bij de goede constitutionele zeden’, zoals Van den Berg het noemt. Dan moeten de fracties haar echter daartoe wel in staat stellen, en in 2010 bleek al dat de meerderheid die een coalitie wilde vormen (VVD, CDA en PVV) heel iets anders belangrijk vond, namelijk: tempo maken. Andere partijen spraken er op hun beurt vervolgens weer schande van dat de Koningin werd gepasseerd.

Dit jaar belooft weinig goeds voor de zeden in het staatsrecht. De Kamer heeft in het Reglement van Orde vastgelegd dat zij zelf de (in)formateur moet benoemen. Exit een van Van den Bergs tien geboden: tot nu toe (sinds 1892) raadpleegde de Koningin haar drie vaste adviseurs, vervolgens (sinds 1946) de fractievoorzitters, die (sinds 1971) hun advies aan haar openbaar maken. De fractievoorzitters gaan nu vermoedelijk niet meer langs, immers: als het goed is, dan hebben zij de koningin niet meer nodig omdat zij er met elkaar uit denken te komen.

De betreffende reglementswijziging was echter omstreden op zichzelf. CDA en VVD stemden er tegen, en zullen de kans niet voorbij laten gaan om te demonstreren waarom zij in de nieuwe procedure niets zien. Wie gaat bijvoorbeeld voorkomen dat het paleis pro forma toch maar alle fractievoorzitters uitnodigt, waarbij de tegenstanders van het schrappen van de rol van het staatshoofd aan die uitnodiging wel gehoor geven (en hun advies openbaar maken?) en de overigen niet? Het worden nog boeiende tijden.

Peter Bootsma

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: