Formatie 2017: regeren met de helft plus nul?

door GB op 19/05/2017

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Formatie 2017: regeren met de helft plus nul?

Kan een kabinet van VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie vruchtbaar samenwerken met de Staten-Generaal, zoals de gevleugelde formatieformule wil? Niet echt, zegt iedereen met een rekenmachine en een vage herinnering aan de vorige periode. De 76 zetels waarmee een dergelijke combinatie van start zou gaan, kan vanaf dag 1 worden gegijzeld door elke miskende backbencher met politieke ambitie of een verleden in de liberale schaduweconomie. Dat kan nooit goed aflopen. Niet omdat een minderheidskabinet geen belangrijke wetgeving tot stand zou kunnen brengen. Zeker onder leiding van iemand als minister-president Rutte, komt bijna alles toch voor elkaar. Maar deelakkoorden sluiten over wetgeving, is iets anders dan tijdens spannende verantwoordingsdebatten de boel overeind houden. Dat kan Rutte, met zijn persoonlijke loyaliteiten, juist niet. Pleidooien voor minderheidskabinetten mogen graag wijzen op de vruchtbare samenwerking van het vorige kabinet met de Eerste Kamer. Dat is waar. Maar in de Senaat vond het eerste grote verantwoordingsdebat van staatssecretaris Teeven over de omgekomen asielzoeker Dolmatov niet plaats.

Vruchtbaar regeren op smalle basis vereist een meerderheid die enigszins zetelrover-proof is. Ik denk dat zoiets kan als de meerderheid de vertrouwensregel dualiseert. Door ter gelegenheid van de regeringsverklaring te besluiten dat deze Tweede Kamer, tot de volgende verkiezingen, het vertrouwen in bewindspersonen alleen nog met een twee-derde-meerderheid kan opzeggen. Idealiter wordt dat in een wet in formele zin vastgelegd. Als dat lukt, kan het Kabinet alleen nog zelf imploderen of het dusdanig verprutsen dat het meer dan 100 vijanden maakt in de Kamer. In alle andere gevallen zal Rutte met zijn evenwichtskunsten het vertrek van fractieleden moeten opvangen met wisselende meerderheden.

Zo’n gedualiseerde vertrouwensregel lijkt me trouwens ook aangewezen als het toch een minderheidskabinet gaat worden. Daarvoor moet een meerderheid bereid zijn in te stemmen met een kabinet dat het vervolgens zelf niet meer kan wegsturen op basis van de vertrouwensregel. Het structureel inhoudelijk samenwerken met één gedoogpartner, zoals in 2010, leverde geen werkelijk minderheidskabinet op. Dat was een bijzondere meerderheidscoalitie omdat één fractie geen verwante bewindspersonen had.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post: