Help, het waterschap verzuipt van rechtswege!

door CM op 15/05/2012

in Decentralisatie, Haagse vierkante kilometer

Post image for Help, het waterschap verzuipt van rechtswege!

Het zijn opnieuw zware tijden voor de waterschappen. Ditmaal dreigen ze niet het slachtoffer te worden van bestuurlijke opheffingswoede, maar van het demissionair worden van het kabinet. Wat is er aan de hand? Zoals bekend worden op grond van de Waterschapswet de algemene besturen van de waterschappen voor een deel gekozen en voor een deel benoemd. De verkiezing geschiedt door de ingezetenen van het waterschap – de burgers dus – terwijl voor de benoeming onderscheid wordt gemaakt tussen drie categorieën andere belanghebbenden, kort gezegd zakelijk gerechtigden tot ongebouwde onroerende zaken (boeren bijvoorbeeld), zakelijk gerechtigden tot natuurterreinen en zakelijk gerechtigden tot bedrijfsruimten. Deze drie categorieën hebben hun organisatie, bedrijfslichaam of Kamer van Koophandel die voor de benoeming van de vertegenwoordigers in het algemeen bestuur zorg draagt. Dit zal ook niet veranderen. Met betrekking tot de verkiezingen staan er wel veranderingen op stapel. In november 2011 diende de regering een wetsvoorstel in dat bepaalt dat de vertegenwoordigers van de ingezetenen voortaan niet meer door die ingezetenen zelf, maar door de leden van de gemeenteraden worden gekozen. Een van de redenen hiervoor is de zeer lage opkomst bij de verkiezingen (gemiddeld 24% in 2008). Het wetsvoorstel vloeit ook voort uit het regeerakkoord.

Het wetsvoorstel ligt momenteel nog bij de Tweede Kamer. En nu het kabinet demissionair is geworden, bestaat de mogelijkheid dat het voorstel controversieel wordt verklaard en de behandeling ervan dus pas weer wordt opgepakt op het moment dat een nieuw kabinet aantreedt. Dat kan nog wel even duren, en bovendien besluit de Tweede Kamer pas op 29 mei aanstaande over de controversieelverklaring. Dan is het nog maar iets meer dan een maand tot aan het zomerreces, en heeft de Eerste Kamer zich ook nog niet over het voorstel uitgelaten. Is dat alles erg? Ja, aldus staatssecretaris Atsma, dat is heel erg. Het wetsvoorstel bepaalt namelijk dat de zittende algemene besturen blijven zitten tot september 2014 (zes maanden na de volgende gemeenteraadsverkiezingen). Zonder deze bepalingen moeten ze per 3 januari 2013 aftreden en moeten er in november 2012 verkiezingen plaatsvinden volgens de oude methode (dus verkiezing door de burgers). En dat is volgens Atsma en de Unie van Waterschappen praktisch niet meer haalbaar vanwege Europese aanbestedingsregels voor het drukwerk en de verzending van de stempakketten. Regels waarvan men kennelijk hoopte dat ze pas in 2014 weer hoefden te worden toegepast omdat het wetsvoorstel op tijd zou worden aangenomen (en dus regels die pro-actief niet meer zijn toegepast). De gevolgen zijn volgens Atsma in elk geval ernstig:

“Wettelijk is bepaald dat de besturen per 3 januari 2013 aftreden. Als er dan geen nieuw bestuur is, kunnen geen rechtsgeldige besluiten meer worden genomen. Ook ambtenaren kunnen geen rechtshandelingen meer verrichten omdat zij dit krachtens mandaat namens het bestuur doen. Het waterschap kan dan feitelijk niet meer functioneren.”

Kortom, het waterschap verzuipt dan van rechtswege. De staatssecretaris ziet twee mogelijke oplossingen: ofwel het wetsvoorstel wordt alsnog met spoed door beide Kamers behandeld en zorgt er aldus voor dat de verkiezingen kunnen worden uitgesteld, ofwel het wetsvoorstel wordt door een nota van wijziging gestript tot een noodwetje dat de zittingsduur van de algemene besturen met een half jaar verlengt (tot juli 2013). Dan is er nog voldoende tijd om volgens de geldende systematiek verkiezingen te organiseren. De staatssecretaris is voorstander van de eerste optie, maar vermoedelijk opteert de Unie van Waterschappen voor de tweede. De Unie is immers vóór behoud van de directe verkiezingen, ondanks de lage opkomst. De Tweede Kamer is nu aan zet. Op 29 mei weten we meer.

Clara Mens

{ 2 reacties… read them below or add one }

1 Filip S. 15/05/2012 om 09:11

Hmm…zonder me druk te maken over technische details, maar kort geleden hadden we een discussie over de landelijke tweede kamerverkiezingen. Die moesten wel of niet plaatsvinden voor de zomervakantie o.m. 27 juni werd genoemd, een termijn van toen geen 8 weken. Dat was klaarblijkelijk helemaal geen probleem om alle zaken op wettige wijze in orde te brengen en nu is de periode tussen 29 mei en (6 weken voor ?) 3 januari veel te kort ?

Wellicht heeft iemand hier een uitleg voor ?

2 CR 15/05/2012 om 14:13

1. Mij lijkt het dat het democratisch proces toch wat zwaarder weegt dan de Europese aanbesteding van drukwerk.
2. Met alle haast die op de kamers afkomt (eurocrisis, lenteakkoord, en nu dit weer): is het geen idee om het reces in te korten? Rome brandt en kamerleden spelen harp aan de Spaanse stranden. Als kabinetten telkens vallen en voorstellen telkens controversieel worden verklaard, komt er steeds minder tijd voor regeren.

Reactie achterlaten

Vorige post:

Volgende post: