Formatie 2017: de onvrije kwesties

door GB op 26/06/2017

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Formatie 2017: de onvrije kwesties

Het Waardig Levenseinde ligt straks als een hoofdpijndossier op de formatietafel. Pia Dijkstra (D66), die het initiatief in de Tweede Kamer aanhangig maakte, wilde juist vanuit de Kamer opereren om ‘zorgvuldige besluitvorming zonder politieke spanning’ te bevorderen. Daarom ook pleitte Pechtold er in de campagne voor om het voorstel een vrije kwestie in de Kamer te laten. Dat zag Segers niet zitten. In reactie op de D66-leider die in Nieuwsuur betoogde dat het een kwestie van beschaving was om ook ook de doodswens van een 57-jarige te bespreken, zette de geschokte CU-leider zijn hakken in het Egyptische woestijnzand. Op BNR verkondigde hij dat in zijn beschaving werd geknokt tegen depressiviteit onder jongeren en een arm werd geslagen om de schouders van mensen die het moeilijk hebben. Als D66 iets wilde met dat waardig levenseinde, al dan niet als vrije kwestie, dan zonder de ChristenUnie.

Is het constitutioneel spelbederf om dit soort negatieve coalitieafspraken te willen maken? Juridisch niet. Ik kan althans geen regel van staatsrecht bedenken die fracties verbiedt in een coalitieakkoord af te spreken iets niet te willen. Dat geldt voor de verhoging van de AOW-leeftijd en dat geldt voor een confessioneel moratorium op ethische vraagstukken. De VVD heeft daar al ervaring mee. In het kabinet Rutte I gingen de door de liberalen bepleite uitbanning van de weigerambtenaar en zondagsrust niet door – destijds tot leedvermaak van D66.

Het zou staatsrechtelijk wel raar zijn als in een regeringsverklaring, de afspraken die de bewindslieden in hun constituerend beraad maken, iets zou komen te staan over wat een Kamerlid met haar initiatiefvoorstel moet doen. Ministers gaan enkel over de vraag of zij Pia’s initiatiefvoorstel te zijner tijd voor bekrachtiging aan de Koning zullen voordragen. Gegeven de minderheid die CDA en CU waarschijnlijk zullen zijn in de Trêveszaal, zal hun tegenstem daar niet doorslaggevend zijn. Als overstemde minderheid zijn de CU-ministers dan echter conform de homogeniteitsregel wel medeverantwoordelijk voor het besluit tot bekrachtiging van de initiatiefwet. In geen geval, bepaalt het Reglement van Orde van de Ministerraad, handelen zij tegen een besluit van de raad. Dat zal voor Segers waarschijnlijk een brug te ver zijn.

Blijft over de mogelijkheid om Pia’s voorstel wel aan te nemen, maar de bekrachtiging ervan uit te stellen tot een volgend kabinet. Dat is echter volgens de Grondwet geen vrije kwestie: krachtens artikel 87 lid 2 Grondwet moeten Koning en Staten-Generaal elkaar laten weten wat ze met voorstellen van wet van plan zijn. Volgens een oud artikel dat nog altijd additioneel van kracht is, moet de Koning de Staten-Generaal ‘zo spoedig mogelijk kennis dragen of hij een voorstel van wet, door hen aangenomen, al dan niet goedkeurt’ (artikel 130 Grondwet 1972). Tenzij Rutte weer gaat goochelen met wat ‘zo spoedig mogelijk’ betekent.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: