Een vraaggesprek

door IvorenToga op 04/03/2014

in Rechtspraak, strafrecht

Post image for Een vraaggesprek

M(eester): Is het niet zo dat we in onze samenleving het leven als het hoogste goed beschouwen?
L(eerling): Ja ik zou menen dat dit zo is.
M: Betekent dat dan niet ook dat het opzettelijk of door schuld, beëindigen van dat leven als een zeer ernstig feit moet worden beschouwd?
L: Ja dat denk ik wel.
M: Iemand tijdelijk van zijn vrijheid beroven, bv. door hem naar de gevangenis te sturen, is dus minder ernstig dan iemand, al is het onbedoeld, van het leven beroven.
L: Ja, dat volgt logisch uit het voorgaande.
M: Hoe valt dan te begrijpen, dat het tweede met veel meer waarborgen is omgeven dan het eerste?
L: Dat valt naar mijn mening niet te begrijpen.
M: Ik zal een voorbeeld geven om ons gesprek concreter te maken. Ieder jaar sterven er 1700 mensen door vermijdbare fouten van onze artsen. Dat roept ergernis en verbazing op.
L: Dat lijkt me inderdaad een ernstig probleem, dat geen recht doet aan het beginsel dat het leven het hoogste goed is.
M: Ben je met me eens dat de waarborgen die dit probleem zouden moeten voorkomen, dus moeten worden vergroot?
L: Dat ben ik helemaal met je eens, maar hoe dat precies moet, zie ik nog niet zo een, twee, drie voor me. Maar dat het moet gebeuren staat als een paal boven water.
M: Ik vind het ontbreken van die waarborgen temeer schrijnend, nu die op andere gebieden, waar het leven van mensen niet op het spel staat, wel bestaan.

M: Want neem nu het volgende geval. Iemand heeft een misdrijf begaan waarvoor hoogstens 6 jaar gevangenisstraf kan worden opgelegd. Als hij voor het vermoedelijk plegen van zo’n misdrijf gepakt wordt en er een strafproces wordt gestart, is men zo bezorgd dat de juridische professional fouten maakt en iemand ten onrechte wordt veroordeeld, dat aan de verdachte van zo’n misdrijf uitgebreide rechten zijn toegekend.
L: Mij klinkt dat merkwaardig in de oren, omdat in zo’n strafproces in 75% van de gevallen niet eens van vrijheidsberoving sprake is, omdat er geen onvoorwaardelijke gevangenisstraf wordt opgelegd, zoals ik laatst heb gelezen.
M: Ja, dat is precies wat ik bedoel. De ruimte van de juridische professional, waarbij het leven van de verdachte nimmer in het geding is, is veel meer gereglementeerd en geprotocolleerd, dan dat van de medicus die, door het maken van fouten, over leven en dood beschikt.
L: Ik vind dat alles zeer verontrustend.

M: Zou dat kunnen komen omdat de dader van het genoemde misdrijf opzettelijk handelde en de betreffende arts(en) niet?
L: Ik zou vinden dat juist die opzet tot minder bescherming zou kunnen en moeten leiden.
M: Toch is het zo geregeld. Zou dat misschien kunnen komen omdat bij het misdrijf de staat, althans een staatsmacht, als actor optreedt?
L: Dat is misschien een deel van de verklaring, maar de staat heeft toch ook bij het optreden van de medicus minstens de plicht diens werkomgeving zo te (doen) organiseren dat de kans op fouten, zeker met levensgevaarlijke gevolgen, zoveel mogelijk worden beperkt.
M: Ja, dat vind ik ook, maar de afstand tot de handelende professional is toch groter dan bij de rechter. Zou het dan het verschil in positie zijn tussen een patiënt en een verdachte?
L: Dat zal zeker een rol spelen, maar je zou ook kunnen zeggen dat een patiënt, die zijn positie niet zelf heeft gekozen, beter moet worden beschermd dan een verdachte die, tot op zekere hoogte, zelf zijn positie heeft bepaald.
M: Ja dat zou je kunnen zeggen, maar het gaat eigenlijk meer om een vergelijking tussen de professional dan tussen hun ‘objecten’ Voorlopig moeten we dus concluderen dat onze medici, die over leven en dood ‘beslissen’, aan minder strikte regels gebonden zijn dan rechters die maximaal iemands vrijheid kunnen beperken. En voorts dat patiënten/zieken die hun lot niet zelf hebben gekozen, minder bescherming genieten dan vermoedelijke plegers van misdrijven die dat, meestal, wel uit vrije wil hebben gedaan.
L: Ja die conclusie lijkt mij terecht.

Dato Steenhuis
Tot enkele jaren geleden Procureur-Generaal en lid van het College van Procureurs-Generaal Openbaar Ministerie

Deze post is onderdeel van een reeks bijdragen over de rechtspraak en de organisatie daarvan die tegelijk hier en op de blog IvorenToga.nl verschijnen. Reacties worden gesynchroniseerd.

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 CR 05/03/2014 om 09:23

M: Maar het kan nog veel erger, Leerling. Neem een autobestuurder die met 90 door een woonwijk scheurt en een klein kind kan doodrijden.
L: Die is geen professional!
M: Inderdaad, little grasshopper. En de waarborgen zijn hier al helemaal lik me vestje. Terwijl de risico’s, statistisch gezien, veel groter zijn dan bij een chirurg. En dat met een overheidsvergunning die zonder nadere toetsing onbeperkt kan worden verlengd.
L: Oef!

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: