En toen waren er nog maar 17…

door Ingezonden op 31/03/2011

in Decentralisatie

Een besluit van de SP-fractie op de nu in Dongen al historische datum 28 maart 2011 maakte dat de Gemeenteraad van Dongen waarschijnlijk nog maar uit 17 personen zal bestaan. Gezien alle media-aandacht en aandacht van staatsrechtdeskundigen een unieke situatie. Ik beschouw mezelf niet als deskundige, maar kan sinds een paar dagen wel putten uit ervaring. Eén van mijn fractievoorzitters verwoordde de ontstane situatie zeer treffend met de woorden: “Tot maart 2014 vormt de gemeenteraad van Dongen geen afspiegeling meer van de samenleving”. En dat terwijl het principe van verkiezingen daar wel voor bedoeld is.

Er wordt gesproken over een onvolmaaktheid in de Kieswet: De Kieswet kan er kennelijk niet voor zorgen dat het aantal raadszetels zoals dat is vastgelegd in de Gemeentewet, wordt bezet. Ik breng de discussie terug tot de vraag: Heeft de Gemeentewet in dit geval voorrang op de Kieswet? De Gemeentewet is helder: in mijn gemeente zijn 21 raadsleden. Er staat niet maximaal 21. Gewoon 21. Punt. De Kieswet geeft aan hoe wij tot 21 raadsleden moeten komen. De Kieswet geeft ook aan wat te doen als er ontslagaanvragen komen en wat te doen in het geval van lijstuitputting, zoals in Dongen. De te beantwoorden vraag voor mij is: Moet de Kieswet zo worden aangepast dat te allen tijde 21 raadszetels gevuld zijn?

Mijn antwoord is simpelweg: nee. Allereerst denk ik dat er hier sprake is van een incident. Ik kan geen andere voorbeelden vinden waarin een hele fractie opstapt en waarbij geen enkele andere kandidaat beschikbaar is voor opvolging. Ik vind dat je op incidenten geen regels moet maken.

Ten tweede is -een meer principieel- argument voor mij de democratische waarde van de Kieswet. In de Kieswet staat hoe een democratisch tot stand gekomen verkiezingsuitslag vertaald moet worden in een zetelverdeling. Met het wegvallen van een complete politieke stroming, valt ook de vertegenwoordiging van de bevolking weg. Een aanpassing van de Kieswet kan eigenlijk alleen bestaan uit het herverdelen (door het lot) van vrijvallende zetels in geval van lijstuitputting. De vraag is wie baat heeft bij zo een aanpassing? De kiezer wordt in dat geval dubbel ‘gestraft’: Niet alleen verdwijnt zijn vertegenwoordiging in de gemeenteraad; het zou ook zomaar kunnen dat zetel(s) terecht komen bij een partij die aan een andere kant van het spectrum staat. Daarnaast kan de verhouding oppositie/coalitie wel eens heel vervelend in het gedrang komen. Het is de vraag of dat daarmee de lokale democratie gediend is.

Tenslotte verwacht ik spookraadsleden of raadsleden ter vulling van stoelen. Een partij zal zich wel tweemaal bedenken voordat alle raadsleden worden teruggetrokken of ontslag nemen. Ik verwacht dat een partij eerder zal kiezen voor ziekmelden of niet komen opdagen van raadsleden. Alles om de raadszetels maar niet te laten overgaan naar andere partijen.

Slotsom: De democratische waarde van de gemeenteraad in Dongen is afgenomen. Maar, een aanpassing van de Kieswet waarbij de vrijvallende zetel(s) door het lot aan een andere fractie worden toegewezen, leidt in mijn ogen niet automatisch tot een betere situatie, dan de situatie die nu is ontstaan. Deze zou zelfs wel eens veel nadeliger kunnen zijn. Een aanpassing van de Kieswet op dit punt is dus wat mij betreft niet nodig.

In Dongen heeft de SP om haar moverende redenen besloten niet meer in de raad vertegenwoordigd te willen zijn. Zij leggen daarover verantwoording af naar hun leden en kiezers. Goed voor de democratie of niet, het is wel open en de verantwoording voor het besluit wordt gegeven. Over drie jaar mogen de kiezers van Dongen aangeven of zij het besluit van de SP snappen en er begrip voor hebben. Dat is ook democratie volgens mij.

Willem Vulto, Griffier Gemeente Dongen

{ 1 reageer… read it below or add one }

1 Piet Janssen 05/04/2011 om 14:36

De Gemeentewet en de Kieswet zijn beide formele wetten en dienen naast elkaar gebruikt te worden. Het is volgens mij dus niet zo dat de ene wet boven de ander geldt. En de Kieswet is ook niet verantwoordelijk voor het vullen van raadszetels. De gemeentewet bepaald op basis van het aantal inwoners hoeveel zetels een gemeente krijgt.

Wanneer leden van een partij zich terugtrekken kunnen de overgebleven leden van die partij in principe een nieuw lid kiezen. Wanneer echter alle leden van een bepaalde fracties zich terugtrekken kan er geen nieuw lid meer gekozen worden door de zittende raadsleden van een bepaalde fractie.
Kortom, de zetels blijven leeg tot aan de nieuwe verkiezingen in 2014

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: