Formeren is oreren

door GB op 13/07/2010

in Haagse vierkante kilometer

De informateurs vonden het tijd voor een tussentijdse briefing en belegden een persconferentie. Teneur: er wordt gepraat. Veel gepraat. Serieus gepraat. In goede sfeer gepraat enz. Formeren is afpellen, formeren is faseren maar kennelijk is formeren vooral oreren. Met Wallage aanmerkelijk breedsprakiger dan Rosenthal al was.

Voor dit blog was interessant dat de informateurs niet alleen de natie gerust wilde stellen dat ‘er nog gepraat wordt’, maar dat ze ook probeerden om het compacte regeerakkoord en het kernkabinet weer uit te venten. Het compacte regeerakkoord is nog altijd een wens van de vier onderhandelaars, en dat mag niet begrepen worden als een verlegenheidsoplossing voor politiek onvermogen om een compromis te bereiken. Het is een serieuze poging om dualisme tussen kabinet en kamer en daarmee het debat in de kamer en daarmee de democratie zelf te bevorderen.

Een mooi streven. Wel is het goed om onderscheid te maken tussen twee manieren om kwesties ‘aan de kamer over te laten’. De eerste manier is het schrijven van een dun regeerakkoord in de verwachting dat de coalitievrienden in een geoliede machine voor permanente overeenstemming over de overige onderwerpen zorgen. Dit bevordert het dualisme vooral wanneer de partijleiders in de kamer zitten, maar het debat in de kamer en de democratie zijn er niet per se mee gebaat.

De tweede manier is het daadwerkelijk streven naar het werken met wisselende meerderheden. Vrije kwesties worden dan echt overgelaten aan partijen die elkaar opzoeken in een voor hen op dat onderwerp het meest voordelige combinatie. Dat heeft meer kans om democratie en debat te bevorderen. Maar het heeft wel als consequentie dat moties en amendementen worden aangenomen die pijn kunnen doen. Een GroenLinks Minister voor Milieuzaken kan de opdracht krijgen om kerncentrales te gaan bouwen (VVD, CDA, PVV en SGP maken samen een meerderheid). Als GroenLinks dat niet pikt, en van VVD verwacht dat zij eerst met de GL overeenstemming had bereikt of tenminste wisselgeld had geboden, dan komt er van het extra debat in de kamer niet veel terecht. Een dun regeerakkoord kan dan eerder een struikelblok dan een grote aanwinst zijn.

Bevorderlijk voor de tweede manier lijkt mij de wens om ministers uit te zoeken die een zekere afstand tot de kamer hebben. Daardoor is veel minder sprake van een ‘GroenLinks minister’ die politieke schade ondervindt van het meewerken met een kamermeerderheid waar GroenLinks niet bij hoort. Naar gezaghebbende ministers gaat binnenkort al gezocht worden. Dat deel van de formatieprocedure wordt dus naar voren gehaald. ‘We werken niet in de ouderwetse orthodoxe volgtijdelijkheid der dingen bij deze informatie,’ aldus Rosenthal, die daarmee hopelijk geen voorproefje gaf van de stijl van het coalitieakkoord.

Het tweede stokpaardje was het ‘kernkabinet’, waar ook veel van verwacht wordt. Staat het in het programma van de PvdA en wordt geadviseerd door de Raad voor het Openbaar Bestuur, onder leiding van de PvdA-er Wallage. De ROB had destijds ook nog maar even een brief aan de informateur Rosenthal gestuurd, om het nog eens onder de aandacht te brengen.

Een journalist met humor informeerde nog even naar de bruikbaarheid van die ROB adviezen. Maar dat soort humor was niet direct aan de informateurs besteed. Helaas.

{ 0 reacties… add one now }

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: