Hebben we nu een coalitie, of niet?

door GB op 27/04/2012

in Haagse vierkante kilometer

Post image for Hebben we nu een coalitie, of niet?

Het is niet eenvoudig het Kunduz-akkoord staatsrechtelijk te duiden. Althans, dat valt mij niet mee. Allereerst gaf ik geen cent voor de kans dat het zou lukken. Ik had een zuur, incompetent debat verwacht. Een beetje gemoedelijke schone handen politiek van Roemer, het gestrekte been van Blok, wat cabaret van Wilders en halverwege Samson, de verwoede actievoerder, die abseilend een spandoek ophangt met een citaat uit het Stabiliteits- en Groeipact. Terwijl Slob ergens in een hoekje probeert over zijn eigen schaduw heen te springen, of een goed Bijbelcitaat zoekt met het woord schaduw erin. Het bleek anders te lopen.

En zoals het staatsrechtelijk scepticisme een andere uitkomst voorspelde, zo schiet het staatsrechtelijk apparaat tekort om te duiden wat er dan wel gebeurde. We zagen een mengvorm van een debat over een verslag van een informateur, een regeringsverklaring, een begrotingsbehandeling en aan het einde ook nog de vraag waarom we eigenlijk al in september naar de stembus moeten. Wat voor soort staatsrechtelijke chocola moeten we hier van maken? Sui generis is altijd een optie, maar misschien valt er nog meer over te zeggen. Een eerste poging.

Wat er ligt heet een ‘stabiliteitsprogramma’ en er staat het logo van de Rijksoverheid boven. Dat zal vooral het doel dienen om de Europese Unie gerust te stellen. Ook schijnt, zo viel uit de woorden van Rutte op te maken, het ‘begrotingspad’ aangepast te worden. Dat moet zoveel betekenen als dat de rekenmeesters er van uit gaan dat het allemaal gaat gebeuren, wat er in staat.

Maar of het gaat gebeuren is nog maar zeer de vraag, werden Samson en Roemer niet moe te betogen. Zij probeerden het akkoord weg te zetten als een coalitieakkoord van een niet bestaand kabinet, gesloten in een binnenkort ontbonden kamer. Een slecht verkiezingsprogramma, dus eigenlijk. Na 12 september zou het veld er anders bij liggen, en het zou zomaar kunnen dat het enige resultaat is dat die arme CBP-werknemers, die toch al ontzettend druk moeten zijn met het doorrekenen van de achterkanten van allerlei bierviltjes en sigarendoosjes, straks voor niets hun ‘begrotingspad’ hebben verlegd. Sap en Rutte antwoordden hierop dat het nog wel eens langer kon duren dan tot 12 september. Alleen een nieuw kabinet kan straks het ‘begrotingspad’ weer verleggen, en dat moet er nog maar zien te komen.

Hoewel Samson en Roemer gelijk hebben dat veel grote hervormingen zullen moeten worden overgenomen door een nieuw kabinet om resultaat te hebben, lijkt het mij toch dat er ook dingen in staan die in de tussentijd meer gevolgen hebben dan in het ‘begrotingspad’. De nullijn voor de ambtenaren, dat kan de minister van BZK gewoon in zijn eentje volhouden. Maar wat te denken van deze afspraak:

De maximumduur van de wachtgeldregeling voor politici wordt per 1 september 2012 gelijkgesteld aan de maximum WW-duur.

Daar moet je – denk ik – toch de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers voor wijzigen. En wat te denken van de afspraak de BTW al per oktober van dit jaar te verhogen? Ik weet niet precies hoe je dat technisch doet, maar vorige keer werd de discussie over een BTW-verhoging opgehangen aan het Belastingplan van dat jaar. Als het daarin zit, dan moeten we dat dus wijzigen voor dit jaar.

Hoe dan ook, er zit een wetgevingsprogramma in dit akkoord, dat gedeeltelijk nog voor de kamerverkiezingen doorgevoerd moet worden. In die zin is het eigenlijk een heus coalitieakkoord, op basis waarvan een demissionaire regering niet alleen een begroting gaat voorbereiden maar ook nog een half jaar het land gaat verbouwen. Sterker nog: er is zelfs enig politiek belang voorstelbaar bij het nu snel verwezenlijken van de concessies die gedaan zijn op het gebied van de hypotheekrenteaftrek en de AOW-leeftijd. Het zou daarom niet gek zijn als er nog een soort regeringsverklaring kwam waarin wordt uitgelegd wordt wat dit kabinet op basis van dit coalitieakkoord tot de verkiezingen nog van plan is te doen.

Sui generis, toch maar.

{ 5 reacties… read them below or add one }

1 MN 27/04/2012 om 16:26

Daar moet je – denk ik – toch de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers voor wijzigen.

Vergt wijziging van de Appa op grond van art. 63 Grondwet niet instemming van een versterkte meerderheid van twee derden van de uitgebrachte stemmen? In dat geval heeft de Kunduz-coalitie nog behoefte aan steun van ten minste 23 zetels (uitgaande van een voltallige kamer). PvdA en PVV kunnen een monsterverbond sluiten…

2 Super De Boer 28/04/2012 om 01:16

De SP zal er zeker vóór stemmen, omdat versobering van de wachtgeldregeling al jarenlang op het wensenlijstje staat. Ik vermoed de PvdD ook, en Hero Brinkman beluisterend – handen af van mijn cao over 2011 en 2012, vlerk! – kan hij hier onmogelijk tegen zijn. Hiervan uitgaande dus nog slechts 5 stemmen tekort (hoe symbolisch, één stem voor elke vinger van een graaiende hand). Gewoon omdat het kan en bovendien in overeenstemming is met de realiteit merk ik terloops even op dat het volstrekt irrelevant is wat Van der Staaij ervan vindt 😛

De stemmen van ofwel PvdA, ofwel PVV volstaan dus voor de gekwalificeerde meerderheid. Maar ik denk dat geen enkele partij vlak voor verkiezingen hier zijn handen aan gaat branden en dat de Bijlhout-bonus dus met Kamerbrede steun zal worden versoberd. Ik vermoed overigens dat MN zelf ook niet in genoemd monsterverbond gelooft, maar ik dacht kom, ik schrijf weer eens wat 🙂

Mooi akkkoord trouwens hoor, kundig en snel opgetuigd (even los van de uitwerking op het eigen huishoudboekje; alleen de afschaffing van de fiscaal gunstige regeling voor rode diesel slaat hier geen gaten in de begroting). Het land heeft weer hoop. Hoorde vandaag op diverse plekken in de stad dat het gesprek over politiek ging. Het beste punt vind ik persoonlijk nog de overeengekomen afschaffing van graaiende bankiers en falende mediterrane staten 8)

3 Super De Boer 28/04/2012 om 01:40

Moet Van der Staaij overigens wel één credit meegeven: ik hoorde hem in het debat toch echt vrij expliciet de conventie van 1966 ontkennen en de vraag opwerpen waarom verkiezingen überhaupt nodig zijn. Dat gegeven, gecombineerd met zijn smachten naar een derde zetel voor de SGP, noopt mij tot de conclusie dat aan het einde van het debat fractie nummer zes ook nog op de valreep over zijn eigen schaduw heen sprong.

4 GB 28/04/2012 om 10:44

@ Super de Boer

Toch was het opvallend dat Van der Staaij dat zo laat deed en dan nog pas n.a.v. een smsje van een vriend. Als ik het even in mijn straatje mag trekken: dat betekent natuurlijk dat het vanuit een algemene staatsrechtelijke achtergrond en beginselen voor de hand ligt om te gaan stemmen, en dat het slechts een groepje zelfkastijdende specialisten is dat die Conventie van 1966 dan weer gaat ontkennen. Smiley.

Iets anders is het antwoord van Rutte. Iets over Van Agt of zo. En de jaren zestig. Viel niet veel van te maken. Maar duidelijk was dat de regering het kennelijk wel een conventie vindt om te ontbinden.

5 CR 01/05/2012 om 11:07

Is dit staatsrechtelijk echt zo uniek? Een demissionair kabinet moet alles doen wat in het landsbelang niet kan worden uitgesteld. Een stevig bezuinigingsplan valt daaronder, omdat anders de rente op de staatsleningen te snel oploopt. Wel is een bezuinigingsplan van deze omvang van zo grote betekenis dat een demissionair kabinet het niet zonder steun in de Tweede Kamer kan vaststellen. Dat het initiatief voor de onderhandelingen in die Kamer is opgekomen, is staatsrechtelijk niet zo relevant. Dat het plan wetswijziging vergt, zelfs wijziging van twee-derde-meerderheidswetten, maakt het evenmin bijzonder. De Jager heeft al een implementatieplan aangekondigd. Ook de onzekerheden bij het uitvoeren van zo’n plan – dat is allemaal bekend in de politiek.
Toch één noviteit: de onderhandelaars hebben tegen een deadline aan zitten werken, omdat de Europese Commissie die had gesteld. Dit maakt deel uit van de beweging waarbij bevoegdheden rond het economisch en budgettair beleid overgaan naar Brussel. Die hebben geen duidelijke verdragsbasis, maar ze vullen de bevoegdheden die met de invoering van de euro zijn overgegaan aan, om die effectief te maken.

Reactie achterlaten

{ 1 trackback }

Vorige post:

Volgende post: