Eerste Kamer – Rutte: 1-0

door GB op 14/12/2010

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Eerste Kamer – Rutte: 1-0

Met het debat van vorige week en de stemmingen van deze week is het weer eens tijd om de staatsrechtelijke balans tussen (deze) regering en (deze) Eerste Kamer op te maken. Opvallend in de eerste plaats waren de interventies van Schuurman die na jarenlange trouwe dienst voor het laatst Algemene Politieke Beschouwingen hield. Zijn interventies waren niet altijd goed te volgen, anders dan dat hij het er heel erg mee oneens was, allemaal. ‘Moties en amendementen zijn we morgen weer vergeten,’ poneerde hij op een gegeven moment, maar desondanks nam de Senaat vandaag een door hem ingediende motie aan. De Eerste Kamer heeft de regering nu officieel verzocht ‘met woord en daad de maatschappelijke vrede te bevorderen.’ Alleen de VVD bleef tijdens de stemming zitten. Want ook over deze belangrijke moties is weer niet hoofdelijk gestemd. Het CDA stemde mee met de eruptie-Schuurman. Dat was wellicht omdat het kabinet zelf ook bevestigde dat de Islam een religie is, en omdat zowel Kamer als regering hebben gesteld dat de (fracties in de) Eerste Kamer niet gebonden zijn aan het regeerakkoord.

Politieke zetten werden gedaan door de PvdA en door D66. Senator Engels van D66 liet de Eerste Kamer de regering oproepen om het stelsel van internationaal gewaarborgde grondrechten niet te gaan verruimen met het oog op de huidige politieke wensen. Ook daarvoor bleek een meerderheid te gaan staan, omdat de ultieme politiek bedreven werd door de Onafhankelijke Senaatsfractie. Senator Ten Hoeve knokt al jaren voor een in zijn ogen correcte vertaling van het Koninkrijk der Nederlanden in ons eigen paspoort. Ik heb niet het idee dat hij daarmee uitdrukking gaf aan een probleem dat veel senatoren wakker hield, maar nu is zijn motie toch met algemene stemmen aanvaard. Simpelweg omdat de rest van de oppositie zijn stem nodig had om de moties aan een meerderheid te helpen. Zo politiek is de Senaat dan in ieder geval wel: uitruilen van steun aan moties op andere dan politieke gronden past ook nog onder Reflexion.

De PvdA presteerde het om de Eerste Kamer zich te laten uitspreken tegen de BTW-verhoging op kunst. Het is niet waarschijnlijk dat de regering zich daar iets aan gelegen laat liggen, dus is het meteen de vraag of de Eerste Kamer ook het ‘belastingplan‘ waarin deze verhoging is verwerkt zal blokkeren. Een belastingplan is geen begroting, maar is er wel sterk mee verweven. Het betreft ook een op Prinsjesdag ingediend wetsvoorstel, ten aanzien waarvan de Eerste Kamer de volle bevoegdheden bezit. Over het gebruik daarvan ten aanzien begrotingen is hier al eerder gepost. Naar verluidt bestaat er bij een deel van de oppositie toch voldoende aarzeling om terug te deinzen voor dit vervolg op de Motie-Noten.

Als ik het goed zie heeft Rutte aan het belastingplan geen formeel machtswoord verbonden, in die zin dat hij zijn ontslag zal aanbieden als de Eerste Kamer het belastingplan verwerpt. Wel heeft hij gebruik gemaakt van retoriek die daar erg op lijkt. Van vruchtbare samenwerking zal niet veel terecht komen als er ‘nucleaire opties’ gebruikt worden. Van de zijde van de Eerste Kamer heb ik ook niet vernomen dat de tegenstemmers daarmee politiek wantrouwen in de regering willen uitdrukken. Volgende week is de stemming over het belastingplan, en wordt op dit blog tijd voor een tweede stukje over het wapenarsenaal van de Senaat: de vertrouwensregel.

Staatsrechtelijk interessant was verder de afwikkeling van de ‘brief van de Senatoren‘ tijdens de formatie. De ondertekenaars van die brief maakten in dit debat duidelijk dat het hen niet te doen was om een plekje aan de formatietafel. Wat ze dan wel wilden, bleef nogal onduidelijk. Maar op een gegeven moment had Rutte zoveel charmante dingen gezegd, dat Engels ‘een plus op het formele antwoord’ had gehoord en tevreden ging zitten. Rutte had namelijk geschilderd hoe zijn kabinet zich bewust was van de minder vanzelfsprekende steun in de Eerste Kamer en dat zij daar bij de vormgeving van de voorstellen rekening mee zouden houden. Anderzijds stelde Rutte te rekenen op een inhoudelijke behandeling van de voorstellen. En probeerde hij de brievenschrijvers weg te stoppen achter het ontbreken van de Eerste Kamer als afzender van de brief. Rutte suggereerde dat het dan allemaal anders was geweest, maar de vraag is of dat wel zoveel uitmaakt. Heel subtiel probeerde Rutte er ook op te wijzen dat Tjeenk Willink met de voorzitter van de Senaat had gesproken en dat de laatste de eerste gerust had gesteld van de reflectieve orientatie van de Senaat.

{ 3 reacties… read them below or add one }

1 Wolfgang Xavier 14/12/2010 om 23:16

Deze motie legt weer eens een ‘cordon sanitaire’ om de PVV heen. Wanneer leert men nou dat dit slechts contraproductief werkt?
Net zoals het aanspannen van rechtszaken tegen politici wegens belediging. Hiermee geef je deze personen slechts een podium om te bewijzen dat ze gelijk hebben. Als ze gelijk hebben dan is het immers niet strafbaar. En zo is de redenering rond en komen we terug bij deze motie waarin (de Eerste Kamer uitspreekt) dat zij de diskwalificatie van de islam als politieke ideologie afwijst.
Niemand zit op dit soort kwalificaties van de Eerste Kamer te wachten, en dit lijkt dan ook sterk op een politiek ingegeven schreeuw om aandacht. Het zou de EK sieren zich verre van dit soort partijpolitiek te houden.

2 PJK 15/12/2010 om 13:42

Beste Wolfgang,

wat een vreemde reactie. Ik begrijp een aantal dingen niet:

1.) Hoe kun je nou “weer eens een ‘cordon sanitaire’ aanleggen? Een cordon sanitaire houdt bij mijn weten in dat samenwerking met een bepaalde politieke partij categorisch wordt afgewezen. Volgens mij is het dus onmogelijk om “weer eens” een cs aan te leggen.
2.) Je opmerking over het aanspannen van rechtszaken begrijp ik ook niet. De fracties in de EK hebben toch geen aangifte gedaan tegen Wilders? Of bedoel je met ‘men’ in de tweede regel de Linkse Kerk?
3.) De volgende opmerking getuigt van naiviteit. Het spel rond het (juridsch) definieren van overtuigingen (maar eigenlijk van alles) heeft helemaal niets met ‘waarheid’ te maken. Volgens mij bedoel je te zeggen dat de EK geen motie moet aannemen waarin wordt gesteld dat de Islam een religie is ipv politieke ideologie, omdat de waarheid anders in elkaar zit. Het is een mooi streven om juridische/politieke definities altijd op ‘de waarheid’ te willen baseren, maar het is inherent aan het wezen van politiek en juristerij dat er andere invloeden dan enkel ‘de waarheid’ spelen bij definitiekwesties.
4.) Tot slot vraag ik me af of het klopt dat niemand op dit soort kwalificaties zit te wachten.

3 Wolfgang Xavier 15/12/2010 om 23:21

1) Een cordon sanitaire is een techniek waarbij men een ongewenste of gevaarlijke situatie probeert te isoleren door er een beschermende kring rond te leggen. De ongewenste situatie hier is de opkomst van het door de PVV gepropageerde beeld dat de islam niet slechts een godsdienst is.
2) Je bent aan het stromannen. Ik zeg nergens dat de EK dat gedaan heeft. Ik merk op dat ook het aanspannen van rechtszaken een poging tot het instellen van een cordon sanitaire is.
3) Maar men kan toch verwachten dat er in ieder geval sprake is van enig onderzoek voordat dit soort uitspraken gedaan worden. Dit lijkt hier niet het geval. Het lijkt hier meer de naïeve idealistische dogmas van partijen te betreffen i.p.v. een goed onderbouwde mening.
4) Tsja, misschien het nieuwe electoraat van m.n. de Partij van de Arbeid inderdaad.

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: