Elf euro te weinig vakantiegeld, 700 euro boete

door JAdB op 06/02/2012

in Bestuursrecht, Rechtspraak

Post image for Elf euro te weinig vakantiegeld, 700 euro boete

Stel, je betaalt iemand een loon dat onder het wettelijke minimum ligt. Laten we zeggen: 1500 euro te weinig over een periode van een halfjaar. Ook betaal je diegene te weinig vakantiegeld, namelijk een fractie minder dan 8 % van het minimumloon. 11,04 euro te weinig, om precies te zijn. Dit zijn twee beboetbare feiten. Voor de onderbetaling van het loon krijg je een boete van 3000,-. Voor het feit met betrekking tot het vakantiegeld een boete van 700 euro. Is dat redelijk? Daarover ging een uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 16 november 2011.

Boetes kunnen gematigd worden indien zij onevenredig zijn. De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State is echter behoorlijk terughoudend als het aankomt op het matigen van boetes. Hoewel ik die terughoudendheid onterecht vind, is deze wel te begrijpen vanuit de klassieke rol van de bestuursrechter.

Evenredigheidsoordelen worden in het bestuursrecht normaal gesproken aan het bestuur overgelaten. Evenredigheidsoordelen zijn vaak meer politiek van aard en een oordeel van een bestuursrechter dienaangaande is niet meer (of zelfs minder) waar dan een oordeel van een bestuursorgaan. Dat ligt anders voor zover het gaat om punitieve sancties. De bestuursrechter moet de evenredigheid van een boete vol toetsen op grond van art. 6 EVRM, maar die volle toetsing leidt niet vaak tot een matiging, zoals ik al aangaf. Een verklaring daarvoor kan dus zijn gelegen in het feit dat de bestuursrechter gewoon niet gewend is om op evenredigheid te toetsen; hij kan er ook weinig mee, omdat het evenredigheidsbeginsel vrijwel niets voorschrijft.

Als je dus een boete van 700 euro krijgt, vanwege een onderbetaling van 11 euro, is het daarom nog niet gemakkelijk om de rechter ervan te overtuigen dat de boete moet worden gematigd. De rechtbank vond in genoemde zaak bijvoorbeeld dat er geen termen aanwezig waren om te matigen. De Afdeling deelde die mening niet. Opvallend: normaal gesproken doet de Afdeling nauwelijks aan matigingen. Waarom nu dan wel?

De Afdeling had in deze zaak eindelijk eens een duidelijk handvat waarmee zij de evenredigheid van de boete kon beoordelen. De minister legde namelijk voor een overtreding “ter waarde van” 1500 euro een boete van 3000 euro op. Daar gold dus een factor 2 voor. Voor een overtreding ter waarde van 11 euro werd evenwel een factor 63 gehanteerd. De oorzaak voor dit verschil in beboeting lag in het beleid, dat bepaalde, vaste boetebedragen voorschreef, zonder ruimte voor differentiatie. Dat kan zo zijn, maar voor het verschil viel geen goede verklaring te geven. De boete was daarom onevenredig. Een gelijk oordeel velde de Afdeling al in juli 2011.

In beide uitspraken maakt de Afdeling duidelijk dat het beleid omtrent boeteopleggingen in dit soort zaken niet deugt: de beleidsregels ontberen “iedere differentiatie”. Dat heeft dit soort onevenredigheden tot gevolg. Deze overweging leidde tot een beleidswijziging: voor die 11 euro onderbetaling krijg je tegenwoordig nog maar een boete van 233 euro.

Zo zie je: de bestuursrechter kan best wat bereiken, als hij zijn tanden maar laat zien. Doe dat eens vaker!

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 harry melkman 14/02/2012 om 20:56

Vanochtend heb ik ook al een commentaar achter gelaten, maar dat moet door redactie eraf zijn gehaald.
In verband met een tentamen Bestuursrecht had ik een dag na dat tentamen bij de vakgroep opgemerkt dat blijkbaar art 5:46 lid 3 AWB evenzeer onder de toetsing van het evenredigehidsbeginsel viel, dit adstruerende aan de hand van literatuur en jurisprudentie. Nadien kwam ik ook met p.660 van het proefschrift van Roger Stijnen, “Rechtsbescherming tegen bestraffing in het strafrecht en het bestuursrecht” (2011) aan. De reactie was echter niet rationeel, ze werd eerder opgevat als een prestigestrijd; dat is jammer.
De besproken uitspraak alhier onderstreept mijn niet onderkende juistheid van inzicht.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: