Een verkiesbare missionaire minister

door MD op 09/04/2010

in Haagse vierkante kilometer

Uit twee eerdere discussies kwam naar voren dat ministers Huizinga en De Jager (zeer) waarschijnlijk gekwalificeerd moeten worden als missionaire ministers in een demissionair kabinet. Terecht werd daarbij ook opgemerkt dat die status verder niet zo vreselijk veel zal uitmaken en dat de Tweede Kamer desgewenst ook hen tot demissionaire staat kan dwingen.

Eén potentieel probleem schoot me echter net te binnen. Uit art. 57 lid 2 en 3 Gw volgt immers dat ministers hun ambt slechts met het lidmaatschap van de Staten-Generaal kunnen verenigen als zij hun ambt ter beschikking hebben gesteld en er omtrent die beschikbaarstelling nog niet is beslist. Huizinga is, als ik het goed zie, weliswaar geen kandidaat-kamerlid, maar De Jager wel (hij staat op de voorlopige CDA-lijst op plaats 6). Hij moet dus niet vergeten op tijd (alweer) zijn ontslag in te dienen. Anders mag hij geen Tweede Kamerlid worden. En dat zou natuurlijk vooral lullig zijn als na de verkiezingen blijkt dat het CDA niet zou mogen regeren of De Jager niet nogmaals aangezocht zou worden voor een ministerspost.

{ 5 reacties… read them below or add one }

1 JWvR 09/04/2010 om 14:29

Mooie vondst! Overigens betwijfel ik of het zinvol is om van een missionaire minister in een demissionair kabinet te spreken. Demissionair is volgens mij een term die vooral kleeft aan een kabinet als geheel. Daar ziet art. 57 lid 3 Gw ook op, lijkt me. Over een andere boeg: zijn er ook voorbeelden van demissionaire ministers in een overigens missionair kabinet?

2 MN 09/04/2010 om 16:35

Art. 57 lid 3 Gw (“een minister of staatssecretaris”) heeft het over individuen, niet over kabinetten. De Grondwet zal de koppeling tussen (de)missionaire kabinetten en verkiezingen ook niet maken, omdat ministers en staatssercetarissen voor onbepaalde tijd worden benoemd. Bovendien zijn kabinetten (staatsrechtelijk) niks. Ik denk dat MD een relevant aspect van de status van missionaire ministers in een demissionair kabinet te pakken heeft. Een herhaling van Biesheuvels drama dreigt als De Jager niet tijdig zijn ontslagaanvraag indient.
Of er voorbeelden zijn van individuele demissionaire ministers/staatssecretarissen in een missionair kabinet weet ik niet. Het ligt niet erg voor de hand. Veel individuele ontslagaanvragen zijn herleidbaar tot een ministerscrisis (Vogelaar, Linschoten, Braks en Brockx) of een baan elders (De Hoop Scheffer, Aboutaleb). Als een enkeling vertrekt is er minder aanleiding haar/hem te verzoeken al datgene te blijven doen wat in het belang van het Koninkrijk noodzakelijk is: er is altijd wel een ad interim-minister te vinden. Vooral bij ministerscrises is het niet erg geloofwaardig om op te stappen wegens een conflict, maar nog wel enkele dagen/weken aan te blijven om de lopende zaken te behartigen.

3 GB 09/04/2010 om 23:33

Mooi gevonden! Er is volgens mij nog wel een ontsnapping denkbaar, namelijk als we de ontslagaanvraag van Balkenende voor zijn vierde kabinet als een permanente ontslagaanvraag aanmerken voor iedereen die daarvan deel uitmaakt of gaat uitmaken. (volgens het model: Als het schip zinkt, maakt het niet uit of je later aan boord bent gekomen.)

Om deze optie te testen probeer ik er al een tijdje achter te komen of de PvdA bewindslieden (en de anderen) ook ieder zelf een brief naar Beatrix hebben gestuurd dat ze ermee wilden kappen. Uit de ontslagbesluiten kan ik dat niet opmaken. Maar als dat het geval is, dan lijkt het mij onvermijdelijk dat De Jager apart ontslag aanbiedt, aan de vooravond van de verkiezingen.

4 MN 10/04/2010 om 08:10

Ik heb de ontslagbesluiten nu even niet bij de hand (en geen zin om ze er bij te zoeken want ik zit in ochtendjas op de bank), maar zijn er misschien verschillende nummers in die besluiten vermeld?
Andere bron: (http://www.elsevier.nl/web/Nieuws/Politiek/259016/Premier-gaf-ontslagbrief-Vogelaar-als-voorbeeld.htm): één van de gewezen ministers die zich verwant wist aan het gedachtegoed van de PvdA-fractie (stijlbloempje van Van der Vlies, die kan wel een hart onder de riem gebruiken) na de crisis vertelde dat de sociaaldemocraten tegen vieren in de ochtend van de m-p allemaal een mapje kregen met als voorbeeldbrief de ontslagaanvrage van mevrouw Vogelaar. Balkenende zou gevraagd hebben of de ontslagbrieven voor 12 uur in de postbus van AZ konden zitten.

5 GB 10/04/2010 om 14:41

Ik heb het inmiddels bevestigd gekregen: iedere minster stuurt zelf een brief. Ik heb ze met een Wob-verzoek opgevraagd bij AZ.

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: